بررسی پرفرمنس «‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود‌» در گفت‌و‌گو با نادر مشایخی، شوکا حسینی و مهدی بهبودی:

«‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود»

نادر مشایخی، مهدی بهبودی و شوکا حسینی پرفرمنس بریکولاژ «‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود‌» را در طی یک تور استانی در شهر‌های مختلف به اجرا در می‌آورند. این گروه تا به حال در استان‌های مازندران و گیلان اجرا داشته و حالا این‌بار در استان گلستان برنامه برگزار می‌کنند.

  1. ۳ ماه قبل
  2. ۰
«‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود»
نوآوران -

 در این رویداد از ابزار در دسترس و اصوات مصنوع «الکترونیک / نوفه» استفاده می‌شود. نادر مشایخی، مهدی بهبودی و شوکا حسینی اجراگران «مرگ عادلانه تقسیم می‌شود» هستند و سهند آدم‌عارف و فرزان خاک‌پور «‌تنبور‌»، محمدرضا برزگر «دوتار»، رضا میرکتولی و مهدی سالاری «‌سه‌تار»، دانیال مهینی و مازیار باقرمفیدی «‌تار‌»، ابوالفضل تجری و امیر غریب «‌ویولن‌»، عرفان حسینی «‌کمانچه‌»، سینا خوشبین «‌عود‌»، رضا امامیان «‌سنتور‌»، محمدمهدی کریمی «‌دف‌»، شیرمحمد هنردوست ‌«سرنا‌»، ایمان حسینی «‌تنبک‌» و ملیکا سرکرده «‌فلوت‌» می‌نوازند و گروه نوازندگان این پرفورمنس را تشکیل می‌دهند. سرپرست نوازندگان نیز مرتضی سعیدی‌راد است. شوکا حسینی، نادر مشایخی و مهدی بهبودی از روند این اجرا و ماهیت آن برایمان گفتند.

       هنر نباید در تهران متمرکز باشد

شوکا حسینی در مورد ساختار پرفرمنس «‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود‌» گفت: «‌این اجرا بریکولاژ و پرفرمنس با هم هستند، که بریکولاژ بخش موسیقی‌اش است. ما از حدود یک ماه و نیم گذشته یکسری سفر‌ها را در شهر‌های مختلف شروع کردیم که این برنامه را اجرا کنیم.» او در مورد این‌که چرا اجرا‌های این کار از شهر‌های شمال آغاز شد توضیح داد: «‌ از ما دعوت کرده بودند که در یک گالری در شهر آمل کار اجرا کنیم، در مورد این ایده قبلا با آقای مشایخی صحبت‌هایی کرده بودیم و فکر کردم که این ایده را در آن‌جا اجرا کنیم. با آقای مشایخی هم صحبت کردم که بدانم دوست دارند که در سطح ایران اجرا داشته باشند، چون با توجه به جایگاه ایشان در تهران امکان‌های زیادی داریم، اما نکته‌ای که وجود دارد این است که شهرستان‌های ما استعداد‌های خیلی خوبی دارند و با توجه به امکانات و وضعیتی که دارند اتفاقا خوب توانستند خودشان را نشان دهند، و این‌که چرا باید هنر در تهران متمرکز باشد و این تمرکز برای من خیلی بی معنا است. مخصوصا هنر نو باید مکان اجرایش هم نو باشد.» او ادامه داد: «‌در حال حاضر اجراهای شمال تمام شده است و امروز در گنبد کاووس اجرا داریم، فردا هم در آق‌قلا، علی آباد کتول و بندر ترکمن اجرا داریم.»‌ حسینی ادامه داد: «‌‌بخش بریکولاژ را آقای نادر مشایخی رهبری می‌کنند و بخش «‌وایت نویز‌» را مهدی بهبودی انجام می‌دهند و کار من هم اجرا به همراه ویدئو-‌آرت و چند کانال صدایی به زبان‌های مختلف دنیا و یک متن شعری است.‌ و هر سه این‌ها با هم فضا را می‌سازند.‌»

شوکا حسینی درباره سئانس‌های اجراهایشان و همچنین برنامه اجرای تهران توضیح داد: «‌تا به حال تعداد را یک سئانس اعلام کردیم اما همیشه به دلیل استقبال خوبی که مردم داشتند به 2-3 اجرا کشیده شده است.‌ برای اجرا در تهران هم برنامه داریم و احتمالا جزو آخرین اجرا‌ها خواهد بود، فعلا منتظریم تا برنامه‌های شهرستان‌ها تمام شود.»

او همچنین راجع به محتوای پرفرمنس گفت: «‌این اجرا درباره مرگ است. این روز‌ها جهان به سمت پرخاش می‌رود و میل به نابودی که آدلر راجع به آن گفته است، باز نمود پیدا کرده و در کنار میل لیبیدو‌ی انسان به عنوان یک تمایل غریزی بر نابودی خویشتن حضور دارد. در قرن حاضر هم با تمام پیشرفت علم و تمدن همچنان این میل وجود دارد و دور‌تا‌دور ما پر از جنگ است و آدم‌ها با دلیل و بی دلیل می‌میرند. این اتفاق در سر‌تا‌سر جهان در حال رخ دادن است و من به این فکر کردم که عنصر مشترک همه این‌ها چیست، و دیدم که در این شرایط تنها مرگ است که به صورت عادلانه تقسیم می‌شود. و این تقسیم عادلانه مرگ به معنای حقیقت آن نیست به معنی طنز تلخی است که درباره نفوس انسانی است. علم در حال پیشرفت است ولی انگار این ابزار‌های قتاله هستند که پیشرفت می‌کنند.»

حسینی درباره موسیقی کار توضیح داد: «‌شاید تنها ساختاری که در این کار رعایت کرده‌ایم این بوده است که برای موسیقی آن از نوازنده‌های هر شهری که در آن اجرا داریم استفاده کنیم که صدای موسیقی آن شهر شنیده شود. در واقع به گونه‌ای جامعه شناسی موسیقی هر شهر است. تا به حال چند استان مختلف رفتیم که اجرا‌های ما در هرکدام تفاوت فاحش از هم داشتند، برای این‌که ساز‌هایی که می‌آمدند هر کدام فضای دیگری را می‌شاختند. برای مثال در رشت ساز «‌کرنای‌» را داشتیم که در هیچ جای ایران آن را نخواهیم داشت، یا در لنگرود «‌شاخ گاو‌» داشتیم که خیلی خوب و متفاوت بود. این تفاوت ساز‌ها معماری موسیقی که مد نظر ما به خصوص آقای مشایخی بود را شکل داد.»

        ایرانیان، خوب سرهم‌بندی می‌کنند

نادرمشایخی درباره چگونگی اجرای پرفرمنس «‌مرگ عادلانه تقسیم می‌شود‌»، و مفهوم «‌بریکولاژ‌» گفت: «‌این کار با روش بریکولاژ به معنی سرهم‌بندی شکل گرفته است. ما ایرانی‌ها قومی هستیم که خیلی خوب می‌توانیم این کار را انجام دهیم، پس باید به گونه‌ای از این سرهم‌بندی استفاده کنیم که در اصطلاح «‌سمبَل کردن‌» نام نگیرد. در حقیقت سرهم‌بندی کردن بد نیست اما، اگر شناخت از مصالح وجود نداشته باشد تبدیل به «‌سمبَل‌» می‌شود.» او در این مورد ادامه داد: «‌این روش در واقع مقابل روش علت و معلولی قرار می‌گیرد، اگر این تفکر را قبول کنیم باید اول نقشه باشد و بعد اجرا صورت بگیرد. در حالی‌که در سرهم‌بندی و کار‌های ما ایرانیان معمولا نقشه و اجرا با هم وجود دارند، مثل فرش «‌گبه‌» و این باعث می‌شود که هر فرشی منحصر به فرد باشد. همچنین اشتباهات رفع نمی‌شوند بلکه به مصالح اضافه می‌شوند.‌» مشایخی در ارتباط با موسیقی این کار توضیح داد: «‌‌من این کار را اصلا موسیقی نمی‌دانم، در حقیقت یک رویداد شنیداری و یک عکس‌العمل نسبت به صدا است. یعنی سعی می‌کنیم جنبه‌های عاطفی صدا‌ها را کشف کنیم، که در هر شهری شکلش فرق می‌کند و از صداهای مختص به آن شهر استفاده می‌کنیم.»


     صداهای مخصوص هر منطقه را جمع‌آوری می‌کنم 

مهدی بهبودی که در این پرفرمنس هدایت بخش «‌وایت نویز‌» ها را به عهده دارد درباره این کار گفت: «‌‌تا به حال 9 اجرای بریکولاژ در گرگان انجام دادیم و در این اجرا‌ها متد اصلی این است که در هر منطقه‌ای که می‌رویم با همان متریال و موادی که در همان‌جا موجود است، اعم از نوازنده‌ها، موزیک و اقلیم منطقه کار را پیش ببریم. در طی سفر‌هایی که داشتیم من در حال جمع‌آوری صدا‌های مربوط به هر منطقه بودم و سعی در درست کردن آرشیوی از این صدا‌ها د ارم.‌» او درباره شیوه اجرا توضیح داد: «‌در هر اجرا در کنار کاری که آقای مشایخی به همراه نوازنده‌ها انجام می‌دهند، من از انبار صدا‌های مختلف یا نویز‌های طبیعی‌ای که دارم استفاده می‌کنم و به صورت الکترونیک زنده ، همزمان با اجرای ساز‌ها چیدمانی انجام می‌دهم، و سعی می‌کنم با این صدا‌ها بخش‌هایی از صدا‌های ساز‌ها را بپوشانم، بیشتر نمایش دهم و یا با آن‌ها همراه شوم و در حقیقت یک بافت جدیدی با اضافه کردن لایه صداهای خودم به ساز‌هایی که در حال اجرا هستند شکل می‌گیرد.» بهبودی ادامه داد: «‌گروه نوازنده‌ها وقتی خانم شوکا حسینی برای اجرا می‌آیند همان بخشی را که از ابتدا نواخته بودند، می‌زنند و در این‌جا من به واسطه این‌که اجرا‌کننده زنده به کار اضافه شده است مجبورم تغییر دیگری در همان زمان بدون هماهنگی با نوازنده‌های ساز‌ها به صدا‌ها بدهم و آن‌ها طبق برنامه خودشان پیش می‌روند. بعضی چیز‌ها را واقعا در لحظه مجبوریم برایشان تصمیم بگیریم.» مهدی بهبودی راجع به تاثیر‌گذاری این متد گفت: «‌بسیار تاثیر خوب و مثبتی گرفتیم. بریکولاژ یا همان سرهم‌بندی در همه دنیا وجود دارد، به خصوص در ایران ما نمونه‌ها خوبی از این سبک را داریم و درحقیقت این یک سبک جدید و نوین نیست و از زمانی که انسان بوده، این روش هم وجود داشته است. موضوع این است که ما در ایرانی زندگی می‌کنیم که به خوبی این کار را بلد هستیم و انجام می‌دهیم. برخلاف سبک علی و معلولی که اروپایی‌ها انجام می‌دهند و ما گاهی سعی در تقلید آن می‌کنیم و خیلی هم در آن موفق نیستیم. ما باید این توانایی را به رسمیت بشناسیم و در آن دقت کنیم، متریال را بهتر بشناسیم. این در حقیقت یک کار در حال پردازش است و این به معنی این‌که اجرا‌های پیشین ناقص بوده‌اند نیست. فقط خواه ناخواه با توجه به طبیعت، فصل و موزیسین‌هایی که همکاری می‌کنند نتیجه فرق می‌کند.»