20 نماینده اهل سنت خواستار برخورد با «دورهمی» شدند

مدیری در آستانه تذکر

چهار شب پیش بود که مهران مدیری در جمع مهمانان برنامه«دورهمی» حاضر شد و مانند همیشه درباره موضوعی با آنها صحبت کرد. موضوعی که قرار بود هم منتقدانه باشد و هم مخاطبان برنامه را سر ذوق بیاورد. «از او می‌پرسی نام آن دو برادری که هواپیما را اختراع کردند چه بود؟ می‌گوید خدا لعنتشان کند،‌ طلحه و زبیر.»مدیری با گفتن این جمله قصد داشت تا رفتارهای افراد نان به نرخ روزخور و فریبکار را مطرح کند، اما او و نویسندگان«دورهمی» اصلا تصورش را نمی‌کردند که این دو شخصیت اسلامی چه جایگاهی در نزد اهل سنت دارند و استفاده از «خدا لعنتشان کند» پیش از نام«طلحه و زبیر» که در نزد اهل سنت جزو ده شخصیتی هستند که به آنها بهشت وعده داده شده، چه ماجراهایی را می‌تواند برای این برنامه پیش آورد.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
مدیری در آستانه تذکر
نوآوران -

20 نماینده مجلس اهل سنت تذکر کتبی نوشتند و از وزیر ارشاد خواستند که با عوامل تولید و مجری برنامه«دورهمی» برخورد کنند. البته معلوم نیست برنامه رسانه ملی چه ربطی به وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی دارد اما این ماجرا آنقدر جدی شد که حتی علی مطهری، نائب رئیس مجلس هم به آن واکنش نشان داد و خواستار عذرخواهی صدا و سیما شد.

   مسلمی: آستانه تحمل مردم  پایین آمده 

اما این اولین‌باری نیست که چنین اتفاقی می‌افتد، قطعا برای هر قشری از جامعه مسائل مهم و مقدساتی وجود دارد که شاید دیگران نسبت به آن آگاه نباشند. حتی اگر این دیگران هنرمند یا مجریان تلویزیون باشند. البته قرار نیست که کسی اشتباه نکند یا اگر کسی اشتباه کرد، تذکری دریافت نکند؛ اما در چند روز اخیر در صفحه برنامه«دورهمی» گروهی از اهل سنت شروع به گفتن بد و بیراه‌هایی به مقدسات شیعیان کرده‌اند. در حالی که هنوز فرصتی به عوامل برنامه‌«دورهمی» داده نشده تا درباره این ماجرا توضیحی بدهند یا عذرخواهی بکنند. فرصتی برای گفت‌وگو و عذرخواهی، مقوله‌ای‌ا‌ست که بارها در بحث‌های اینچنینی مورد غفلت قرار گرفته است. مانند ماجرای عمو فیتیله‌ای‌ها که هجمه خشونت و اعتراضات به گروه‌شان آنقدر بالا بود که آنها تا همین چند وقت پیش نتوانستند درباره شوخی که با هموطنان آذری اتفاق افتاد توضیحی بدهند.  

محمد مسلمی از گروه «فیتیله» در این‌باره به «نوآوران» می‌گوید: «من با توهین به شخصیت‌های مذهبی و تاریخی موافق نیستم. اما رفتار جامعه هم اشتباه است، می‌شود تذکر داد. مگر بچه‌های خودمان اشتباه نمی‌کنند. آیا ما به خاطر هر اشتباهی سر آنها را از تن‌شان جدا می‌کنیم؟ به خاطر یک اشتباه خوبی‌هایشان را فراموش می‌کنیم؟ همه ما اشتباه خواهیم کرد.» او به ماجرایی که برای برنامه «فیتیله» اتفاق افتاد اشاره می‌کند؛ «وقتی برای یک برنامه کودک تظاهرات می‌کنند و نماینده مجلس که قرار است الگوی ما باشد مردم را ترغیب می‌کند که اعتراض کنند، دیگر چه انتظاری دارید؟

مسلمی که آن روزها به همراه دو هم گروه دیگرش علی فروتن و حمید گلی زیر فشار بسیاری قرار داشت، می‌گوید: «کسی نیامد اتفاقی که برای ما افتاد را بررسی کند. این‌که بعد از 25 سال خدمت سرنوشت ما به کجا کشیده شد.من مطمئن هستم اگر آقای ضرغامی در زمان بروز آن اتفاق رئیس صدا و سیما بود، خیلی زود ماجرا ختم به خیر می‌شد. اما آقای سرافراز این‌گونه عمل نکرد. اگر مدیر رسانه‌ای معذرت خواهی می‌کند که دیگر نباید بعد از آن برنامه‌اش هم توقیف شود که همه فکر کنند جنایتی رخ داده است.» آستانه صبر و تحمل مردم ایران پایین آمده، این دلیلی است که او برای بروز چنین اعتراضات اغراق شده‌ای بیان می‌کند؛ «دو مساله اصلی وجود دارد اول این‌که به نظرم آستانه تحمل مردم بسیار پایین آمده و این موضوع به مدیران و کسانی که در راس سکان هستند برمی‌گردد. اگر نه شکی در این موضوع نیست که در یک کشور باید انتقاد کنیم، حرف بزنیم و آزادی بیان داشته باشیم. تا این موضوع به یک عادت اجتماعی تبدیل شود که ما می‌توانیم با برنامه‌ای مخالف باشیم یا به آن انتقاد کنیم اما نباید آن را به هر شکلی بروز دهیم.»

عمو فیتیله‌ای معتقد است برای همه نقاط حساسی وجود دارد که شاید گاهی به اشتباه آنها به شکل طنز و شوخی مطرح شوند؛ «اما به خاطر یک چنین اشتباهی قرار نیست تمام کارهای مهران مدیری را زیر سئوال ببریم. تمام لحظاتی که با او خندیدیم و تمام عمری که او برای کارهایش گذاشته است را زیر سئوال ببریم. می‌شود تذکر داد. نه این‌که فقط روی این اشتباه دست بگذاریم و آن را بزرگ کنیم. همان‌طور که خوبی‌های عمو فیتیله‌ای‌ها را فراموش کردند و ندیدند که ما اعدامی را از سکوی اعدام پایین آوردیم و به سراغ کودکان سرطانی و نابینا رفتیم. نباید با یک اشتباه شمشیر را از رو بکشیم.» او پیشنهاد می‌دهد که؛

«با یک تذکر می‌شود این ماجرا خاتمه پیدا کند. یادم هست به خاطر آن اشتباهی که آقای علی ضیاء هم انجام داد باز مسائل را بیش از اندازه بزرگ کردند. مگر همه ما در زندگی روزانه‌مان اشتباه نمی‌کنیم؟ اگر قرار باشد به خاطر همه آنها به خیابان بیاییم و فضا را مخدوش کنیم، باید هر روز در  خیابان باشیم.» 

«من مطمئن هستم آقای مدیری برای تمامی ادیان و پیروانشان ارزش قائل است و عمدا حرفی نزده است.» مسلمی این حرف را می‌زند و می‌گوید: «البته همیشه راهکاری وجود دارد، مثلا می‌شود در برنامه تلویزیونی مسائل را شفاف‌سازی کرد. ما پیشنهاد داده بودیم که در برنامه‌ای در کنار نماینده مردم آذری‌زبان درباره اتفاقی که افتاد صحبت کنیم. اما نگذاشتند و ما که اهل تلویزیون بودیم مجبور شدیم به برنامه«دید در شب» رضا رشید‌پور برویم و حرف‌مان را بزنیم. مهران مدیری هم می‌تواند در برنامه‌ای در کنار نماینده اهل سنت بنشیند و صحبت کند. نمی‌دانم چرا ما سعی نمی‌کنیم با حرف زدن مسائل را حل کنیم. »

 جهانبش: حرف مدیری  نسنجیده بود 

«نباید به مقدسات اهل سنت توهین شود. این مورد قبول ما شیعیان هم نیست. اگر قرار باشد صبح تا شب حساب‌کشی کنیم که دیگر سنگ روی سنگ بند نمی‌شود.» جویا جهانبخش، محقق و پژوهشگر هم این‌ها را به «نوآوران» می‌گوید و ادامه می‌دهد که؛ «بنابراین برادران اهل سنت باید نازک دلی را ترک کنند و بپذیرند که در هر طایفه‌ای کسانی هستند که سهوا یا عمدا ممکن است احساسات دیگران را جریحه‌دار کنند و موجب فراهم آمدن زمینه خشم و خروش شوند. اما این شنونده است که باید خردمند و

 شکیبا باشد.»

البته او مشکل را در جای دیگری می‌بینید؛ «اما فکر می‌کنم این اعتراضات به دلایل دیگری رخ می‌دهد. به خاطر مشکلاتی که در استان‌های محروم وجود دارد حرف مهران مدیری وجه مذهبی ندارد. هرچند که نسنجیده بوده است. اما همه طوایف عالم نسنجیده‌گو داشته‌اند.» جهانبخش به نقص آموزش در نظام آموزش و پرورش هم اشاره می‌کند؛ «طوایفی که در یک کشور با هم زندگی می‌کنند باید از هم شناخت داشته باشند. این کاستی دستگاه آموزش ماست که هیچ شناختی از مذاهب و ادیانی که در ایران زندگی می‌کنند در اختیار افراد نمی گذارد. ما فقط می‌دانیم مسیحیان، زرتشتیان، کلیمیان و اهل سنت در کنار ما زندگی می‌کنند اما حساسیت‌های آنها را نمی‌شناسیم.» او ادامه می‌دهد که؛ «این یک ضرورت ملی و فرهنگی است. امیدوارم این ماجرا به یک فرصت تبدیل شود، تا راه شناخت بین طوایف، مذاهب و ادیان باز شود و تفاهم و همدلی بیشتر شود.»

جهانبخش انتخاب سهل‌انگارانه مجریان تلویزیون را هم دلیل دیگری برای این‌ماجرا می‌داند، هر چند که اشاره می‌کند مهران مدیری جزو این مجریان نیست؛ «مجریان تلویزیون لباس‌های خوب رنگی می‌پوشند، سخنان هیجان‌‌انگیز می‌گویند اما نمی‌توانند درست سخن بگویند. آقای مدیری هم حتما نسبت به این موضوع آگاه نبوده که «طلحه و زبیر» تا چه میزان میان اهل سنت دارای منزلت هستند. این دو شخصیت طبق حدیث عشره مبشره جزو 10 تنی هستند که به آنها بهشت مژده داده شده است. البته این حدیث مورد قبول شیعیان نیست ولی ما باید به عواطف اهل سنت احترام بگذاریم.» آن‌طور که او بیان می‌کند کافی است ما شناختی اجمالی از هم داشته باشیم تا بتوانیم از بروز چنین اتفاقاتی جلوگیری کنیم؛ «این مشکل به کم کتاب‌خواندن و کم‌اطلاعاتی ما هم برمی‌گردد.»

مسئولان صدا و سیما یا دست‌اندرکاران برنامه«دورهمی» هنوز به این اعتراضات واکنشی نشان نداده‌اند. اما مدیری چندی قبل در برنامه تلویزیونی«هفت» حاضر شد و از ترک تلویزیون برای همیشه سخن گفت. او گفت کار کردن در تلویزیون برایش سخت شده و«دورهمی» آخرین برنامه‌ای‌ست که آن را اجرا می‌کند؛ «من تصمیم دارم در ادامه مسیر فیلمسازی خود حرف های تندتر و بزرگتری در حوزه سیاست و فرهنگ و اجتماع بزنم که جای این حرف ها در تلویزیون نیست و محدودیت های آن نمی گذارد و به نظر در شبکه نمایش خانگی و ارشاد بهتر می شود اینها را بیان کرد.» او محدودیت‌های تلویزیون و خستگی‌اش از کار مداوم را از دلایل ترک تلویزیون برای همیشه نام‌برده بود.