بررسی علت استقبال مخاطبان ایرانی از پردیس‌های سینمایی در گفت‌گو با احمد طالبی‌نژاد و جمال ساداتیان:

قیمت بلیت‌ها را افزایش ندهیم

محمدمهدی داودی پژوهشگر و مجید مسچی، مدیر موسسه سینما شهر در نشستی با عنوان «مخاطب و آمار فروش در سینمای ایران» که سه‌شنبه عصر در مدرسه ملی سینمای ایران برگزار شد،

  1. ۳ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۱
قیمت بلیت‌ها را افزایش ندهیم
نوآوران -

 آمار جالبی از وضعیت قیمت بلیت سینما، مخاطب و فروش سینمای ایران و مقایسه آن با کشورهای دیگر ارائه کرده اند. بر اساس این آمار، ۵۰ درصد از فروش سینمای ایران در سال ۹۴ متعلق به پنج سینما بوده و ایرانی‌ها به شکل متوسط هر پنج سال یک بار سینما می‌روند.

  قیمت بلیط‌های سینمای ایران به نسبت آمریکا تورم بیشتری داشته است

محمدمهدی مرادی در زمینه قیمت بلیت سینما در طول سالیان گذشته انجام داد: «سال 1361 میانگین قیمت بلیت سینما 29 تومان و سال 1391، 3800 تومان بوده است، یعنی 131 برابر افزایش! این نسبت در طول 50 سال در سینمای آمریکا هشت برابر بوده است. با مقایسه قیمت بلیت سینماها و افزایش درآمد مردم به این نتیجه می‌رسیم که جایی که قیمت بلیت کاهش پیدا می‌کند، تعداد بلیت فروخته شده بیشتر می‌شود و بالعکس. قیمت بلیت در کشور ما با سرعت بیشتری نسبت با درآمد مردم افزایش داشته است. اگر بخواهیم به نقش کالاهای جانشین اشاره کنیم، در سال 65-1364 که فروش بلیت بالایی داشته‌ایم صدا و سیمای قوی نداشتیم. در حال حاضر تاثیر ماهواره و دی‌وی‌دی ارزان فیلم‌ها را نباید نادیده بگیریم. همین فاکتورها باعث شده تا فروش سینماهایمان کاهش پیدا کنند.» 

 شهروندان ما به‌طور میانگین هر پنج سال یک‌بار به سینما می‌روند

او شاخص سوم را چنین برشمرد: «شاخص مهم بعدی، تعداد دفعاتی است که هر شهروند به سینما می‌رود که نسبت مستقیمی با درآمد سرانه دارد. هر شهروند آمریکایی در سال 3/7 مرتبه به سینما می‌رود اما در سال ۹۴ هر ایرانی 0/2 مرتبه به سینما رفته است؛ یعنی شهروندان ما به‌طور میانگین هر پنج سال یک‌بار به سینما می‌روند! این رقم با رشد خوبی که امسال داشته احتمالاً به نیم دفعه در سال می‌رسد. هزینه هر شهروند برای سینما رفتن هم فاکتور مهمی است، این که هر شهروند در سال به طور متوسط چقدر برای سینما رفتن پول می‌دهد. این رقم با تقسیم فروش کل بر تعداد جمعیت به دست می‌آید. در آمریکا هر شهروند ۳۲ دلار در سال و در ایران حدود 0/3 دلار در سال برای سینما خرج‌ می‌کند که احتمالاً تا آخر سال به 0/8 دلار می‌رسد. شاخص بعدی متوسط قیمت بلیت سینماست. قیمت بلیت سینما در ایران 1/7 دلار است در حالی که در انگلستان به ۱۱ دلار می‌رسد. از طرفی در انگلستان در سال ۲۲۰ بلیت برای هر صندلی سینمای فروخته می‌شود و در ایران پارسال ۱۵۹ بلیت بود که رقم قابل توجهی است. تعداد سالن به ازای هر نفر، میانگین تعداد صندلی‌ در هر سالن و درصد فیلم‌های ملی به فیلم‌های خارجی هم از دیگر شاخص‌های قابل بررسی در سینمای دنیا هستند.»

 پردیس سینمای کوروش پرفروش‌ترین سینمای کشور است

مسچی آماری از سینماهای پرفروش در کشورمان ارائه داد: «پردیس سینمایی کوروش با ۱۱ سالن و دو هزار و ۵۲۰ صندلی، پرفروش‌ترین سینمای کشور است و بعد از کورش، پردیس آزادی، پردیس ملت و پردیس هویزه‌ مشهد قرار دارند. نکته جالب این است که به نظر می‌رسد عمر سینماهای تک سالنه به پایان رسیده باشد و اولین سینمای تک ‌سالن در این رده بندی در رتبه‌ هفدهم قرار دارد. در واقع ۵۰ درصد از فروش سینمای ایران در سال ۹۴ متعلق به پنج سینماست و ۵۰ سینما بیش از ۹۰ درصد گردش سینمای ما را به خود اختصاص می‌دهند. یعنی از حدود ۲۵۰ سالن سینمای ایران، ۲۰۰ سالن چیزی کمتر از ۱۰ درصد گردش مالی کل را در اختیار دارند. سینمای کوروش در چهار ماه گذشته فروش ماهانه دو میلیارد و 600 میلیون تومان، پردیس آزادی با یک و نیم میلیارد تومان، پردیس ملت با 932 میلیون، پردیس هویزه مشهد با 931 میلیون و پردیس زندگی نیز 637 میلیون متوسط فروش ماهانه داشته‌اند».

  طالبی‌نژاد: سینماهای تک سالن یا دو سالن بیش از یک دهه دیگر عمر نخواهند کرد

اما این آمار و ارقام‌ها فقط خبر از پرفروش‌ترین سینمای ایران نمی‌دهند، به نظر می‌رسند در چند سال اخیر پردیس‌های سینمایی تغییرات عمده‌ای در فضای سینما ایجاد کرده‌اند. به طوری که سینماهای تک سالنه یا دو سالنه تحت تاثیر آنها قرار گرفته ‌اند و کمتر مورد اقبال تماشاگران قرار می‌گیرند. سیدجمال ساداتیان تهیه کننده و پخش‌کننده سینما در این‌باره به «نوآوران» می‌گوید: «پردیس‌های سینمایی بسیار شیک هستند، به دلیل تنوع فیلم‌هایی که در آنها به نمایش در می‌آیند قدرت انتخاب بیشتری به مخاطبان می‌دهند. صندلی خوب، سالن خوب و تصویر خوب هم از عوامل دیگری است که مردم را تشویق می‌کند تا بیشتر به این پردیس‌ها بروند.» آنطور که او می‌گوید مسائل حاشیه‌ای هم در افزایش علاقمندی مردم به پردیس‌ها موثر است، مسائلی از قبیل؛ «وجود کافی‌ شاپ، رستوران و پارکینگ.»خلاصه همه چیز آماده است تا خانواده‌ها در کنار هم فیلم‌های سینمایی را ببینند. ساداتیان درباره سرنوشت سینماهای تک سالن یا دو سالن می‌گوید: «شاید آنها هم به مرور بتوانند تغییراتی ایجاد کنند. مثلا ساختمان سینما را بازسازی کنند و آن را به شکل مجتمع‌های تجاری، اقتصادی و فرهنگی در‌بیاورند.» احمد طالبی‌نژاد منتقد سینما نیز دراین‌باره به «نوآوران» می‌گوید: «ماجرای سینماهای تک سالن و یا همان سینماهای بزرگ قدیمی در تهران وضعیت تاسف برانگیز و تراژیکی پیدا کرده‌اند، روزی که این سالن‌های سینما با ظرفیت 1000 یا نهایتا 1200 نفری ساخته می‌شد، به سینما رفتن رسمی بود برای گذراندن اوقات فراقت پایان هفته و تعطیلات. همیشه هم سالن‌های سینما پر بود و سینماهای بزرگی همچون شهر فرنگ «‌سینما آزادی‌» فعلی و گلدن سیتی که «سینما فلسطین‌» فعلی است ساخته شد.» او ادامه می‌دهد که؛ «در حال حاضر شرایط تغییر کرده و سالن‌های بزرگ سینمایی قدیم اغلب در مکان‌های نامناسبی قرار گرفتند و از نظر امکانات هم شرایط خوبی ندارند و به بالطبع سود آوری هم نخواهند داشت. به همین دلیل نه صاحبانشان به آن‌ها رسیدگی می‌کنند نه نهادی که این سینماها در دست آن‌ها است. مگر سینماهایی چون سپیده و بهمن که متعلق به حوزه هنری هستند و در موقعیت‌های خوبی قرار دارند کم کم کارشان را انجام می دهند.» طالبی‌نژاد عمر این سینماها را تا یک دهه دیگر پیش‌بینی می‌کند؛ «اما سینما‌های دیگری که در مرکز شهر قرار دارند تغییر کاربری خواهند داد. واقعیت این است که پردیس‌ها اغلب پارکینگ دارند و در نتیجه مردم از این لحاظ خیالشان راحت است. همچنین چند سالن با فیلم‌های مختلف است که به مردم حق انتخاب می‌دهد تا بر اساس سلیقه خود فیلم را انتخاب کنند و بعد کسانی هم که دستشان به دهانشان می‌رسد غذایی هم بخورند و به قول قدیمی‌ها هم فال است هم تماشا.»

  ساداتیان: قیمت بلیت سینماها مناسب است

اما ساداتیان در خصوص افزایش قیمت بلیت سینماها نظر مثبتی دارد؛ «رشد قیمت بلیت‌ها در چندسال اخیر بالا بوده آنهم به دلیل بالا بوده هزینه تولید فیلم و هزینه نگهداری پردیس‌هاست. اما باید قبول کنیم که همین پردیس‌ها پای مردم را به سینماها بازکردند. بنابراین بلیت 10 هزارتومان، آنقدرها بالا نیست مخصوصا که در شهرستان‌ها این رقم به 4 تا 5 هزارتومان می‌رسد.» طالبی‌نژاد درباره علت افزایش قیمت بلیت‌ها می‌گوید: «در این زمان به سینما، تئاتر و کنسرت رفتن در سبد 90 درصد خانواده‌ها نیست، بنابراین با ریزش مخاطب رو‌به‌رو هستیم. و افزودن بر قیمت بلیت سینما‌ها دم دستی‌ترین راهی است که مسئولین از آن استفاده می‌کنند تا به نوعی این کم بودن مخاطب را جبران کنند. راه‌های دیگری مثل این‌که به کارمندان شرکت‌ها و کارخانه‌های مختلف، درکنار بن ارزاق، بن سینما هم بدهند و یا حتی بن سینما به بچه‌های مدارس داده شود. که در دولت قبلی برنامه‌هایی برای انجام این کار تدارک دیده شد که متاسفانه به سرانجام نرسید.» او در ادامه می‌گوید: «بخشی از رشد 300 درصدی فروش سینما‌ها در دولت دهم، ابراز خوش‌بینی و امیدواری در این دولت جدید و همکاری دولت با نهاد‌های فرهنگی است. بخش دیگری هم این است در واقع حضور پردیس‌های سینمایی کمک بسیاری به این امر کرده، تغییر لحن فیلم‌ها به طنز و حتی افشاگرانه نیز مسبب این اتفاق خوب بوده است.»