در پی لغو کنسرت‌ها در مشهد برای حفظ حرمت امام رضا(ع) در گفت‌وگو با«شهرام شکوهی» و «شهرام ناظری»

ناظری: از نگاه دیگردرگیری‌هایی هست که ما نمی‌دانیم!

«ایران اگر دل تو را شکستند/تورا به بند کینه بستند/چه عاشقانه بی‌نشانی/که پای درد تو نشستند» این بخشی از ترانه سریال «معمای شاه» با خوانندگی سالار عقیلی است که می‌توانست در سالن‌های شهر مشهد برای هم‌وطنان ایرانی به اجرا دربیاید. اما آن‌طور که وزیر ارشاد می‌گوید، به خاطر حفظ حرمت امام رضا(ع) قرار نیست دیگر هیچ‌نوع کنسرتی حتی موسیقی سنتی در این شهر به اجرا دربیاید.

  1. ۲ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
ناظری: از نگاه دیگردرگیری‌هایی هست که ما نمی‌دانیم!
نوآوران -

همه این اتفاقات در حالی می‌افتد که خوانندگان سکوت اختیار کرده‌اند و دیگر نمی‌دانند چه بگویند. شهرام ناظری به «نوآوران» می‌گوید: «پای مرا بیشتر از این به این مساله باز نکنید؟»، رضا یزدانی از حرف زدن در این‌باره امتناع می‌کند در حالی که معتقد است هنوز هم باید درباره برگزاری کنسرت در شهر بزرگ مشهد حرف زده شود و شهرام شکوهی با تامل و بعد از چند لحظه سکوت می‌گوید: «چه بگویم؟!»

   آیت‌الله علم‌الهدی: نمی‌توان کنار گنبد امام رضا(ع) کنسرت برگزار کرد

ماجرا از جایی آغاز شد که شبنم دختر 15 ساله مشهدی که البته علاقه بسیاری هم به موسیقی دارد و در کلاس‌های موسیقی در حال یادگیری پیانوست، هر سال با اصرار و خواهش پدر و مادرش را راهی شهر تهران یا یکی از شهرهای شمالی می‌کند تا در کنسرت‌های مختلف شرکت کنند. او تک فرزند است و پدر و مادرش هر دو پزشک هستند، بنابراین خانواده‌اش این توانایی را دارند که به خواسته‌اش عمل کنند و او را به تهران بیاورند. اما شبنم تنها یکی از دختران نوجوان مشهدی است که به حضور در کنسرت‌ها علاقه دارد. کنسرت‌هایی که آیت‌الله‌علم‌الهدی، امام جمعه مشهد معتقد است نباید در این شهر برگزار شوند؛ «کسی که در شهر زیارت و امام رضا زندگی می‌کند باید این شرایط را بپذیرد، دیگر ما نباید بر سر لغو کنسرت با مردم و برخی مسوولان به خاطر کوته فکری‌شان چانه‌زنی داشته باشیم، مگر در این مملکت شما شبکه تلویزیونی قرآن ندارید؟ موسیقی حلال، حرام هرچه هست به‌جای خود محفوظ و هرکس پیرو مرجع تقلید خود است.» او ادامه می‌دهد که؛ «نمی‌توان کنار گنبد امام رضا کنسرت برگزار کرد زیرا این خلاف حیثیت و هویت این شهر است، اگر کنسرت می‌خواهد، مشهدی نباشد و در یک شهر دیگر زندگی کند، اگر آدمی می‌خواهد در یک شهری زندگی کند و در عیاشی‌ها، عملیات فرهنگی‌ و تفریح و خوش‌گذرانی‌اش آزاد باشد، چرا یک شهر زیارتی را برای زندگی انتخاب کرده است؟»

  اگر برگزاری کنسرت حلال است، چرا خدمت امام رضا(ع) برگزار نمی‌شود

 علی جنتی، وزیر ارشاد، از همان آغاز با صحبت‌های امام جمعه مشهد موافقت کرد، اما اعلام کرد در دیگر شهرهای خراسان برگزاری کنسرت‌ها همچنان پابرجاست. تا این‌که امام جمعه شش شهر دیگر هم به‌نوعی خواستار برگزارنکردن یا محدودیت در برگزاری کنسرت‌های موسیقی در شهرهای خود شده‌اند. برخی همچون علی مطهری به خواسته امام جمعه مشهد انتقاد کردند. رئیس جمهور در سخنرانی از وزیر ارشاد خواست که کوتاه نیاید و نگذارد هر کسی به شکل سلیقه‌ای برای خودش قانون وضع کند. سیدرضا اکرمی رئیس شورای فرهنگی نهاد ریاست‌جمهوری با اشاره به اینکه حرمت مشهد به دلیل مرقد مطهر امام هشتم شیعیان همان‌قدر واجب است که شهرری و شیراز و قم، درعین‌حال گفته است: «اما این دلیل نمی‌شود که شهرهای مذهبی را جزیره‌ای مستقل دانسته و حساب مشهد و قم و… را از شهرهای دیگر کشور جدا بدانیم. دغدغه باید این باشد که کنسرت‌ها با نظارت دقیقی برگزار شوند تا برگزارکنندگان هر کاری را که دلشان می‌خواهد انجام ندهند. این را هم بدانیم که پاک‌کردن صورت مسأله، دردی از ما دوا نمی‌کند. آنهایی که هم‌و‌غم‌شان برای تعطیلی کنسرت در مشهد است، بروند و ببینند مسافران مشهد با چه شرایطی به لحاظ حجاب و پوشش در این شهر تردد می‌کنند. آن وقت است که متوجه می‌شوند به جای تعطیلی کنسرت، باید به کارهای فرهنگی و مهم‌تر فکر کنند. باید تأکید کرد که رعایت رفتار اسلامی، مشهد و تهران نمی‌شناسد و با وجود تأکید بر حفظ حرمت شهرهای مذهبی، نمی‌توان قانونی متفاوت با شهرهای دیگر وضع کرد». آیت‌الله اسدالله ایمانی، نماینده ولی‌فقیه در فارس اما در خطبه‌های نماز جمعه شیراز با بیان اینکه وزیر ارشاد گفته است که برگزاری کنسرت‌های موسیقی در مشهد مقدس به‌خاطر احترام به امام رضا(ع) انجام نمی‌شود، گفت: «از آقای وزیر ارشاد سؤال می‌کنم که اگر برگزاری کنسرت حلال است و جایز و بی‌ضرر، چرا خدمت امام رضا(ع) برگزار نمی‌شود؟ اگر حرام است و ضرر دارد، پس برای همه مسلمانان مضر است و حرام. حرام را توسعه ندهید و گناه را تشویق نکنید.» این جدال‌ها ادامه داشت و هر کدام از مسوولان نظر و عقیده‌ای داشتند.

  جنتی: موسیقی فاخر را برای نشاط کشور ضروری می‌دانیم

تا جایی که صدای خوانندگان هم در آمد. رضا صادقی نوشته‌ای در صفحه اینستاگرام شخصی‌اش منتشر کرد و گلایه کرد که ما هم بچه مسلمان هستیم و آنهایی هم که به کنسرت‌ها می‌‌آیند مسلمان هستند. چرا با ما این‌طور برخورد می‌کنید؟ بالاخره وزیر ارشاد بازهم کوتاه آمد. او در سفری که برای افتتاح بزرگ‌ترین کتابخانه عمومی خیرساز کشور به شهر زنجان داشت در جمع خبرنگاران گفته است؛ «مشکلی در کشور در زمینه موسیقی وجود ندارد و فقط در شهر مشهد شاهد موردی بودیم که با کوتاه آمدن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تاکید شد حرمت امام رضا (ع) در آن شهر حفظ شود. موسیقی فاخر را یکی از موارد ضروری برای نشاط و سرگرمی در کشور می‌دانیم و از هنرمندان فعال در این زمینه حمایت می‌شود.» او در ادامه تاکید می‌کند؛ «در برخی استان‌ها قضات به منظور پیشگیری مانع برخی فعالیت‌های موسیقیایی می‌شوند که به دنبال حل و فصل آن هستیم.»

  شهرام ناظری: پای مرا به این ماجرا بیشتر از این باز نکنید

شهرام ناظری اولین خواننده‌ای‌است که با او تماس می‌گیرم، اما به محض اینکه موضوع گزارش را متوجه می‌شود، عقب نشینی می‌کند و می‌گوید: «نمی‌خواهم پای من بیشتر از این وارد این ماجرا شود. درگیری‌هایی هست که ما بی‌خبر هستیم. در حدی که امکانش بود کارهایی انجام دادم، نه این‌که فقط درباره‌اش صحبت کنم. اما همان قدر کافی است. دیگر نمی‌خواهم وارد آن شوم.»

  شهرام شکوهی: موسیقی بچه سرراهی است

 اما شهرام شکوهی، خواننده پاپ در پاسخ به هر کدام از سوالات می‌گوید: «چه بگویم؟» ولی بالاخره تصمیم می‌گیرد در این‌باره حرفی بزند؛ «بله این ماجرا بزرگترین خلل را در کار ما ایجاد کرده، چون شهرهای دیگر هم به چنین بهانه‌ای جلوی برگزاری کنسرت‌ها را می‌گیرند اما دیگر نمی‌شود با آن کاری کرد. سنگ بنا را گذاشته‌اند.» او ادامه می‌دهد که؛ «من در مقامی نیستم که در این زمینه‌ها چیزی بگویم، ما خودمان در این ماجرا تحت فشار هستیم و صحبت کردن ما نه تنها دردی را دوا نمی‌کند بلکه آن را بدتر هم می‌کند.»

به نظر شکوهی در این ماجرا بیشتر از آنکه بحث فقهی تاثیرگذار باشد، نوعی لجبازی دیده می‌شود؛ «کسانی که با اجرای کنسرت مخالفت می‌کنند برای خودشان دلایلی دارند و آنهایی که با مخالفان مخالف هستند هم دلایل دیگری. اما آن‌چیزی که بیشتر از همه ما را اذیت می‌کند برخوردهای دوگانه با موسیقی است. انگار که موسیقی بچه سر راهی هنر است و برخوردهایی هم که با آن می‌شود به‌این شکل است. هر بار که مملکت نیاز به شور و نشاط دارد، از ما می‌خواهند که باشیم. به نوعی قصه مرغ عزا و عروسی است. هیچ‌وقت تکلیف موسیقی در ایران مشخص نمی‌شود، بالاخره ما متوجه نشدیم این کار قابل انجام هست یا نیست.»

      مطربی که امام رضا (ع) او را طلبید

اما شبنم 15ساله هنوز هم قرار است هر سال به شهر تهران برای حضور در کنسرت‌های خوانندگان محبوبش سفر کند. او در شهر مشهد به دنیا آمده و به موسیقی علاقمند است. البته شبنم به تازگی کتابی درباره «جیگی جیگی ننه خانوم» خوانده است فردی سیه چرده و لاغر که ساز محلی می‌زد. موسیقی‌اش شاد بود هرچند خودش غم خاصی داشت. جیگی جیگی مطرب بود و به حرم امام رضا(ع) راهش نمی‌دادند اما زمانی که فوت کرد همزمان با او مردی والا مقام در مشهد درگذشت که برایش مراسم ویژه‌ای گرفتند اما جالب اینجا بود که پیکرهای آن‌ها در غسالخانه با هم جابه‌جا شد. قرار بود آن مرد والا مقام در حرم حضرت امام رضا (ع) دفن شود که هزینه بسیار بالایی هم داشت و می خواستند جیگی جیگی را که مطرب بود به قبرستانی خارج از شهر ببرند اما وقتی پیکرهای آن‌ها با هم جابه‌جا شد جیگی جیگی با مراسم خاصی در حرم امام رضا و در زیر سقاخانه اسماعیل طلا دفن شد. بعدا خانواده آن مرد والا مقام درخواست نبش قبر کردند اما آیت الله میلانی که مرجع تقلید بود اجازه این کار را نداد و قسمت این شد که هرکه به زیارت امام رضا می‌رود جیگی جیگی را هم زیارت می‌کند. روایت کامل زندگی او در کتاب «جیگی جیگی ننه خانوم» با خاطراتی از رضا کیانیان، داوود کیانیان و... به چاپ رسیده است.