داوود رشیدی عاشقانه بدرقه شد

جمشید مشایخی: کسی در زمان بیماری‌اش نپرسید رشیدی کجاست

داوود رشیدی، هنرمند بنامی بود. هر چند که شاید مردم ایران بیشتر او را به‌عنوان بازیگر می‌شناختند تا یکی از برترین کارگردانان‌های تئاتر معاصر. با این حال نقش‌های به یادماندنی او در خاطر مردم ثبت شده بود و دوری چند ساله او از عرصه بازیگری به دلیل بیماری‌اش باعث نشد تا آنها برای تشییع این هنرمند در جلوی تالار وحدت جمع نشوند.

  1. ۳ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
جمشید مشایخی:  کسی در زمان بیماری‌اش نپرسید رشیدی کجاست
نوآوران -

 همه آمده‌ بودند، همه آنانی که با او خاطره‌ای داشتند و می‌خواستند در کنارش باشند. از چهار یار دیرین او، تنها جمشید مشایخی و علی نصیریان توان حضور پیدا کرده بودند، البته عزت‌الله انتظامی شنبه، 6 شهریورماه به منزل رشیدی رفته بود و شخصا به خانواده او تسلیت گفته بود. اما به هرحال وضعیت محمدعلی کشاورز به نحوی نیست که بتواند از خانه خارج شود. برای سینما، تئاتر و تلویزیون ایران درگذشت هر یک از این پنج تن ضایعه‌ای جبران ناپذیر است.

  تارخ: به راستی زندگی ترکیبی از جشن و عزاست

عباس سجادی اجرای این مراسم را را برعهده داشت؛ او درباره داوود رشیدی حرف زد: «از این هنرمند آثار با ارزشی به جا مانده و دو فرزند. پروفسور فرهاد رشیدی که از چهره‌های علمی برجسته دنیا در رشته فیزیک هستند و لیلی که معرف همه است.» امین تارخ به عنوان رییس انجمن بازیگران خانه سینما به روی سن آمد و به قرائت دلنوشته‌اش پرداخت. تارخ با بیان این‌که به نمایندگی از هیات مدیره خانه سینما در این مراسم شرکت کرده است، گفت: «به راستی زندگی ترکیبی از جشن و عزا است، جشن دریافت بزرگترین جوایز سینمایی و از آن طرف عزای رفتن رستم سینمای ایران عباس کیارستمی. جشن عروسکی بچه‌های‌مان و از آن طرف عزای رشید سینمای ایران که سوگ عظیمی است.»

   داوود رشیدی از ستون‌های تئاتر جدید در ایران بود

بعد از گفته‌های تارخ، نوبت به علی نصیریان، بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون ایران رسید تا جملاتی را در مورد داوود رشیدی بیان کند. او که در واکنش به خبر درگذشت داوود رشیدی گفته بود پاره ای از تن ما جدا شده است، با بیان جملاتی احساسی گفت: «داوود، من هرگز نمی‌خواستم بیایم به این تالار برای بدرقه تو در سفر آخرت. من می‌خواستم با تو برای اجرای تئاتر روی این صحنه باشم.» نصیریان در ادامه صحبت‌های خود با ذکر تاریخچه ای از تئاتر ایران، داوود رشیدی را یکی از ستون‌های استوار تئاتر جدید ایران دانست: «منظورم از تئاتر جدید جنبشی از فارغ التحصیلان هنرپیشگی بود که در اواسط دهه ۳۰ به وجود آمد و در دهه ۴۰ به ثمر نشست. داوود رشیدی یکی از ستون‌های تئاتر جدید در ایران بود. تئاتر جدید که می‌گویم منظورم جریانی است که از اواسط دهه سی آغاز شد و در دهه ۴۰ به ثمر نشست و جدای از تئاتر معاصری که در لاله‌زار شکل گرفته بود یا تئاتر نوشین بود. این تئاتر بر اساس تئاتر مدرن دنیا شکل گرفت و تحت تاثیر آن بود. حتی گروه تئاتر نوشین تئاتر‌های قرن ۱۹ را اجرا می کرد اما ما کم کم یاد گرفتیم تئاتر مدرن کار کنیم و بعد تر فرنگ رفته‌هایی چون حمید سمندریان و داوود رشیدی به ما اضافه شدند و این جریان را غنا بخشیدند. رشیدی در این میان خیلی معاصر بود و از زمانه‌اش جلوتر بود. همکاری ما با هم از دومین کاری که کارگردانی کرد شکل گرفت.» او ادامه داد که؛ «بخشی از مهمترین بخش زندگی او در تئاتر گذشت. رشیدی یکی از ۵ بازیگر بزرگی بود که در «هزار دستان» علی حاتمی حضور داشت. او در آموزش هم کار بزرگی کرد و باید بگویم که داوود رشیدی یکی از ستون های تئاتر ایران بود.» نصیریان گویی نمی‌توانست از سخن گفتن در آخرین وداع با رشیدی بازبماند، او می‌خواست همه آنانی که برای بدرقه‌اش آمده بودند بدانند رشیدی چطور هنرمندی بود؛ «او کسی بود که برای اولین بار در آن دوران از ساموئل بکت متنی را اجرا کرد و آن هم نمایشنامه «در انتظار گودو» بود که می‌توانم بگویم نقطه عطفی در تاریخ تئاترمان بود. تا آن زمان اسم بکت و یونسکو به گوش ما هم نخورده بود. او با جسارت و مهارت و شهامت اجرای بسیار زیبایی از این اثر داشت. او عمده‌ترین بخش عمر هنری اش را پای کارگردانی تئاتر گذاشت و بعد ترجمه و بازیگری.»

  مشایخی: زمانی که ایشان بیمار بود چطور کسی به سراغش نیامد

جشمید مشایخی که تجربه همکاری‌های زیادی را با داوود‌رشیدی دارد بعد از علی نصیریان به روی سن آمد و با ابراز گلایه از برخی بی توجهی‌ها گفت: «زمانی که ایشان بیمار بود چطور کسی به سراغش نیامد. حالا چه فایده دارد؟! زمانی که ایشان بیمار بود چرا کسی نپرسید ایشان کجا بود؟! الان چه نتیجه ای دارد که من از ایشان تعریف کنم!؟ خانم برومند در مدت بیماری داوود زجر بسیار زیادی را کشید. من و داوود با یکدیگر در 8 نمایش و چند کار سینمایی از جمله فیلم‌های علی حاتمی همکاری کردیم. داوود استاد من بود... امیدوارم قبل از اینکه کسی از دنیا برود درباره‌اش صحبت کنیم.»

   مرادخانی: رشیدی در کنار خداوند بزرگ جای گرفته و به معشوق خود رسیده

علی مرادخانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از حضور مردم تشکر کرد؛ «خداوند بزرگی را به هر کسی نمی‌دهد. داوود رشیدی شرایطی برای تئاتر ایران فراهم کرد که واقعا قابل تقدیر است. از همسر و دخترش که صمیمانه کنار او بودند کمال تشکر را دارم و همچنین به پسرش پروفسور رشیدی که خود را از راه دور به اینجا رسانده تسلیت می‌گویم. یادمان نرود که رشیدی در کنار خداوند بزرگ جای گرفته و به معشوق خود رسیده است.»

    فرهنگ: وقتی رشیدی در قید حیات بود کسی از من نخواست درباره او حرف بزنم

داریوش فرهنگ که فعالیت هنری خود را با داوود رشیدی در گروه تئاتر امروز آغاز کرد، به روی سن آمد و درباره این هنرمند فقید گفت: «زمانی که داوود رشیدی در قید حیات بود کسی نیامد از من بخواهد درباره همکارم، درباره استادم حرف بزنم. این رسم بدی در ایران است. سال ۴۷ اولین تئاترم را با همکاری او شروع کردم. نمایشی به نام «در انتظار گودو» که زمان خودش کولاک کرده بود.» او در ادامه بیان کرد: «من و مهدی هاشمی پیش داوود رشیدی رفتیم و به او گفتیم که ما می‌خواهیم برای تو مجانی بازی کنیم تا پاسخ رویاهای‌مان را بدهیم. همه داوود رشیدی را به خاطر بلند‌نظری اش دوست داشتند. در فیلم‌ها، اغلب نقش‌های دیکتاتور‌مابانه را بازی می‌کرد ولی او بسیار خوشروی مهربان بود. هیچ چیزی از کسی نمی‌خواست ولی خیلی چیزها به  آدم‌ها می‌داد.» 

    ایوبی: ما قدر شهریاران فرهنگ و هنر را می‌دانیم

حجت الله ایوبی رییس سازمان سینمایی نیز در ادامه مراسم بعد از خواندن شعری بیان کرد: «شهریاران فرهنگ و هنر ایران همین ستاره‌هایی مثل جمشید مشایخی، علی نصیریان و رضا کیانیان هستند و ما قدر همه شما را می‌دانیم. می‌دانیم که اگر امروز ایران بوستان و لاله‌گون است به خاطر وجود شما و خون شهدا است. نمی‌دانم اگر این نسل و بزرگان فرهنگ و هنر نبودند از ایران، از اسلام و از ما چه نشانه‌ای باقی می‌ماند. ما این بنای باشکوه را هم مدیون تو هستیم.»

     برومند: من بدون داوود هیچ هستم

اما احترام برومند، همسر مرحوم داوود رشیدی آخرین کسی بود که برای سخنرانی به جایگاه آمد؛ «واقعیتش من قصد صحبت نداشتم. همه به ما خدمت و لطف کردند چه دولتی چه غیر دولتی. مردم از یزد پسته، از کرمان خرما و از رشت برای ما برنج می‌فرستادند. شما آنقدر مردم خوبی هستید که دولتمردان ما تحت تاثیر شما قرار می‌گیرند. مردم ما را دوست داشته و دارند و به همین دلیل دولتمردان هم مجبور می‌شوند ما را دوست داشته باشند. من بدون داوود هیچ هستم. همه به ما تسلیت گفتند از رییس جمهور تا هنرمندان، اما رئیس جمهور اصلاحات به منزل ما آمدند و پیام بسیار زیبایی دادند و به خاطر اینکه پیامشان جایی چاپ نشد از همین جا از ایشان تشکر می‌کنم.» اما با پایان صحبت‌های احترام برومند، لیلی رشیدی به روی سن آمد و با تشکر از همدردی مردم، پیام تسلیت رئیس جمهور اصلاحات را قرائت کرد که بازهم با تشویق و واکنش هنردوستان مواجه شد. سپس نماز میت توسط حجت الاسلام دعایی بر پیکر این هنرمند پیشکسوت خوانده شد. از جمله افرادی که در این مراسم حضور داشتند می توان به عبدالعلی علی عسگری، حجت الله ایوبی، حبیب ایل بیگی، جمشید مشایخی، داریوش اسدزاده، رضا کیانیان، پرویز پرستویی، عبدالرضا اکبری، امین تارخ، لیلا حاتمی، زهرا حاتمی، بهمن فرمان‌آرا، خسرو سینایی، سیروس الوند، هادی مرزبان، پرویز پورحسینی، قطب الدین صادقی، الهام کردا، علی دهکردی، احمد مسجدجامعی، مرتضی کاظمی، ویشکا آسایش، عبدالحسین مختاباد، عبدالرضا اکبری، داریوش ارجمند، حبیب دهقان‌نسب، حبیب رضایی، لیلی گلستان، علیرضا خمسه، علی نصیریان، هوشنگ قوانلو، مریلا زارعی،داود گنجه‌ای، فرشته طائرپور، اکبر زنجان‌پور، منوچهر شاهسواری،محمدرضا خاکی، مسعود فروتن، محمد سریر، اسماعیل خلج،خسرو سینایی، بیژن امکانیان، هادی مرزبان، جعفر والی، فاطمه معتمدآریا، صدیق تعریف، آتش تقی‌پور، رسول نجفیان، علی مصفا، عبدالله اسکندری، داریوش ارجمند، غلامرضا موسوی، پوری بنایی،داریوش فرهنگ، پرستو گلستانی، نصرت الله وحدت، آهو خردمند، جعفر پناهی، افسانه چهره آزاد، پرستو صالحی، ، پانته‌آپناهی‌ها، مانی حقیقی،سعید اسدی،فرهاد توحیدی و... از جمله هنرمندان حاضر بودند.