بررسی جریان کنسرت «حسین علیزاده» و «شهرام ناظری»درباره لغو کنسرت‌ها در گفت‌و‌گو با «نادر مشایخی»

فریاد موسیقی علیه محدودیت‌ها

ماجرای موسیقی در این روزها به پر‌التهاب‌ترین شرایط خودش رسیده است و کار به جایی رسیده است که حتا از تربیون رسمی درباره این امر هنری سعی بر تصمیم گیری می‌شود که البته با واکنش تند و صریح ریاست جمهوری مواجه شده است و روحانی خطاب به وزیرش علی جنتی گفته است که به هیچ‌وجه از این ماجرا پا پس نکشد و با صراحت اعلام می کند که با هرگونه تصمیم گیری خارج از محدوده دولت در اموری که با دولت ارتباط دارد جلوگیری می کند.

  1. ۳ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
فریاد موسیقی علیه محدودیت‌ها
نوآوران -

 پای نهاد های دیگر هم به این قضیه کشیده شده است و یک چالش غیر قابل کتمان در درون موسیقی شکل گرفته که به نظر می‌رسد در این ماراتن تنها چیزی که می‌تواند قربانی لقب بگیرد موسیقی ماست که در هر دوره با چالش های تکراری مواجه بوده است. این جریان از همان بدو ورود امام(ره) به ایران در بهمن 57 آغاز شد و با اجرای موسیقی در محضر امام و محل حسینیه «جماران» قائله خاتمه پیدا کرد و البته این پایان فقط در ظاهر بود و امر موسیقی در ایران همواره مظلوم ترین امر هنری بوده است که همچنان هم ادامه دارد.در ماه‌های اخیر بسیاری از کنسرت‌ها در شهرهای مختلف لغو شده یا با حضور نیروهای امنیتی با دلهره و استرس برگزار شده است و گفته شده است که در شهرهای مذهبی خصوصا مشهد که قریب به یازده سال است کنسرتی برگزار نشده هیچ کنسرتی نباید برگزار شود که این امر البته همان‌طور که گفته شد با واکنش وزیر ارشاد و ریاست محترم جمهوری مواجه شده است

   علی جنتی :به هیچ وجه قصد  عقب نشینی ندارم  

 در این میان حرف‌های وزیر ارشاد بسیار مهم و قابل توجه است به نقل از پایگاه خبری انتخاب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفته است: «عامل اصلی لغو کنسرت‌ها در مشهد مقدس امام جمعه این شهر است.»

علی جنتی صبح دیروز در جمع تعدادی از خبرنگاران در پاسخ به سئوال خبرنگاری در مورد لغو کنسرت‌های موسیقی در کشور اظهار کرد: «دیدگاه ما شفاف و روشن است چرا که معتقدیم وظیفه اصلی وزارت ارشاد صدور مجوز برای کل اجراهای صحنه‌ای همچون موسیقی، تئاتر و نمایش است و هیچ کس جای دیگری نمی‌تواند برای این مجوزها محدودیت ایجاد کند.عامل اصلی لغو کنسرت‌ها در مشهد مقدس امام جمعه این شهر است که اجازه نمی‌دهد حتی کنسرت‌های سنتی و محلی نیز برگزار شود.»

به نوشته فارس، جنتی یادآور شد ه است : «استدلال آنها این است که در داخل سالن‌های برگزاری کنسرت برخی حرکات و اقداماتی از سوی تماشاگران به مانند رقص در سالن‌ها انجام می‌شود که اعلام شده است مسؤول تامین امنیت بیرون از سالن بر عهده نیروی انتظامی است و داخل سالن بر عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که ما وظیفه خودمان را قطعا درست و دقیق انجام می‌دهیم.ما کنسرت‌های موسیقی سنتی بسیار خوبی را در کشور در حال اجرا داریم و البته موسیقی‌های پاپ خیلی خوبی در کشور وجود دارد که سعی داریم از این موسیقی‌ها و خوانندگان حمایت کنیم.»وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: «هدف این هنرمندان این است که با آثار برجسته و منتخب خود نشاط و شور و حال خاصی را در جامعه به وجود آورند که امیدواریم با همکاری دستگاه قضایی کلیه برنامه‌های موسیقی و کنسرت‌ها به شکل مطلوب اجرا شود.»

جنتی ادامه می دهد: «امام جمعه مشهد معتقد است که همه این شهر مکان متبرکه امام رضا(ع) است در حالی که ما معتقدیم شرایط غیر از این وضعیت بوده و باید اجازه برگزاری کنسرت‌ها داده شود که در این زمینه با دستگاه قضایی مکاتباتی را انجام دادیم تا اجازه بدهند حداقل در سایر شهرهای خراسان رضوی کنسرت‌ها برگزار شود.جالب است بعد از 11 سال لغو کنسرت‌ها در مشهد حتی امام جمعه این شهر اجازه نمی‌دهد در سایر شهرهای خراسان رضوی همچون سبزوار، نیشابور و چناران کنسرت‌ها برگزار شود در حالی که ما بهترین خوانندگان همچون قربانی، سالار عقیلی، شهرام ناظری و کلهر را که در اجرای برنامه‌های موسیقی سنتی پیشتاز هستند و علاقه‌مند به اجرای کنسرت در این شهرها داریم.به هیچ‌وجه قصد عقب‌نشینی از مواضع خود را نداریم و با رئیس قوه قضاییه مکاتباتی را انجام دادیم تا موانع هر چه سریع‌تر از پیش‌ رو برداشته شود.»

   حسین علیزاده: نمی‌توانند ما را از ساز جدا کنند

 اما در نخستین شب از کنسرت بداهه نوازی حسین علیزاده که چهارم شهریورماه در تالار وحدت برگزار شد. سخنان حسین علیزاده نشان می دهد که اهالی موسیقی از این نوع رفتارها جان به لب شده اند و شرایط به واکنش نشان دادن اهالی موسیقی کشیده شده است.حسین علیزاده چند روز پس از زادروز 65 سالگی خود در تالار وحدت به صحنه رفت تا با مشتاقان نوای ساز خود تجدید دیدار کند. در این کنسرت بداهه‌نوازی حمید قنبری به عنوان نوازنده ساز کوبه‌ای او را همراهی می‌کرد.علیزاده با مضراب‌های گوناگون بر سلانه می‌نواخت و شیوه نوازندگی سه تار، دو تار و تنبور را در قسمت‌های مختلف اجرای خود به کار می‌برد. قنبری نیز در بخش‌هایی از این بداهه‌نوازی بی وقفه با دفی که به شیوه تنبک نواخته می‌شد علیزاده را همراهی می‌کرد.

بخش دوم برنامه به تارنوازی او اختصاص داشت. اما علیزاده پیش از آغاز این بخش به مسائلی که این روزها در حوزه موسیقی پیش آمده است پرداخت و گفت: «چند وقتی است موسیقی تحت الشعاع مسائلی قرار گرفته که طلب می‌کند اهالی موسیقی نسبت به آن معترض باشند و حق خود را بخواهند.تمام رویدادها در ایران عزیز ما با موسیقی همراه است و صدا و سیما برای مناسبت‌های مختلف و یادبود انقلاب و جنگ و... از موسیقی استفاده می‌کند. در همه این موارد همه از موسیقی کمک می‌گیرند تا بتوانند احساس خودشان را ابراز کنند و این حس میهن پرستی و دفاع از آنچه به آن اعتقاد داریم به گوش تمام جهان برسانند. به من بگویید چه چیزی غیر از موسیقی می‌تواند وسیله این کار باشد؟ پس وسیله‌ای که این همه مورد استفاده قرار می‌گیرد چرا هر روز به آن توهین می‌شود؟موسیقی شغل ما نیست، موسیقی وجود ما ست. من در مملکتی که 65 سال زندگی کردم و صادقانه نواختم حق آب و گل دارم. ما سر جنگ با هیچ کس نداریم و قصد شعار دادن هم نداریم. ما می‌خواهیم به تمام مسئولان بگوییم که اگر موسیقی را حذف کنید اعتقادات‌تان را حذف کرده‌اید. اگر می‌خواهید موسیقی را حدف کنید قانون بگذارید و از ما بخواهید مطابق قانون اصلا از خانه خود خارج نشویم، اما جمهوری اسلامی ایران نیاز به وحدت ملی دارد، به خصوص با شرایطی که در منطقه هست و همه از آن خبر داریم. موسیقی را اگر از ملت بگیریم، دلشان را گرفته‌ایم.»

او که این حرف‌ها را درد دلی با مخاطبان نامید، افزود:« چرا در ایران با این همه تاریخ و فرهنگ، موضوع موسیقی و هنر اینقدر بحث دارد؟ تاریخ دنیا با هنر ماندگار شده است. پس اگر من ساز می‌نوازم و نغمه می‌سازم فقط برای عشق به وطن، برای همبستگی، برای تمام اعتقادات این مردم است. پس ما موسیقیدان‌ها باید لیاقت این کار را داشته باشیم. ما را نمی‌توانند از ساز جدا کنند و قطعا اگر روزی موسیقی شهید داشته باشد من در صف اول هستم. ما این کشور را دوست داریم پس چرا نمی‌گذارند عاشق بایستیم. چرا باید درگیر مسائلی باشیم که اصلا در شأن این ملت نیست.»

حسین علیزاده با بیان این سخنان در میانه‌ی کنسرت بزرگ خودش به نوعی نشان داد که نمی‌توان این ملت از امر موسیقی که یک جریان روحی انسانی است دور کرد و در تمام این سالها و تمام مشکلاتی به‌وجود آمده است این موسیقی راه خودش را رفته و هیچ قدرتی نمی تواند این مسأله را هاشور بزند چنانکه تاریخ این را ثابت کرده و ما باید همیشه از تاریخ درس بگیریم و کسانی که نمی توانند این آموزه های تاریخی را دریابند به هر روی خود در حالت مضحکه قرار می دهند چراکه مردم و هنر همواره به راه خودشان ادامه داده و می دهند.

   برگزاری کنسرت ناظری‌ها با وجود برخی مشکلات

اما برای شهرام ناظری و پسرش هم در جریان کنسرت یزد اتفاقات جالبی رخ داده است کنسرت حافظ و شهرام ناظری در شهرستان تفت در حالی برگزار شد که دادستان شهر و رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تفت برای رفع برخی مشکل، در آن حضور یافتند.به نقل از روابط عمومی کنسرت «ناگفته»، این برنامه شامگاه پنجشنبه (چهارم شهریورماه) با حضور علاقه‌مندان به موسیقی سنتی در سالن قدس شهرستان تفت در استان یزد برگزار شد؛ اما برخی اتفاق‌ها مانند تجمع گروهی از معترضان نسبت به برگزاری کنسرت ناظری‌ها سبب شد که برنامه‌ی یادشده با در نظر گرفتن برخی تدابیر آغاز شود.این اجرا با یک ساعت تأخیر آغاز شد که دلیل آن از سوی مسؤولان برگزاری کنسرت، بوی شدید گاز منتشرشده و وجود خطر انفجار در نزدیکی سالن قدس اعلام شد، البته مسؤولان شهرستان تفت برای حفظ امنیت مردم و رفع این مشکل تلاش کردند.با شروع کنسرت و پس از اجرای دو قطعه از آلبوم «ناگفته» شهرام ناظری - خواننده پیشکسوت موسیقی سنتی - گفت: جای قدردانی دارد که با همه این مشکلات، متمرکز به موسیقی ما گوش فرا می‌دهید.

حافظ ناظری - خواننده و نوازنده - نیز سخنانش را با اشاره به اتفاق‌های بیرون از سالن آغاز کرد و گفت: «حتما متوجه شده‌اید که بیرون چه اتفاقی در حال رخ دادن است. قبل از هر چیز اگر قرار باشد اتفاقی برای کسی بیفتد، مطمئن باشید من جان حقیرم را برای شما و حفظ موسیقی فدا می‌کنم؛ اما بسیار جای تعجب دارد، کشوری که هزاران سال صادرکننده فرهنگ، تمدن و انسان‌دوستی به دنیا بوده است، چنین شرایطی را تجربه کند.»

او ادامه داد: «در هیچ جای جهان با هر طرز تفکر و اعتقادی، این نوع موسیقی را که تمام اجزایش ساخته و الهام گرفته‌شده از اصالت‌ها و سنت یک سرزمین است، این‌گونه زیرسوال نمی‌برند و باعث رنج و تشنج هنرمندان نمی‌شوند.در چند هفته گذشته، هزاران جوان ایرانی در کنسرت «ناگفته» حضور یافته و از اصالت‌های فرهنگ ایران حمایت کرده‌اند. آیا این یک رویداد خجسته برای نزدیک‌تر کردن نسل جوان با فرهنگ غنی و اصیل ایرانی و مقابله با تهاجم فرهنگی نیست؟»

     نادر مشایخی: موسیقی زبان حافظ و سعدی است

اینها همه حاکی از آن است که وضعیت موسیقی ما در این روزها خوب نیست و ما در این وسعت هجمه علیه موسیقی و جریان هایی که پا بر گلوی این هنر بدیع گذاشته اند در کنار موسیقی سرزمین مادریمان ایستاده ایم در این خصوص با نادر مشایخی گپی زدیم و او به « نو آوران» گفت:«موسیقی یک زبان است، همان زبانی که حافظ و سعدی داشتند. برای من مهم است که این زبان را داشته باشم و حفظش کنم. حتما از موسیقی کشورم حمایت می‌کنم. موسیقی هم یک ابزار است که می‌توان استفاده‌های اشتباه هم از آن کرد، کسانی هم که درباره موسیقی نظرات منفی دادند احتمالا نظرشان درباره موسیقی‌های جلف و نامناسب بوده است.نباید از موسیقی به عنوان یک جریان سیاسی استفاده کرد. این هنر یکی از ستون‌های فرهنگی این کشور است، نمی‌توان به این سادگی جلوی آن را گرفت. رفتاری که با موسیقی ما می‌شود، باعث این نمی‌شود که از این کشور بروم. این‌جا وطن من و هویت من است. می‌دانم جریانی که در مورد موسیقی به وجود آمده است باعث می‌شود که جوانان فکر کنند موسیقی همین است که این‌جا در حال اتفاق افتادن است. دلیل اشتباهات و مشکلاتی که به وجود آمده است نظرات همین افرادی است که در شوراها هستند. این مسائل از قبل به وجود آمده و مشکل در بنیاد است، آن‌ها 37 سال فرصت داشتند که موسیقی را به درستی به مردم و جامعه معرفی کنند و به مردم یاد بدهند که موسیقی دارای چه توانایی‌هایی است اما این کار را نکردند حالا یا به عمد بوده یا توانایی‌اش را نداشتند، که در این‌جا باید گفت اگر توانایی این کار را ندارید کنار بروید و بگذارید کسی که کاربلد است بیاید. این‌ها باعث شدند که به این وضع کنونی برسیم.»

به نظر می رسد این روزها همچنان باید منتظر بمانیم تا ببینیم وضعیت موسیقی ما به کجا می‌انجامد و آیا مثل دوران امام(ره) با درایت می‌توان جلوی تندروی ها را گرفت.