یادداشت شفاهی

هر عکس یک نت موسیقی است

حمید شاهرخ- در عکاسی دو مقوله‌ مهم داریم. این دو مقوله، یکی «نگاه کردن» است و دیگری «دیدن». براساس تجربه‌ عملی‌ام معتقدم آنچه قابلیت آموزش دارد، نگاه کردن است. مسائل فنی را به سرعت می‌شود آموخت، به‌خصوص در شرایط کنونی که دوربین دیجیتال هم آمده و عکاسی ساده شده است.

  1. ۵ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
هر عکس یک نت موسیقی است
نوآوران -

اگر نرم‌افزار فتوشاپ هم داشته باشید که دیگر بهترین عکاس جهان می شوید.اما عکاسی پیش از دوربین و نرم افزار نیاز به دیدن دارد.در واقع این«دیدن» را نمی توان آموزش داد.دیدن، یک ادراک درونی است که در فرد فی النفسه وجود دارد و به واسطه‌ تئوری نمی توانیم آن را  توضیح دهیم. علاوه بر موضوع ذاتی بودن  عوامل دیگری نیز در این امر دخیل هستند.در عکاسی طبیعت به رغم دوربین‌های مجهزی که آمده، چرا هنوز آثار «آنسل ادامز» چیز دیگری است؟ دیدن، بستگی به یک عامل بسیار مهم دارد و به این مفهوم باز می‌گردد که عکس‌ها بسیاری از خصوصیات عکاس را افشا می‌کنند. آن «دیدن» که در عکس منعکس شده و بر دیوار گالری قرار گرفته است، در درجه‌ اول مهمترین چیزی را که به بیننده می‌گوید، این است که عکاس از چه هنرهایی تاثیر گرفته است؟ آیا عکاسِ این عکس‌ها نقاشی را می‌شناسد؟ مکتب‌های ادبی را چطور؟ آیا هنگامی که پرتره می‌گیرد، کارهای رامبراند و نورپردازی آنها را در ذهن دارد؟ وقتی از طبیعت عکاسی می‌کند آیا با آثار آنسل آدامز آشناست؟ سوای این هنرهای مرتبط، عکسِ یک عکاس و هنرش تاثیرگرفته از سایر مفاهیم ادبی و فلسفی هم هست.  آنچه مهم است عکسی است که امضای عکاس، یعنی ذهنیت او در آن باشد. اینکه به عکس که نگاه کنی از شیوه‌ کادربندی و نگاهش به سوژه وی را تشخیص دهید. همان اتفاقی که برای بزرگان هنر می‌افتد. چگونه است که حتی اگر موسیقی‌دان هم نباشی اما علاقمند موسیقی کلاسیک باشی، بلافاصله با شنیدن قطعه‌ای از موتسارت متوجه می شوید که این قطه متعلق به اوست؟ اما این اتفاق در عکاسی ما نیفتاده است. هرجا هم که می رویم جوانانی را می بینیم که خیلی زود عکس‌هایشان به دیوار گالری‌ها راه یافته، از هنر کانسپچوال حرف می‌زنند و مدعی آبستره بودن آثارشان‌ هستند.بنده معتقدم که هر عکاس با هر فریم عکسی که می‌گیرد در واقع یک نُت موسیقی می‌سازد. حال، میلیون‌ها عکسی که در جهان گرفته می‌شود، مجموعه نت‌هایی است که اگر درست کنار هم چیده شده باشند یک سمفونی را می‌سازند. این چیزی است که به آن سمفونی هستی می‌گویم و همه‌ عالم را شکل داده است و به همین دلیل نباید هر عکسی را روی دیوار نصب کنیم.اگر بیست عکس روی دیوار می‌گذاریم باید بدانیم که آن بیست عکس یک ملودی می‌سازد که اگر درست نباشد دیگر سمفونیِ زندگی نخواهد بود. این همان وظیفه‌ بسیار بسیار خطیر یک عکاس است.

* عکاس و مترجم