لوریس چکناوریان در یادمان استاد مصطفی پورتراب :

نبودن، وجود ندارد

مراسم چهلمین روز درگذشت مصطفی کمال پورتراب با حضور چهرههای هنری در سالن استاد جلیل شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
نبودن، وجود ندارد
نوآوران -

 «مجید رجبی معمار» مدیرعامل خانه هنرمندان به عنوان اولین سخنران این برنامه در سخنانی گفت:
«ما در تلاش بودیم که در این ایام مراسمی را برای بزرگداشت مرحوم مصطفی کمال پورتراب برگزار کنیم و نشان و تندیس خانه هنرمندان را که سالهاست به برخی چهرههای برجسته هنری اهدا میکنیم، طی مراسمی به این استاد بزرگ هم تقدیم کنیم اما در همین ایامی که در تدارک این برنامه بودیم، تقدیر الهی بر آن بود که ایشان از بین ما بروند. به همین زودی هم 40 روز از مرگ ایشان گذشت و ما اینجا نشستهایم و درباره او میگوییم. یکی از چیزهایی که اهل معرفت خیلی به آن تاکید میکنند و درسی برای تک تک ماست، عمر نافع است. اینکه هر کسی برای خودش یک محاسبه داشته باشد که عمرش را چگونه گذرانده است؟ ما معتقدیم که در روز حساب و کتاب هم سوال میشود که عمرت را چگونه گذراندی. و در رده خیلی از بزرگان و نه فقط بزرگان اسلام، توصیه شده که عمر انسان، مفید و نافع باشد. من در نگاهی که به زندگی این استاد بزرگ داشتم و از نکاتی که از برخی استادان و بزرگانی که در بین ما هستند و همه آنها به افتخار میگویند ما شاگرد مرحوم پورتراب بودهایم، یافتهام که دغدغه دائمی این استاد فرزانه هم تاکید بر عمر نافع بوده است. ایشان حتی چند روز قبل از ارتحالشان هم در سن 92 سالگی، در کنار توجه به مسائل علمی، ترجمه، تحقیقی و کار هنری به ورزش و جسمشان نیز توجه بسیاری داشتند و در طول عمرشان بسیار ساعی و فعال بودند. خداوند انشاءالله به همه اهل هنر و موسیقی که در جامعه ما هستند، عمر نافع و طولانی عطا کند».

پس از این سخنان پویان آزاده که یکی از شاگردان پورتراب محسوب می شود، قطعه ای را با پیانو به یاد استادش برای حاضران اجرا کرد.در ادامه این مراسم، گروه آوازی تهران به رهبری میلاد عمرانلو روی صحنه رفتند و قطعه ای از باروک و یک قطعه معاصر را اجرا کردند.
سپس لوریس چکناواریان آهنگساز و رهبر ارکستر هم در وصف این استاد موسیقی گفت: «زمانی که بزرگواران پیش از من سخنرانی میکردند، من نشسته بودم و به این فکر میکردم که آیا فکر بودن و نبودن در این دنیا وجود دارد که شکسپیر میگوید، بودن و نبودن؟ به نظر من نبودن وجود ندارد. هیچچیز در این دنیا گم نمیشود، سر سوزن هم گم نمیشود. بعضی مواقع ما آن را میبینیم و بعضی مواقع نمیبینیم، همانطور که فرشتهها را ممکن است ببینیم یا ممکن است نبینیم. استاد واقعا یک فرشته بود. من از ایشان خیلی چیزها یاد گرفتم. آقای پورتراب کسی بود که من آموختم آدم واقعا نباید خودش را جدی بگیرد. آدم کسی نیست و چیزی ندارد که خودش را جدی بگیرد. هر چه داریم از خداوند میرسید و به او برمیگردد. استاد پورتراب هرآنچه حس میکرد را میگفت و از هیچ چیزی بیم نداشت. درستش هم همین است که آدم صادقانه همه چیز را بگوید. ممکن است ما الان ایشان را نبینیم اما همانطور که گفتم، هیچ چیز در این دنیا گم نمیشود. آقای پورتراب هم گم نشد و همین حالا در اینجا نشسته است. الان ما ایشان را نمیبینیم اما روزی خواهیم دید چون هیچ چیز گم نمیشود».

او در ادامه گفت: «استاد پورتراب روح بسیار بالایی داشتند و کسی بودند که بیشترین توجه را به علم داشتند. هنر بدون علم، اندکی ارزش ندارد. در هر کاری، 99 درصد علم است و یک درصد هنر. هنر زمانی ارزش دارد که خداوند به شما الهام دهد. هنری که خداوند به شما الهام ندهد، زمینی است و هنری که زمینی است و آسمانی نیست، دوام نخواهد آورد. هنر زمینی در زمین میماند و هنر آسمانی به آسمان خواهد رفت. استاد پورتراب، دل بزرگی داشتند. ثروت هم داشتند ولی ثروتشان برای خودشان نبود. هر چه از علم و مال دنیا داشتند را به شاگردانشان میدادند، به یک نفر ساز میدادند و به فرد دیگری یک چیز دیگر. ما دیگر چنین کسی را در میانمان نداریم، اما باز هم میگویم که ایشان همچنان در بین ما هستند و درخت پورتراب همچنان میوه میدهد».
محمد میرزمانی دیگر سخنران این برنامه هم گفت: «آشنایی من با استاد پورتراب به سال 1353 برمیگردد. زمانی که من به استودیو رادیو و تلویزیون رفتم و قبل از ایشان آقای محمد پورتراب کلاسهای سولفژ را اداره میکردند و بعد آقای مصطفی کمال پورتراب هم تشریف آوردند که خدمت ایشان هم آموختیم. تمام ابعاد آقای پورتراب را همه میشناسد و میدانند که بزرگترین بُعد ایشان، بعد علمی است. این حجم از کتاب، مقاله، اثر، ترجمه و وسعت شاگرد را از هیچکس دیگر سراغ نداریم. اما یک جمله میخواهم بگویم که شاید باورتان نشود. آقای چکناواریان هم گفتند که آقای پورتراب به خیلیها کمک کردند اما من زندگیام را مدیون آقای پورتراب هستم. من حمایت ایشان را از سال 53 تا همین الان احساس میکنم».
پس از صحبتهای رییس جدید هیات مدیرخانه موسیقی، کوارتت زهی قطعاتی را از ساختههای پورتراب به یاد استاد نواختند.

آخرین سخنران مراسم، پری زنگنه بود که قطعه شعری کوتاه را در وصف این آهنگساز فقید خواند. نگین سریر هم قطعهای را با پیانو به عنوان حسن ختام برنامه اجرا کرد. عبدالحسین مختاباد، حمیدرضا نوربخش، نسرین ناصحی، علیرضا شفقی نژاد و... مهمانان این
مراسم بودند.