نگاهی به تغییرات قوانین جشنواره فیلم فجر امسال

استعدادهای جوان همچنان سیمرغ می‌گیرند

سایت رسمی جشنواره فیلم فجر، مقررات و بخش‌های سی و پنجمین دوره جشنواره را اعلام کرد؛ بر این اساس بخش «سودای سیمرغ» شامل 22 تا 33 فیلم‌ سینمایی، فیلم‌ اول، هنر و تجربه و انیمیشن خواهد بود و بخش‌های مستقل «نگاه نو» و «هنر و تجربه» از جشنواره حذف شده‌اند.

  1. ۲ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
استعدادهای جوان همچنان سیمرغ می‌گیرند
نوآوران -

 آن‌طور که در سایت رسمی جشنواره فیلم فجر اعلام شده امسال این جشنواره با تغییرات قابل توجهی مواجه خواهد بود، به جز حذف بخش «نگاه نو» و «هنر و تجربه» که با بخش «سودای سیمرغ» ادغام شده‌اند؛ بخش غیر رقابتی جشنواره نیز با عنوان «چشم‌انداز سینمای ایران» با 44 فیلم که شامل 33 فیلم سودای سیمرغ هم می‌شود- بسیار پررنگ‌تر شده و حتی فیلم‌های این بخش بدون حضور در بخش رقابتی امکان بردن سیمرغ بخش «آرای مردمی» را هم خواهند داشت.

   تغییرات امسال جشنواره فیلم فجر را بسیار خوب می دانم

حمیدرضا قطبی، کارگردان فیلم «جامه‌دران»این تغییرات را مثبت می‌داند؛«اگر این اتفاق در سال 93 می‌افتاد دیگر حق ما هم ضایع نمی‌شد. اما چون فیلم ما در بخش فیلم اولی‌ها بود دیگر نمی‌توانست در بخش های دیگر رقابت داشته باشد.» او که فیلمش در هشت بخش جشن خانه سینما نامزد شده و بعد از «ابد و یک روز» رتبه دوم را در میزان نامزدی جشن خانه سینما دارد می گوید: «بسیار خوب است که جوایز استعداد جوان هم حفظ شده. در واقع این نکته مثبتی است در کنار این که تفکیک کردن فیلم‌ها اصلا جالب نیست. چون این تفکیک باعث سلب شدن حقی می‌شد. در حالی که در دیگر جشنواره‌های بین المللی بدین شکل عمل نمی‌کنند.» او همچنین با اشاره به این‌که تغییر قوانین با عوض شدن مدیران اتفاق خوبی برای جشنواره فیلم فجر نیست توضیح می‌دهد: «البته موافقم که نباید با عوض شدن مدیران قوانین هم یک به یک عوض شوند. هر چند که این قوانین اصلا کارشناسی شده نیستند. اگر یک بار برای همیشه کارشناسان با تجربه بنشینند و این قوانین را بازبینی کنند فکر نمی‌کنم دیگر چنین اتفاقی بیفتد.» قطبی ادامه می‌دهد که؛ «حتی یادم هست در دوره‌ای که آقای رضاداد دبیری جشنواره را برعهده گرفتند با اصرار قوانین را به دوره قبل بازگرداندند و این اصلا خوب نبود.»

    بقیه عوامل هم شانس دیده شدن پیدا می‌کنند

محمدحسین مهدویان که سال گذشته اولین فیلمش «ایستاده در غبار» سیمرغ بهترین فیلم جشنواره و جایزه ویژه هیات داوران را از آن خود کرد، تغییرات اعلام شده درباره سی و پنجمین جشنواره فجر را مثبت ارزیابی می‌کند و به آی سینما می‌گوید: «با وجود سیمرغی که به عنوان جایزه ویژه استعداد درخشان به کارگردانان فیلم اولی تعلق می‌گیرد، این اتفاق خوب به نظر می‌رسد چون پیش از این در بخش «نگاه نو» کار عوامل فنی فیلم دیده نمی‌شد اما با این وضع، دیگر عوامل فیلم مثل بازیگران و ... نیز شانس دیده شدن و گرفتن جایزه دارند. به هر حال این کارگردان است که فیلم اولش را تجربه می‌کند نه عوامل فیلم.»

این کارگردان بیشتر شدن تعداد فیلم‌های بخش سودای سیمرغ تا 33 فیلم را نیز با توجه به اضافه شدن فیلم‌های اول به این بخش تصمیم درستی ارزیابی می‌کند و می‌گوید: «با توجه به این تعداد، دیگر شانس حضور فیلم‌اولی‌ها نیز محدود نمی‌شود و در کنار دیگر فیلم‌ها به رقابت خواهند پرداخت. البته در نهایت باید جشنواره به این نحو برگزار شود تا ایرادهای آن مشخص شود اما به طور کلی نظر مثبتی نسبت به این اتفاق دارم.»

احسان بیگلری کارگردان دیگری که سال گذشته با فیلم «برادرم خسرو» در بخش «نگاه نو» حضور داشت و با وجود فیلم‌هایی مثل «ابد و یک روز» و «ایستاده در غبار» نتوانست جزو دو فیلمی باشد که به بخش سودای سیمرغ هم راه پیدا می‌کنند، درباره شرایط جدید جشنواره فیلم فجر می‌گوید:‌ «سال گذشته خود من جزو کسانی بودم که این پیشنهاد را داشتم. این‌که تنها دو فیلم می‌توانستند به بخش سودای سیمرغ بروند و بقیه شانس این رقابت را نداشتند اتفاق خوبی نبود؛ سال گذشته احتمال این‌که «برادرم خسرو» در بخش سودای سیمرغ حضور داشته باشد چند باری مطرح شد و در نهایت هم این اتفاق نیفتاد.»

از نظر این کارگردان نیز حضور فیلم‌اولی‌ها در بخش سودای سیمرغ باعث دیده شدن همه عوامل فیلم می‌شود و به طور کلی اتفاق خوبی است: «همچنان این آزمون و خطاها برای برگزاری جشنواره فجر ادامه دارد اما این اتفاق مثبت به نظر می‌رسد و امیدوارم دیگر برای بچه‌های فیلم اولی شرایط قبل پیش نیاید.»

از نظر او اگر قرار بود بخش «نگاه نو» همچنان سرجایش باشد باید بجز بهترین فیلم و کارگردانی باید برای بخش‌های دیگر آن هم جوایزی در نظرگرفته می‌شد: «گاهی اوقات دیگر عواملی که با کارگردانان فیلم اولی‌ همکاری می کردند چون جایزه‌ای در جشنواره برای‌ آن‌ها در نظر گرفته نمی‌شد و کارشان دیده نمی‌شد آن انرژی لازم را برای کار نمی‌گذاشتند که با این تصمیم احتمالا این وضع هم تغییر می‌کند.»

    ممکن است سال آینده بخش سودای سیمرغ را حذف کنند!

کاوه صباغ‌زاده که فیلم اولش «ایتالیا ایتالیا» این‌روزها مراحل تدوین و صداگذاری را از سر می‌گذراند و قصد دارد شانس خود را برای حضور در جشنواره فیلم فجر امتحان کند در واکنش به قواعد تازه جشنواره فجر می‌گوید: «این ایده از این نظر که همه فیلم‌ها در یک رده و دسته با هم رقابت می‌کنند بد نیست، اما در نهایت فکر نمی‌کنم اتفاق خوبی باشد و احتمالا حق یکسری از فیلم‌ها خورده می‌شود.»

از صباغ‌زاده دلیل موضعش را می‌پرسیم که پاسخ می‌دهد: «واقعا نمی‌دانم اما از سیاست‌های سازمان سینمایی خبر ندارم و فکر نمی‌کنم این شرایط خیلی درست باشد، اصولا چون همیشه باید حق یکسری فیلم خورده شود به نظرم اتفاق

 خوبی نیست.»

از نظر او چون این اتفاق در ایران می‌افتد شرایط با کشورهای دیگر متفاوت است: «فیلم‌اولی‌ها در شرایط یکسانی با فیلم‌سازان حرفه‌ای فیلم نمی‌سازند و مسلما کسی که سابقه بیشتری دارد می‌تواند راحت‌تر فیلم بسازد، پس مقایسه آن‌ها با هم چندان درست نیست.»

محمود غفاری کارگردان دیگری است که این روزها فیلم اولش «سهیلا» مراحل تدوین را از سر می‌گذراند، این کارگردان واکنش جالبی به تغییرات جشنواره امسال نشان می‌دهد و می‌گوید: «مسلم است که این اتفاق را مثبت ارزیابی نمی‌کنم، نه به خاطر حذف شدن بخش «نگاه نو» من مشکلی با این اتفاق ندارم، بلکه به این خاطر که تغییر هر ساله قوانین جشنواره از اعتبار آن کم می‌کند. در واقع هرسال با تغییر هر مدیری قوانین این جشنواره تغییر می‌کند و این وحشتناک است!»

غفاری ادامه می‌دهد: «کدام جشنواره در دنیا را سراغ دارید که این‌قدر قوانینش تغییر کند؟ مسوولان هم که هر روز می‌خواهند با یک جشنواره خارجی رقابت کنند یک روز شبیه کن می‌شوند، روز دیگر آکادمی اسکار و یک روز هم می‌خواهند شبیه برلین رفتار کنند. جشنواره‌های معتبر دنیا در ابتدای تاسیس یک قانون مشخص وضع کرده‌اند و سال‌هاست طبق همان جلو می‌روند.»

این کارگردان معتقد است با این وضعیت کارگردانان فیلم‌اولی محبورند با با کارگردانان قدیمی رقابت کنند: «برای بخش ورود به مسابقه هم کار فیلم‌اولی‌ها سخت می‌شود، از طرف دیگر هم سهمیه‌بندی‌هایی صورت خواهد گرفت، در نظر بگیرید که در سال حدود 70 فیلم تولید می‌شود و ما بیش از 30 کارگردان با سابقه داریم که بخش سودای سیمرغ را پر خواهند کرد فکر می‌کنید از بین 30 فیلم واقعا 10 فیلم از میان کارهای اول انتخاب می‌شود؟»

کارگردان «سهیلا» با اشاره به این‌که سال آینده دولت عوض می‌شود و احتمالا مسوولان سازمان سینمایی نیز تغییر خواهند کرد می‌گوید: «با آمدن مسوولان جدید ممکن است سال آینده اصلا بخش سودای سیمرغ را بردارند، مثلا مدیر جشنواره تصمیم بگیرد فقط به تازه‌واردها اهمیت بدهد. این اتفاق چندان بعید هم نیست، پیش آمده بود که در دوره‌های قبلی به برخی کارگردانان بگویند شما قدیمی شده‌اید و بهتر است فرصت را به جوانان بدهیم و آن‌ها را در جشنواره شرکت نداده بودند.»

به عقیده او ممکن است این اتفاق برخی کارگردانان فیلم‌اولی را به این سمت سوق دهد که به جای شرکت در جشنواره به دنبال اکران عمومی فیلمشان باشند.

البته دبیر جشنواره سی و پنجم فیلم فجر هم در این رابطه گفته است: همانطور که در فراخوان آمده یک بخش کلی در نظر گرفته ایم که شامل ۴۴ اثر از بخش‌های مختلف همچون هنر و تجربه، فیلم‌های اول، انیمیشن و آثار حرفه ای می شود که البته این بخش غیررقابتی است. از آنجا که ما معتقدیم همه بخش های سینمای ایران آثار قابل توجهی دارند لذا بخشی در نظر گرفتیم تا آثار از هر بخشی بتوانند در کنار همدیگر در فجر سینمای ایران به نمایش درآیند.

وی افزود: نکته بسیار مهم این است که ۲۲ تا ۳۳ اثر از بین آثار بخش چشم‌انداز سینمای ایران (سال ۹۶) برای بخش «سودای سیمرغ» انتخاب می شوند و برای این انتخاب دیگر اینکه یک فیلم اولی باشد یا هنر و تجربه یا انیمیشن محدودیتی برای انتخاب ایجاد نمی کند و فقط کیفیت آثار مهم است.

حیدری با اشاره به اینکه بخش «نگاه نو» زمانی در جشنواره فیلم فجر ایجاد شد که تعداد آثار فیلم اولی و کیفیت آنها به اندازه سال های اخیر نبود، عنوان کرد: در یک دوره ای به دلیل اینکه تعداد آثار کارگردان اول و دوم محدود بود یک بخشی به آن اختصاص داده شد و بعدها این بخش منحصر به فیلم اولی ها شد، اما با توجه به اینکه در سال های اخیر تعداد و کیفیت فیلم اولی ها افزایش و ارتقا یافته است بهتر بود که در کنار دیگر آثار و در همه بخش های فنی و محتوایی مورد قضاوت قرار گیرند.

دبیر دو دوره اخیر جشنواره فیلم فجر تاکید کرد: اگر همچون سال های قبل یک بخش جداگانه برای فیلم اولی‌ها در نظر می گرفتیم تعداد زیادی از آثار کارگردانان اول حذف می شدند. برای مثال سال گذشته بسیاری از فیلم های خوب به دلیل اینکه در انتخاب تعداد آثار کارگردانان اول محدودیت داشتیم از رقابت کنار گذاشته شدند در حالی که آنها آثار باکیفیت و خوبی بودند. ما امسال این محدودیت را برداشتیم تا آثار باکیفیت بیشتری را پذیرا باشیم.

دبیر سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر بیان کرد: نکته دیگری که وجود دارد این است که در دوره های پیشین بخش کارگردانی و تهیه کنندگی فیلم های اول می توانستند جوایزی را کسب کنند اما حالا بخش بازیگری و عوامل دیگر هم می‌توانند به رقابت بپردازند. همچنین به فیلم های «هنر و تجربه» هم توجه ویژه‌ای می شود به طوری که آنها هم در کنار آثار حرفه ای می توانند به رقابت بپردازند و در گردونه اصلی مسابقه باشند.

وی در بخش دیگر از صحبت هایش درباره جوایز سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر گفت: تغییری که در این دوره از جشنواره درباره جوایز اتفاق افتاده این است که یک تندیس ویژه به عنوان استعداد درخشان به جوایز جشنواره فیلم فجر اضافه شد که این تندیس به کارگردان فیلم اول تعلق می گیرد.

حیدری ادامه داد: نکته دیگری که در این فراخوان باید بدان توجه شود این است سیمرغ مردمی به محبوب ترین فیلم بخش چشم انداز سینمای ایران در سال ۹۶ اهدا می شود یعنی همان ۴۴ اثر اولیه می توانند در این رقابت باشند و انتخاب مردم از بین این آثار است. این یعنی اینکه اگر فیلمی در بخش سودای سیمرغ هم نباشد امکان گرفتن سیمرغ مردمی را دارد. همچنین دو فیلم برگزیده دوم و سوم نیز در این بخش معرفی و تقدیر می شود که این قدرت انتخاب مردمی را در جشنواره بالا می برد.

دبیر سی و پنجمین جشنواره فیلم فجر خاطرنشان کرد: فکر می کنم با این روش شاهد جشنواره بهتر چه از نظر کیفیت آثار و چه از نظر جوایز و رقابت عادلانه باشیم.