حضور «جناب‌خان»، «خاله قورباغه» و «شکرستان»ی‌ها در سینما به روایت مسعود کرامتی و فواد صفاریان پور

عروسک‌های تلویزیونی عروس گیشه خواهند بود

«جناب‌خان»، «خاله قورباغه» و «شکرستان»ی‌ها به سینما می‌آیند، شاید که سینمای عروسکی به واسطه حضور این عروسک‌های معروف جان تازه ای بگیرد. سینمایی که پیش‌تر در اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد خاطرات خوشی برای کودکان و اهالی سینما به جا گذاشته بود.

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
شکرستان
نوآوران -

 البته در سال‌های گذشته عروسک‌هایی همچون کلاه‌قرمزی، پسرخاله، مجموعه شهر موش‌ها و... به حیات خودشان در سینمای ایران ادامه داده بودند و هر از چندگاهی سر از پرده سینما در می‌آوردند. این تلاش‌های اندک هر چند متدوام نبودند اما همیشه مورد استقبال مخاطبان قرار گرفتند. مخاطبانی که گاه حتی بزرگ‌تر از آن بودند که به نظر بیاید مخاطب سینمای عروسکی هستند اما خاطره خوش برخی از این عروسک‌ها آنچنان در خاطر برخی نسل‌ها زنده مانده است که آنان هنوز هم از مخاطبان پر و پاقرص این فیلم‌ها هستند. اما این‌که سینمای کودک ما چه میزان به حضور این شخصیت‌های عروسکی نیاز دارد، سوالی بود که آن را با مسعود کرامتی کارگردان و عضو شورای راهبردی و سیاست‌گذار سینمای کودک و نوجوان و فواد صفاریان‌پور، کارگردان مجموعه«شکرستان» مطرح کردیم.

فیلم های عروسکی هزینه بالایی دارند، سرمایه گذاران ریسک نمی کنند

مسعود کرامتی که پیش‌تر اعلام کرده بود به همراهی فرشته طائرپور، تهیه‌کننده قصد دارند بعد از 27 سال از ساخت فیلم«گلنار»، فیلمی با تمرکز بر شخصیت «خاله قورباغه» بسازند درباره حضور این عروسک‌ها در سینما به «نوآوران» می‌گوید: «انیمیشن و عروسک در واقع دو گونه سینمایی هستند که بیشتر به دنیای بچه‌ها تعلق دارند. عروسک‌ها و انیمیشن‌ها در ابتدایی‌ترین حالتشان آنچه به ذهن متبادر می‌کنند جهان فانتزی است که این جهان هم بیشتر به کودکان تعلق دارد. بنابراین این نوع عروسک‌ها و حضورشان در فیلم‌های سینمایی حتما می‌تواند به سینمای کودک کمک کند و فضای کودکانه‌ای ایجاد می‌کند.»

البته او پیش‌بینی نمی‌کند که این فیلم‌های عروسکی پشت سر هم ساخته شوند اما در هر صورت ساخته شدن فیلم‌های عروسکی جدید را اتفاق خوبی برای سینمای کودک می‌داند؛ «ساخت فیلم‌های عروسکی بسیار سخت است،‌ هزینه تولید این نوع فیلم‌ها بسیار بالاست، حتی بیشتر از فیلم‌های زنده. چرا که ساخت فیلم‌های عروسکی به لحاظ شکل تولیدی و نیاز آنها به ابزار، دکور و عناصر دیگر و زمان بیشتری که برای ساخت آن نیاز است با هزینه‌های بیشتری مواجه می‌شود.» کرامتی که معتقد است این روزها سرمایه‌گذاری در سینمای ایران وضعیت خوبی ندارد، تاکید می‌کند که؛ «شرایط ویژه ساخت فیلم‌های عروسکی در چنین فضایی مورد استقبال قرار نمی‌گیرد. اگر چنین اتفاقی بیافتد که بسیار خوب است اما باورش برایم سخت است.»

خاله قورباغه

هنوز مشخص نیست ساخت فیلم«خاله قورباغه»قرار است در چه زمانی آغاز شود اما کرامتی درباره فیلم‌هایی که قرار است درباره شخصیت‌هایی همچون «جناب‌خان» و «شکرستانی»‌ها ساخته شود می‌گوید: «این عروسک‌ها، عروسک‌هایی هستن که تبلیغات بسیاری رویشان انجام شده،‌ چون سال‌هاست که تلویزیون آنها را دربرنامه‌های پربازدید نشان می‌دهد و این شخصیت‌ها کشش جذب مخاطب را دارند. حتی می‌شود از قبل پیش‌بینی کرد که آنها مخاطبانی دارند که با ساخته شدن فیلم‌هایشان به سینما می‌روند.» او در ادامه عنوان می‌کند که؛ «سینما با پول نفس می‌کشد و به هیچ تعارفی سینما یعنی هزینه کردن. اصلا به این موضوع شک نکنید. تجربه نشان داده است فیلم‌های عروسکی که برای کودکان جذابیت داشته اند در گیشه هم موفق بوده اند و از نظر اقتصادی جواب داده اند. اگر فیلم‌هایی که قرارست تولید شود بتوانند چنین فروشی داشته باشند، سرمایه‌گذاران آن ریسک درستی کرده اند.»

مدیران فرهنگی براساس دغدغه‌های شخصی تصمیم می گیرند

فواد صفاریان‌پور، کارگردان مجموعه عروسکی«شکرستان» که پیش‌تر اعلام کرده بودند قرار است نسخه سینمایی آن را هم بسازند درباره این فیلم به «نوآوران»می‌گوید: «ما در مرحله اول قرار است که سریال عروسکی آن را بسازیم و در سال آینده فیلم سینمایی شکرستان را کار خواهیم کرد.» او که خودش کارگردانی این فیلم‌سینمایی را برعهده دارد ادامه می‌دهد: «من قبلا کارگردانی و تهیه‌کنندگی مجموعه «رنگین کمان» را برعهده داشتم در آن زمان هم قرار بود فیلمی براساس شخصیت پنگول ساخته شود. این امری بدیهی است که تلویزیون شخصیت‌هایی را به برند تبدیل کند و آنها را به مردم معرفی کند و این موضوع در ادامه عامل فروش فیلم‌های سینمایی براساس این شخصیت‌ها شود.»

کارگردان مجموعه عروسکی «شکرستان» علت کم شدن فیلم‌های عروسکی حوزه کودک را کم شدن سود ساخت چنین فیلم‌هایی می‌داند؛ «سینمای بدنه ما نیاز به بازگشت مالی و سود دارد، این سود که قبلا توسط فیلم‌های افرادی که در این کار درجه یک بودند تامین می‌شد، مدت‌هاست که دیگر تامین نمی‌شود بنابراین دور از انتظار نیست که اکنون سرمایه‌گذاری و ساخت فیلم‌های کودک با دشواری بیشتری انجام شود.» او تاکید می‌کند کار عروسکی ظاهرا کم هزینه به نظر می‌آید اما برخلاف این ظاهر ساخت فیلم‌های عروسکی بسیار پر هزینه است.» به گفته صفاریان در زمانی که فیلم‌هایی همچون «گربه آوازه‌خوان»، «گلنار» و «الو الو من جوجوام» ساخته می‌شد، هزنیه‌های ساخت از طرف دولت تامین می‌شدند و تلاشی برای کسب سود وجود نداشت؛ «اما جهان امروز تغییر پیدا کرده است و برمدار سود می‌چرخد. به همین دلیل کارهای بی‌بازده و کم سود باعث شده اند تا دیگر کسی رغبت تولید این گونه فیلم‌ها را نداشته باشد.»

او معتقد است که اگر امروز مثلا فیلم‌«گربه آوازه‌خوان» ساخته می‌شد دیگر کودکان از آن استقبال نمی‌کردند؛ «متاسفانه سینمای کودک یا عروسکی به اندازه سرعتی که جهان در حال تغییر است در کشور ما تغییری پیدا نکرده است. سینمای عروسکی دوران گذشته به این دلیل مورد توجه قرار می‌گرفت که کسانی که برای کودکان کار می‌کردند اندیشه کودک را می‌شناختند. اما امروز چون سینماگران این اندیشه را نمی‌شناسند، نمی توانند برای آنها کاری انجام دهند. هر چند که سلیقه های کودکان و نوجوانان امروز هم به خاطر خوراکی که بیش از نیازشان در اختیارشان قرار می‌گیرد تغییر پیدا کرده است.»

صفاریان‌پور در پاسخ به این سوال که آیا قرار است آنها براساس گفته‌های خودش تغییر ویژه ای در ساخت مجموعه یا فیلم«شکرستان» ایجاد کنند می‌گوید: «متاسفانه خیر. ما سعی می‌کنیم که از موفقیت فیلم‌هایی که در این زمینه عملکرد خوبی داشته اند الگوبرداری کنیم. اما نمی‌توانم بگویم قرار است کار ویژه یا متفاوتی انجام دهیم.» او بخشی از این ماجرا را به مدیریت فرهنگی مربوط می‌داند؛ «مدیران فرهنگی با عدم شناختشان نسبت به تولید و فرم در زمینه ساخت آثار تصمیم‌گیری می‌کنند. مثلا اگر مدیر فرهنگی فرزندی آماده کنکور داشته باشد سفارش فرهنگی در زمینه دغدغه‌های خودش می‌دهد و آن را مهم ترین دغدغه بشریت معرفی می‌کند. در حالی که اگر مدیران فرهنگی براساس آسیب‌شناسی و نیاز جامعه فعلی تصمیم می‌گرفتند قطعا شاهد اتفاقات بهتری در این زمینه می‌بودیم.» کارگردان «شکرستان» تاکید می‌کند که؛ «ما در گروه شکرستان تلاش می‌کنیم برنامه ای به بضاعت خودمان بسازیم، برنامه ای که شیرین باشد و به اتفاقات روز پیراموش خودش دقت داشته باشد. اما اتفاق بنیادی نیافتاده و نتیجه‌کار را بسیار عمیق پیش‌بینی نمی‌کنم.»

وقتی عروسک‌ها سینما را به تسخیر خود در می‌‌آورند

جناب خان

البته شنیده‌ها حاکی از آن است که فیلم«جناب‌خان و رامبد‌جوان» در سال آینده جلوی دوربین خواهد رفت. سیدجواد هاشمی هم چند سال پیش درباره ساخت فیلم سینمایی براساس عروسک پنگول حرف زده بود و نگار استخر، عروسک‌گردان و گوینده «سنجد» هم از علاقمندی‌اش به ساخت فیلمی براساس شخصیت سنجد صحبت کرده بود. با این حال به نظر می‌رسد ساخته شدن فیلم‌هایی براساس «جناب خان»، «خاله قورباغه» و «شکرستان» در مراحل جدی‌تری قرار دارد.