بررسی موقعیت بانکداری الکترونیک در ایران

هزینه بالای بانکداری سنتی از جیب مردم می رود

نحوه عملکرد صنعت خدمات مالی در نتیجه حضور روزافزون رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دستخوش تغییر شده است

  1. ۲ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
عابربانک
نوآوران -

 این صنعت از لحاظ گسترش دامنه و شمول خدمات مالی، کاهش هزینه‌ها و خدمات‌رسانی بهتر به مشتریان، آینده روشنی را پیش رو دارد.

        بانکداری الکترونیک لازمه مبارزه با فساد اقتصادی

آلبرت بغزیان کارشناس مسائل اقتصادی در گفت و گو با نوآوران در همین خصوص اظهار داشت: دوره ای از زمان که در آن به سر می بریم، «‌دوران الکترونیکی شدن همه چیز» نامیده شده است زیرا که این دوران پدیده‌های الکترونیکی بسیاری را با خود به همراه داشته است که از جمله آنها می توان به تجارت الکترونیکی، بانکداری الکترونیکی،یادگیـری الکترونیکی،تدارکات الکترونیکی،شهروند الکترونیکی ودر نهایت دولت الکترونیکی ودر مجموع زندگی الکترونیکی اشاره کرد. دلیل عمده این فراگیری مزایای هزینه ای و درآمدی این گونه مبادلات است، چرا که مشتریان از انتخاب‌های بیشتری برخوردارمی‌شوند، فروشندگان سریع تر سفارش کالا یا خدمت خود را دریافت می کنند و هزینه انجام مبادلات کاهـش می یابد که در نهایت موجب افزایش تقاضا و اشتغال می گردد.

علاوه بر این الکترونیکی شدن دولت سبب می شود تا اطلاعات به صورت کاملا شفاف در اختیار مردم و جامعه قرار گیرد و به این ترتیب با ارتقا شفافیت در کشور و افزایش سیستم نظارتی به طور اتوماتیک فساد از کشور برچیده می شود. یکی از اولین ارگان هایی که در کشور گام در عرصه الکترونیکی شدن نهاد، سیستم بانکی بود که به تدریج توانست بسترهای بانک الکترونیک را پیاده سازی کند. با این وجود بانک ها در ایران در برابر تمام الکترونیکی شدن مقاومت نشان می دهند و نمی خواهند به استاندارد روز دنیا برسند. البته در این بین نباید زیرساخت ضعیف را نادیده گرفت.

        کاهش هزینه ها از طریق بانکداری الکترونیک

در حال حاضر به دلیل بانکداری الکترونیک ضعیف در کشور بانک ها هزینه های بسیاری را جهت شعب و دارائی های خود می پردازند و هر روز شاهد هستیم در گوشه ای از کشور و در هر خیابانی هر کدام از بانک ها شعبه دارند، در حالی که در دنیای امروز بانکداری با این شیوه به هیچ وجه اقتصادی نیست. بانک های دنیا تا جایی که توانسته اند از شعب خود کاسته اند و حتی برخی بانک ها در دنیا وجود دارند که شعبه ندارند، در واقع در کشورهای توسعه یافته عملیات های بانکی تماما در بستر الکترونیک انجام می شود که این مسأله تا حد زیادی از هزینه های بانکی می کاهد.

از تبعات بالارفتن هزینه های بانکی، افزایش کارمزد تسهیلات و خدمات بانکی است. در حدود 4 درصد از سود تسهیلات بانکی را کارمزد تشکیل می دهد که در صورت اجرای درست و به روز بانکداری الکترونیک این کارمزد به 1درصد کاهش می یابد و در نتیجه کمک شایانی به اقتصاد کشور می کند. عقب ماندگی ما تنها در حوزه بانکداری الکترونیک نیست، درحالی که دنیا به سمت بانکداری موبایلی پیش می رود بانک های ما همچنان در حال حرکت لاک پشتی در جهت توسعه بانکداری الکترونیک هستند.

        پویا نبودن صنعت بانکداری در ایران

محمد هادی مهدویان کارشناس مسائل بانکی در خصوص تغییر عملکرد بانک ها در ایران اظهار داشت: بانک های ما حتی نتوانستند در این سال ها نحوه ارتباط با مشتریان خود را به روز کنند. یکی از ویژگی‌های بارز صنعت بانکداری در طی سال‌های گذشته «تغییر» بوده است و یکی از بزرگ‌ترین تغییراتی که در بانکداری به وقوع پیوسته، روش‌های ارتباط مشتریان با بانک است.در نتیجه پیشرفت بانکداری آنلاین و موبایلی، تعداد مراجعات مشتریان به بانک‌ها و متعاقبا تعداد تراکنش‌هایی که در داخل شعب صورت می‌گیرند، کاهش یافته است. این کاهش محسوس در فعالیت شعب که منتج از کاهش مراجعه حضوری مشتریان به بانک‌هاست، سودمندی و کارایی بسیاری از شعب را در پرده‌ای از ابهام قرار داده است.

بانک‌ها برای احیاء سودآوری و سودمندی خود باید شعبات خود را به موسساتی ساده و کارا بدل سازند که توانایی برآورده کردن خواست و نیاز مشتریان امروز را داشته باشند. همان‌طور که بانک‌ها به منظور پاسخ‌گویی به نیاز و خواسته‌های مشتریان، خود را برای انجام این تغییر و تحولات آماده و مهیا می‌کنند، برای این‌که در مسیر اشتباه قدم نگذارند، تصمیمات خود در خصوص نحوه ایجاد تغییر و تحول در شعب خود را بر داده‌ها و اطلاعات موجود مبتنی سازند؛ تصمیماتی مانند این‌که مشتریانشان چه کسانی هستند، چه نیازهایی دارند و این چگونه می‌توان به بهترین نحو ممکن به این مشتریان در داخل شعب خدمت‌رسانی کرد.

        کدام شعب اضافه هستند؟

قبل از این‌که بانک‌ها شروع به متحول کردن شعبات خود کنند، باید بدانند که این تغییر و تحول در کدام بانک‌ها باید صورت بگیرد و این‌که چه تغییراتی بیشترین تاثیر را بر عملکرد شعب خواهد داشت. برای اتخاذ تصمیمات معنادار و هدفمند به‌منظور ارتقای سودآوری و کارایی شعب، بانک برای بررسی عملکرد شعب و تصمیم‌گیری در خصوص تغییرات مقتضی باید از یک رویکرد داده محور بهره گیرد.

نخستین مساله ای که یک بانک در بررسی تغییرات مورد نیاز شعب خود باید مدنظر قرار دهد این است که چرا عملکرد برخی از شعب آن، بهتر از شعب دیگر است. مهم‌ترین عامل موفقیت برای یک شعبه موقعیت آن است: این‌که یک شعبه در نزدیکی دیگر کسب‌وکارهای خرد مانند مراکز قرار داشته باشد یا بیشتر به مناطق مسکونی نزدیک است، بر نحوه عملکرد و نوع خدماتی که باید ارائه دهد بسیار تاثیرگذار است.بررسی موقعیت مکانی شعب موفق و غیر موفق می‌تواند دیدگاه‌های خوبی نسبت به محیطی که بانک در آن فعالیت دارد، بدهد، با این راه حل بسیاری از شعب بانکی در کشور بسته خواهند شد.

تغییر در صنعت بانکداری امری اجتناب‌ناپذیر است و تنها بانک‌هایی که با گذر زمان، آغوششان به روی تغییرات باز باشد، به موفقیت دست خواهند یافت. ایجاد تغییرات درست می‌تواند در عملکرد شعب تاثیر بسزایی داشته باشد. از دیگر سو، کلید ایجاد تغییر و تحولات درست برای هر شعبه در اتخاذ تصمیمات مبتنی بر تحلیل داده‌ها و اطلاعات است. دانستن این‌که کدام شعب نیازمند تغییر بوده و این‌که چه تغییراتی باید صورت پذیرد، گامی صحیح به سمت ایجاد یک شعبه کارآمد و سودآور است.


خبرنگار: امیرحسین چرایی