نوآوران بیمه هنرمندان را در گفت‌وگو با جعفر والی، سید محمد بهشتی و محمود عزیزی بررسی کرد:

غفلت قانونی دولت‌ها

بیمه هنرمندان مسأله‌ای است که باید به شدت مورد توجه قرار بگیرد، چند سالی است که صندوق اعتباری هنر مشغول به کار است. هنرمندانی را می‌بینیم که از شرایط این صندوق بی اطلاع هستند و نمی‌دانند شرایط عضویت در آن به چه صورت است، یا این‌که در شرایطی نیستند که پیگیر این مسأله باشند. در ارتباط با بیمه هنرمندان و موسسه هنرمندان پیشکسوت با سید محمد بهشتی، محمود عزیزی و جعفر والی صحبت کردیم.

  1. ۳ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
غفلت قانونی دولت‌ها
نوآوران -

    صندوق اعتباری هنر

در سال 1382 «صندوق اعتباری حمایت از نویسندگان، روزنامه نگاران و هنرمندان» با هدف حمایت از اهالی فرهنگ، هنر و رسانه کشور، به پیشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و براساس تکلیف برنامه سوم توسعه، در جهت سیاست انتقال بخشی از تصدی های دولت به بخش خصوصی، مطرح و با تصویب آن توسط هیات وزیران در تاریخ 12/5 /1382 رسماً تاسیس شد. در سال 1393 بعد از گذشت بیش از یک دهه از فعالیت این صندوق و نیاز به بازنگری در اساسنامه و آیین نامه آن در راستای خدمت رسانی هرچه بیشتر به خانواده بزرگ فرهنگ، هنر و رسانه کشور، به استناد مجمع عمومی فوق‌العاده در تاریخ 5/3/1393 این صندوق با نام جدید «‌صندوق اعتباری هنر‌» فصل نوینی از فعالیت خود را آغاز کرد.

 اهداف این صندوق، انجام بیمه تأمین اجتماعی- بیمه تکمیلی- اجرای طرح پرداخت کمک مستمری و تکریم هنرمندان پس از تایید و تصویب شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور است و عضویت در این صندوق با تکمیل فرم عضویت و ارائه معرفی‌نامه مورد تایید از طرف معاونت مرتبط و در نهایت پرداخت حق عضویت صورت می‌گیرد و اگر حق عضویت پرداخت نشود متقاضی عضو محسوب نمی‌شود. 

  در جریان شرایط بیمه هنرمندان و صندوق پیشکسوتان نیستم

بعضی از هنرمندان ما در جریان شرایط تحت پوشش قرار گرفتن بیمه هنرمندان نیستند، جعفر والی کارگردان تئاتر، بازیگر و فیلم‌نامه‌نویس سینمای ایران راجع به این موضوع که آیا در صندوق پیشکسوتان عضو است و همچنین تحت پوشش بیمه هنرمندان قرار دارد یا نه، گفت: «‌من عضو صندوق پیشکسوتان هستم، و در مورد بیمه هم من بیمه عمومی هستم و چندین بار هم برای من ایمیل فرستاده بودند در ارتباط با بیمه و این مسائل اما من متوجه چگونگی آن و شرایطش نشدم.‌ و متأسفانه زیاد در جریان شرایط بیمه هنرمندان و صندوق پیشکسوتان نیستم و نمی‌دانم که چه کار‌هایی انجام می‌دهند.»

   کشور باید از هنرمندانش  قدر‌دانی کند 

سید محمد بهشتی عضو پیشین هیأت موسس خانه سینما و رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در رابطه با موضوع بیمه هنرمندان توضیح داد: «‌ همه هنرمندان باید از بیمه برخوردار باشند. و هر شاخه هنری قاعدتا باید شورای صنفی خودش را داشته باشد و آن تشکل صنفی هنرمندان را مورد شناسایی قرار دهند و هنرمند بودن آن‌ها را بر اساس قوانین و مقررات تعیین شده خود تایید کنند. هر کسی ممکن است ادعا کند که هنرمند است، اما وقتی هنرمند بودن را، تشکل صنفی تایید می‌کند باید از بیمه و شرایط آن بهره‌مند شوند. و همه هنرمندان باید از یک شرایط یکسان حمایتی و بیمه برخوردار باشند. ما در بین هنرمندان کسانی را داریم که جایگاه رسمی‌تری دارند و در مورد آن‌ها فقط نباید به بیمه اکتفا شود بلکه از شرایط ویژه‌ای باید برخوردار باشند. فقط بحث بیماری در میان نیست، شرایط زندگی و مسائل دیگری هم هست که کشور باید آمادگی و توان آن را داشته باشد که از هنرمندانش قدردانی کند و آن‌ها را در صدر بنشاند.» بهشتی همچنین راجع به این‌که چقدر هنرمندان ما از وجود این موسسه و شرایط و فعالیت‌هایش اطلاع دارند گفت: «‌این جزو وظایف نهاد‌های صنفی است که شرایط را فراهم کنند و از هنرمندان دعوت کنند و اطلاعاتی از اقدامات و فعالیت‌هایشان در اختیار هنرمندان بگذارند، مانند کاری که خانه سینما انجام می‌دهد.‌»

   موسسه هنرمندان پیشکسوت

 چند روز گذشته علی جنتی درباره صندوق بیمه هنرمندان و روزنامه‌نگاران در یکی از رسانه‌ها گفت: «‌‌ در حال حاضر حدود ۴۷ هزار نفر عضو در این صندوق هستند که حدود 30 هزار نفر از بیمه‌های تامین اجتماعی برخوردارند وتعداد قابل توجهی نیز از بیمه تکمیلی استفاده می‌کنند. زمانی که این دولت تشکیل شد، این صندوق بدهی‌های کلانی به سازمان تامین اجتماعی داشت. ما در ابتدای کار اعضای این صندوق را پالایش کردیم. موسسه هنرمندان پیشکسوت نیز علاوه بر استفاده از بیمه تکمیلی، مستمری نیز دریافت می‌کنند.‌»

چهار سالی است که موسسه‌ای با نام «‌موسسه هنرمندان پیشکسوت‌» با مدیریت عباس عظیمی مشغول به فعالیت است. او تلاش‌های بسیاری در این زمینه انجام داده و حالا موسسه از دوران بد خود گذشته و اوضاع نسبتا مناسبی پیدا کرده است. عباس عظیمی در گفتگو با یکی از رسانه‌ها از مسائل و مشکلاتی که بر سر راهشان بوده است گفت: «‌ ابتدای تاسیس موسسه معاون وزیری که می‌بایست مباحث بودجه ما را پیگیری کند اعلام می کرد که از کارشناسی با چنین موسسه‌ای مخالف است و این موسسه در واقع زاده میدان جنگ است.البته ما هم موسسه ای نوپا بودیم و نا شناخته و به هر صورت از کارشناسان حوزه بودجه تا مقامات وزارت ارشاد تجزیه و تحلیل های متفاوتی را ارائه می کردند. شاید این حرف ها گفتی نباشد اما ما واقعا با یک بحران رو برو بودیم. من یا باید همان ۴ ماه اول که جایی نداشتیم استعفا می دادم یا پای مسوولیتم می ایستادم. معاونت هنری هم تنها جایی بود که آن روزها به ما کمک مالی کرد و توانستیم امکانات اولیه را تهیه کنیم. کم کم به جایی رسیدیم که خود هنرمندان اعتماد کردند، پیش آمدند و قدرت معنوی بیشتر شد اما هرچه بیشتر ما را می شناختند طبیعتا بیشتر هم پیگیر وظایف می شدند. سال ۹۱ بحران مشکلات بود، به ما کمک نمی شد و مخالفت های اداری و غیر اداری در وزارتخانه هم بود ضمن آنکه می دانستیم دولت هم از نظر اقتصادی اوضاع روبه راهی ندارد.» او همچنین در ادامه راجع به بخشی از اهداف و راه‌های أمین بودجه و درآمدزایی موسسه توضیح داد: «‌ بخشی که در پایان اساسنامه موسسه به عنوان منابع درآمدی ذکر شده ۵ بند دارد که به جز کمک دولت از ناحیه ۴ مورد دیگر کمکی برای موسسه نشده است. برای درآمدزایی باید شرایط ایجاد شود و به همین منظور سعی داریم از فضاهای ساختمان جدید به صورت چندمنظوره استفاده کنیم. برگزاری نمایشگاه‌ها، کارگاه آموزشی و فروش آثار از جمله راه‌های درآمدی است که می توان بعد از این به آن فکر و برایش برنامه ریزی کرد.

در حال حاضر بیشتر از درآمدزایی، تشویق هنرمندان به فعالیت و استفاده از تجربیات آنان برای ما مهم است تا جامعه و مردم بدانند پیشکسوتی به معنای بازنشستگی نیست و آنان در صورت فرآهم شدن بستر و شرایط مناسب هنوز هم می توانند در حرفه شان کار جدی انجام دهند. آنان در این شرایط سنی منبع عظیم و گرانبهایی از تخصص و تجربه در حوزه خود هستند.‌»

 هنرمندان دچار غفلت قانونی دولت‌ها شده‌اند

محمود عزیزی که نویسنده، کارگردان، بازیگر و مدرس تئاتر، سینما و تلویزیون است در حال حاضر در این موسسه سمت رئیس هیات مدیره موسسه را دارد، او در مورد تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی نبودن هنرمندان گفت: «این‌که هنرمندان ما تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی نیستند را دولت باید چاره‌اندیشی کند و از دست هنرمندان کاری بر نمی‌آید. بیمه‌های خویش فرما انتظارات را برآورده نمی‌کنند.» او در مورد شرایط عضویت در موسسه هنرمندان پیشکسوت و موقعیت‌هایی که در اختیار اعضاء قرار می‌دهند توضیح داد: «‌ هنرمندانی می‌توانند در این موسسه عضو باشند که درجه 1 هنری داشته و 60 ساله باشند. متاسفانه موقعیت و امکانات چندانی نداریم که در اختیار هنرمندان قرار دهیم. تنها چیزی که هست اعتماد و حس آرامشی است که این موسسه توانسته در دل هنرمندان ایجاد کند و آن‌ها به این موسسه به چشم خانه خودشان می‌نگرند و دوستش دارند این حرفی است که از زبان خود آن‌ها شنیده‌ایم. این‌جا مکانی است که هنرمندان خودشان به خودشان احترام می‌گذارند و حداقل امکاناتی هم در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد.» او در ادامه راجع به امکاناتی که برای هنرمندان در نظر گرفته‌اند گفت: «‌حداقل چیزی که وجود دارد و گفتن آن خنده‌دار است، پرداخت پول آب، برق و تلفن آن‌هاست. ما آرزو می‌کنیم که مسوولین متوجه این شرایط بشوند و تدبیری برای آن بیاندیشند تا ما بتوانیم از خجالت این عزیزان بزرگوار که ثروت واقعی این دوران هستند دربیاییم و از توانایی‌هایشان استفاده کنیم که البته اندکی زمان بگذرد بهتر می‌توانیم راجع به آن صحبت کرد.»

 موسسه هنرمندان پیشکسوت 500 نفر عضو دارد و در راستای آرامش هنرمندان پیشکسوت کشور تلاش می‌کند. رئیس هیأت مدیره موسسه راجع به این‌که آیا اهداف موسسه با صندوق اعتباری هنر همسویی و ارتباطی دارد یا خیر توضیح داد: «‌ آن مسأله‌ای جداگانه است. اما در موسسه کسانی را که عضو شوند و بیمه تکمیلی یا به طور کلی بیمه نباشند را بیمه می‌کنیم. و این هم باز جزو حداقل‌هایی است که این موسسه برای هنرمندان ما انجام می دهد. و مسائلی دیگر وجود دارد که تا به حال دیده نشده که در مکانی شبیه به این‌جا اتفاق بیافتد، مانند همین اعتماد و رفت و آمدها، جشن‌هایی که برای‌شان گرفته می‌شود و سفر‌های ارزان قیمتی که به نسبت توان موسسه برایشان تدارک داده می‌شود.‌»

ما هنرمندانی داریم که با وجود فعالیت‌های چندین ساله‌شان دیده نشده‌اند و از درجه هنری خاصی هم برخوردار نیستند، محمود عزیزی در رابطه با این‌که در این موسسه جایی برای آن ها هم وجود خواهد داشت یا نه می‌گوید: « بله هنرمندانی هستند که به هر دلیلی در جایگاه پیشکسوت قرار نگرفته‌اند و هر موسسه تابع قوانینی است که بر اساس آن پیش می‌رود، بنابر قانون موسسه هنرمندانی که درجه1 هنری ندارند نمی‌توانند عضو باشند، ولی کاش که دولت مصوبه‌ای را تعیین کند که این هنرمندانی که در هنر موی خود را سفید کرده‌اند و برای مردم زحمت کشیده‌اند حالا که تأمین اجتماعی نیست بتوانند در چنین مکانی از یکسری امکانات برخوردار باشند و احساس کنند که به جایی وابسته هستند که به آن‌ها اهمیت می‌دهد و متعلق به آن‌جا هستند. اما همه آن‌ها باید در این موسسه جای داشته باشند اما ‌متاسفانه ما غفلت‌های قانونی را درباره هنرمندان از جانب دولت در این 37 سال دیده‌ایم که هیچ‌کدام از دولت ها نخواسته‌اند که این غفلت‌ها را در رابطه با هنرمندان، جایگاه و تامین اجتماعی آن‌ها جبران کنند. و این مسأله را به دفعات در طی سال‌های مختلف تکرار کردیم اما اتفاقی نیفتاده است. شاید حل شدن این مسائل همت هنرمندان، دولت و یا شاید هم‌افزایی ملت و دولت را نیازمند باشد که این مسائلی که با آن‌ها رو به رو هستیم حل شوند.»