یادداشت - عباس هادی افروز

یا شانس و یا اقبال؛ هوایی سفر کنیم یا زمینی!؟

روزنامه نگار

  1. ۶ روز،۱۵ ساعت قبل
  2. ۰
هادی افروز
نوآوران -

در سا ل‌های گذشته و حتی تا به امروز، با حادثه‌های متعددی که در سفرهای هوایی اتفاق افتاده بود، سفر از نوع هوایی‌اش، لرزه بر تن هر فردی می‌انداخت و یا شانس و یا اقبال‌گویان؛ راهیِ راه می‌شد و در حقیقت قریب به اتفاقِ اکثر ایرانیان، سفرِ سلامت و ایمن را به نوعی سفرهای ریلی می‌دانستند.

اما با آخرین سانحه‌ای که در صبح روز جمعه نزدیک به ساعت 8صبح رخ داد؛ دیگر چیزی به اسم هوایی یا زمینی سفر کردن، از دغدغه‌های مردم نمی‌باشد و تنها چیزی که بر ذهنشان خطور می‌کند این است که آیا من به مقصد می‌رسم؟

برخورد دو رام قطار مسافربری تبریز - مشهد به شماره ۴۸۰ و سمنان - مشهد به شماره ۳۹۴و حریق گسترده در دو واگن، در روز 5آذرماه سال جاری، با روایت‌های متفاوتی روبه‌رو شد.

در این اثنا بیانیه‌های متفاوت صادر شد و تشکیل کمیته‌های حقیقت‌یاب، از اولویت‌های هر دستگاه مسؤول و ذیربطی قرار گرفت.

از استعفای مدیرعامل شرکت راه‌آهن تا استیضاح وزیر راه و شهرسازی و مطالبات و بیانیه‌های نمایندگان مردم، هر کس به نحوی بوقی در کرنا انداخت و به دنبال مقصر گشتن و پرداخت دیه و مستمری به بازماندگان حادثه و ... از مواردی بود که هر ساعت  شاهدش بودیم.

اما در واقع داستان به این راحتی‌ها ختم به خیر نمی‌شود. مگر می‌شود 44نفر از ملت شریف ایران را به کام مرگ بکشانیم و با استعفا و استیضاح و پرداخت دیه و مستمری و ... برگردیم خانه اول و به راحتی چای داغ را در زمستان سرد، سر بکشیم و بگوییم نوش جان.

مگر می‌شود تنها اکتفا کنیم به پیداکردنِ 4مقصر در این میان و دیگرهیچ! آیا در واقع پرونده بروز و رخدادِ چنین حادثه‌ای با مصدومیت بیش از 100نفر و کشته شدن بیش از 40نفر، مختوم به پیدا شدن 4 مقصر می‌شود و بس؟

تمام این‌ها یک پای قضیه است که از دیرباز می‌لنگد اما نکته اساسی که در این میان مغفول است و هیچکس بر آن دقیق نمی‌شود و به دنبال راه‌حل اصلی برای رفع مشکل نمی‌گردد، اصول و زیرساخت‌هایی است که بدون سیاست‌گذاری‌های صحیح و اصولی، سالیان متمادی است بر همین منوال می‌گذرد.

رتبه ایران در حوادث جاده‌ای ۱۸۹ در میان ۱۹۰ کشور شناخته شده است و بر اساس اعلام پژوهشکده بیمه مرکزی ایران، کشور ما از نظر تصادفات ناایمن رانندگی رتبه ۱۸۹ را به‌ خود اختصاص داده و از این جهت، تنها کشور سیرالئون در غرب قاره آفریقاست که وضعیت نامناسب‌تری نسبت به ایران دارد و در مقایسه با برخی از کشورهای آسیایی می‌توان گفت میزان تلفات تصادفات رانندگی در ایران ۲۵ برابر ژاپن است و در حقیقت با آمار و ارقامی که هر ساله درباره سوانح جاده‌ای اتفاق می‌افتد، گویی زلزله‌ای هر ساله در ایران رخ می‌دهد و تعدادی را به کام مرگ می‌کشاند که غریب نیست اگر بگوییم تعداد تلفات جاده‌ای کشور در سال را می‌توان با تلفات یک جنگ، برابر دانست.

عده‌ای از کارشناسان در این امر، اگرچه متهم اصلی تصادفات با سهم 70 درصدی را خطای انسانی می‌دانند اما برخی کارشناسان اهل مداقه، معتقدند باید علت و عوامل موثر در بروز خطای انسانی مورد بررسی و واکاوی قرار گیرد؛ عواملی مانند استراحتگاه‌های کافی، لحاظِ شرایط جاده‌ای و ضریب خستگی رانندگان، اصول ریل‌گذاری‌های صحیح و استانداردهای جاده‌ای و مدیریت‌های مطلوب و... که هر کدام چون زنجیره‌ای در کنار هم برای به حداقل رساندن و کاهش تلفات جاده‌ای مؤثر است.

آمارهای متعدد از سوانح جاده‌ای و تعداد کشته‌شدگان و حادثه گذشته قطار سمنان که بعد از چندسال از اولین حادثه‌های ریلی می‌باشد، حکایت از عدم استانداردسازی‌های مناسب جاده‌ای- ریلی و نقص در سیستم فنی قطارها دارد که مسؤولیتش با وظایف راه و شهرسازی است که صد البته با بروز چنین حادثه‌هایی، استیضاح وزیر، راه‌حل مسأله نیست و در حقیقت زیرساخت‌های ما با استعفا و استیضاح، ساخته نمی‌شود.

در حادثه‌های اینچنینی که چندین نفر از ملت دچار مصدومیت می‌شوند و به مرگ‌و‌میر تعدادی ختم می‌شود، همه مسؤولان بیانیه می‌دهند و کمیته حقیقت‌یاب تشکیل می‌شود اما در حادثه‌های جاده‌ای کسی سری بلند نمی‌کند و نمی‌گوید علت این اعداد و ارقام روزانه و ماهانه در جاده‌ها چه کسی می‌باشد و برای این‌گونه حوادث که گویی دیگر تکراری شده، کسی جایی عذرخواهی نمی‌کند و بیانیه صادر نمی‌کند و مسؤولان به دنبال حل ریشه‌ای این موضوع نیستند؛ در حالی‌که یکی از دغدغه‌های رهبر معظم انقلاب که برآن اشاره داشتند این بود که: مسؤولان از این حوادث دردناک به راحتی عبور نکنند.

بیاییم در تصادفات جاده‌ای هم به دنبال مقصر بگردیم. اما نه آن‌گونه که بگوییم لابد کارگر خط تولید و یا مسؤول سالن تولید خودرو مقصر است، ماشینی تولید می‌کند که استاندارهای لازم و ایمنی را ندارد و یا در جاده‌ای که کیفیت مناسب ندارد، پیمانکاری که آسفالت و زیرسازی جاده را انجام میدهد مقصر بدانیم.

بی‌شک در این کشور ریل‌گذاری‌ها درست انجام نمی‌شود و سیاست‌گذاری‌ها به‌گونه‌ای است که همیشه دنبال مقصریم و دنبال علت و عوامل دخیل در یک حادثه نیستیم و درصدد رفع آن‌ها بر‌نمی‌آییم.

دولت و مجلس و قوه قضائیه باید در این‌گونه حوادث آسیب‌شناسی کنند و راهکارها را بیابند و درصدد حل واقعی آن‌ها باشند که اگر حادثه‌ای هم رخ داد شدت حادثه زیاد نباشد.

هر چه بگوییم باز در انتها به جان کلام که رهبر معظم انقلاب فرمودند می‌رسیم و طریق راه هم همین است و مسؤولان باید چراغ راه را دست بگیرند و حرکت کنند تا به هدف برسند و کاملاً گوش به حرف معظم‌له باشند که فرمودند: مسؤولان از حوادث دردناک اخیر به راحتی عبور نکنند.

درواقع به راحتی عبور نکنند یعنی دنبال مقصر نباشیم و کاری کنیم حادثه‌ای به این شکل در جاده‌ها و ریل‌ها و آسمان نداشته باشیم.

مردم ما لیاقتشان برای داشتن بهترین‌هاست. بیاییم مردم را قربانی سیاست نکنیم و بهترین‌ها را در حمل‌و‌نقل عمومی در اختیارشان بگذاریم