سید محمد بهشتی مطرح کرد

الگوی شهرهای زیارتی ما دبی است یا مکه؟

پرچم خود را به زمین کوبیده‌اند.به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یکی از مهمترین اهداف داعش را افکار سوداگرانه دانست و افزود: هر چیزی را آن‌ها با یک صورت مساله ساده‌ی اعتقادی با هم جور می‌کنند تا به مقصد برسند،

  1. ۶ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
الگوی شهرهای زیارتی ما دبی است یا مکه؟
نوآوران -

سید محمد بهشتی گفت: دورانی بر شهر مشهد گذشته که سوداگران با اندیشه‌های سوداگرانه‌شان بافت‌های تاریخی را تصرف و مانند داعش، پرچم خود را به زمین کوبیده‌اند.به گزارش خبرنگار میراث فرهنگی ایسنا، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری یکی از مهمترین اهداف داعش را افکار سوداگرانه دانست و افزود: هر چیزی را آن‌ها با یک صورت مساله ساده‌ی اعتقادی با هم جور می‌کنند تا به مقصد برسند، یعنی علاوه بر تخریب آن‌چه باقی مانده، تاریخ را می‌فروشند. متاسفانه در مشهد نیز این اتفاق رخ داده و ادامه‌دار است.وی که صبح امروز یکشنبه (16 خرداد) در پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و در جمع خبرنگاران سخن می‌گفت، به وضعیت بافت‌های تاریخی کشور و تخریب‌هایی که در آن‌ها انجام می‌شود اشاره کرد و گفت: همه تظاهر می‌کنند که با نیت خیر قصد دارند نیازهای امروزی زوار را به بهترین نحو انجام دهند، در گذشته تعداد زوار کم بوده، اما امروز بسیار زیاد است؛ بنابراین درخواست‌ها برای گرفتن خدمات زیادتر است.او با بیان این‌که متاسفانه در دهه اخیر یکی از شهرهایی که شرایط مستعدی در بحث گردشگری زیارت دارد مشهد است که اتفاقات توفنده‌ای در آن رخ داده است.

الگوی نظری شهرهای زیارتی، مکه و مدینه است و الگوی عملی‌شان دبی

این عضو پژوهشکده ثامن مشهد با بیان این‌که برخی اقدامات برای زوار با استدلال قربت‌الی‌ الله انجام می‌شود، گفت: اما اتفاقی که امروز رخ داده این است که بحث‌های نظری و عملی در آن‌ها وجود دارد. در بحث نظری، الگوی این افراد برای قربت‌الی الله مکه و مدینه است، اما در بحث عملی الگو جایی مانند دبی است.وی با بیان اینکه همه دلالت‌های تاریخی را در طول سال‌های گذشته در مکه و مدینه از بین برده‌اند و ارزشی برای تاریخ این کشورِ مذهبی قائل نیستند، ادامه داد: به نظر می‌رسد در این کشور قصد نابودی همه آثار تاریخی را دارند و می‌خواهند شواهد تاریخی مکه و مدینه را نیز از بین ببرند.او افزود: به نظر می‌رسد آن‌ها برای زیارت می‌روند، اما در اصل هیچ حرمتی برای مکان‌های مذهبی قائل نمی‌شوند. برای یک جمعیت کثیر، کعبه زیر پای‌شان قرار دارد و به آن اشراف دارند. این نهایت بی‌ادبی به جایی است که ما به آن خانه خدا می‌گوییم. زواری که به زیارت آن خانه می‌روند، علیرغم همه این موارد مکان برایشان تقدس دارد، اما از سوی دیگر متولیان مکه و مدینه در نهایت سوداگری برای کاسبی خود تلاش می‌کنند. این برایشان یک اصل است که یک جریان توفنده سوداگری بر آن حاکم است. در واقع قبله آن‌ها این موضوع است.

مبادا مشهد شبیه مکه و مدینه شود

«بهشتی» با بیان اینکه "نگرانیم آینده مشهد به عنوان یک شهر گردشگری زیارتی، شبیه مکه و مدینه شود"، افزود: باید منشأ نظری‌ اتفاقی که در مکه و مدینه رخ می‌دهد را پیدا کرد، اگر وهابی‌ها تحت فشار افکار عمومی جامعه نبودند، فکر نمی‌کنم تاکنون چیزی از مرقد مطهر حضرت رسول (ص) باقی مانده بود. در کشور ما نیز این اتفاق اجمالا آن گونه است که بزرگان ما بین بحث‌های سوداگری و زیارتی فاصله ایجاد می‌کنند، اما عجیب است که در عمل فکر مکه و مدینه در مشهد در حال رخ دادن است.

شاید مرقد امام رضا (ع) را هم مُخل تجارت بدانند

رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با تأکید بر اینکه متأسفانه مدیریت شهری الگوی نظری‌اش را مکه و مدینه قرار داده و الگوی عملی‌اش را دبی، افزود: آن‌ها آنقدر محو ظواهری مانند دبی شده‌اند که وجود حرم امام‌رضا (ع) را فراموش کرده‌اند و حتی ممکن است در آینده حرم را مُخل رفتار تجاری خود بدانند.

بهشتی تأکید کرد: اگر بخواهیم مسیر اصلاح شده را طی کنیم، این مُسلم است که زخم عمیقی روی تن مشهد ایجاد کرده‌اند که حتما آثارش باقی می‌ماند. این نیست که امیدی به اصلاح نباشد چون حرم حضرت رضا (ع) در آن مکان قرار دارد و زیارتگاه مردم است. اما چون این زخم باقی می‌ماند و آیندگان حیات شهر مشهد را با قصه‌های گذشته‌اش می‌شنوند، حتما از نسل‌های قبلی به بدی یاد می‌کنند.

هرشب چند خانه ارزشمند در شیراز تخریب می‌شود

بهشتی در ادامه صحبت‌هایش با اشاره به وضعیت بافت تاریخی شیراز اظهار کرد: از شیراز نیز خبر می‌رسد هرشب چند خانه ارزشمند تخریب می‌شوند. متأسفانه تخریب‌کنندگان به گونه‌ای کار می‌کنند که گویا در کلانتری آشنا دارند. در حالیکه کارهایشان خلاف قانون عقل و اظهارنظرهای کارشناسی است. از یک طرف این خبرها بد هستند و از طرف دیگر ناگوارند.او افزود: در گذشته زیر نامه‌های تخریب را امضا می‌کردند و می‌گفتند «با انتقال اثر در عین حفظ اثر موافقت می‌شود»، این‌گونه اقدامات حتی در تاریخ بی‌سابقه بوده است.

ثبت و تعیین حریم موقت نیز می‌تواند راهکار باشد

رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی در ادامه در پاسخ به این بحث که هنوز 100 اثر تاریخی در مشهد مقدس و اطراف حرم مطهر ثبت نشده‌اند، اظهار کرد: معتقدم در چنین شرایطی می‌توانیم این بناهای تاریخی را به صورت موقت ثبت کنیم و تعیین حریم‌شان را به صورت موقت انجام دهیم تا یک نوع پوشش دفاعی برای جلوگیری از هر نوع تخریب داشته باشیم. زمانی بخش‌هایی از دیوار برلین تخریب شد، اما مسئولان این شهر با مشخص کردن ردّ دیوار، تاریخ را برای خود نگه داشتند.وی همچنین در بخش دیگری از صحبت‌هایش سرمایه‌های اجتماعی را یکی از ظرفیت‌هایی دانست که در این حوزه حائز اهمیت است و افزود: یکی از خسارت‌های بزرگ سازمان این بود که ظرفیت‌های اجتماعی به جایگاه تخصصی و موجودیت خود خدشه وارد می‌کنند. تا قبل از دولت گذشته سازمان میراث فرهنگی آنقدر مقتدر نبود که از نظر افکار عمومی بتواند کاری درست در این زمینه انجام دهد، اما دست‌کم یک سازمان امانت‌دار بود. یعنی حداقل اگر اتفاقی رخ می‌داد، نسبت به آن بی‌تفاوت نبود.او ادامه داد: در گذشته در مراجع تصمیم‌گیری حضور زیاد و پول زیادی نداشتیم، اما امانت‌دار بودیم و دست‌کم برای آن اتفاقات غصه می‌خوردیم. اما در دو دولت گذشته متأسفانه بسیاری از این موارد برعکس شد و حال در طول سه سال گذشته تلاش می‌شود تا این حیثیت بار دیگر به سازمان برگردانده شود. هرچند میراث فرهنگی از سرمایه‌های اجتماعی به اندازه کافی برخوردار نیست. اگر بود هرکس به خود اجازه نمی‌داد هر کاری که تمایل دارد در این زمینه انجام دهد.