اطلاعات محرمانه تعدادی از شرکت‌های بورسی افشا شد

طعنه‌ ای به رقابت عادلانه

خبر افشای اطلاعات محرمانه مالی تعدادی از شرکت‌های بورسی در روزهای اخیر نشان داد بسیاری از این اطلاعات قبل از ثبت در سامانه اطلاعات ناشران (کدال) در اختیار بورس بازان قرار گرفته است.

  1. ۴ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
بورس
نوآوران -

معاون نظارت بر بورس ها البته این خبر را شایعه دانسته و به سهامداران توصیه کرده در چارچوب دستورالعمل سازمان بورس اقدام به خرید و فروش سهام کنند. با این همه وجود برخی گروههای تازه تاسیس در پیام رسانهای مجازی و آموزش بورس بازی و نحوه خرید سهام شرکتها توسط آنها به نگرانی سهامداران دامن زده است. دکتر حمید میرمعینی تحلیلگر بازار سرمایه در گفتگویی با نوآوران ضمن بیان این مطلب که دسترسی غیراصولی به اطلاعات شرکتها مدتهاست به عنوان یک معضل بازار بورس را تحت تاثیر خود قرار داده می گوید: سازمان بورس می تواند با استفاده از سیستم های ردیابی و نظارتی که در اختیار دارد جلوی این تخلفات را بگیرد اما به دلایل نامعلومی تاکنون اقدام جدی در این خصوص صورت نگرفته است.

شبهه درباره کارایی کدال

بر اساس قانون بورس هرگونه تغییر در وضعیت مالی شرکتها نباید تا پیش از قرار گرفتن در سامانه کدال منتشر شود. سامانه کدال طبق ماده 2 قانون بازار اوراق بهادار (مصوب آذرماه 1384)، "سازمان بورس و اوراق بهادار" در راستای حمایت از حقوق سرمایه گذاران و با هدف ساماندهی، حفظ و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارای اوراق بهادار و به منظور نظارت بر حسن اجرای قانون جهت پیشگیری از وقوع تخلفات در بازار اوراق بهادار و نیز نظارت بر افشای اطلاعات با اهمیت توسط شرکتهای ثبت شده نزد "سازمان"  تاسیس شده تا مسولیت نظارت بر حسن اجرای خرید و فروش سهام تحت نظارت هیات مدیره این سازمان باشد.  با این همه کارشناسان بازار سرمایه معتقدند، علی رغم سیستم نظارتی قوی برای ردیابی چنین تخلفاتی در سامانه ثبت اطلاعات ناشرین، زمزمه های اخیر مبنی بر افشای اطلاعات مالی برخی از شرکتها شفافیت عملکرد بازار بورس را زیر سوال برده است.

اطلاعات رسیده نشان می دهد، مکانسیم دسترسی به اطلاعات چندان پیچیده نیست. برخی افراد فرصت طلب و آشنا با قواعد بازی با استفاده از رانتهایی که در اختیار دارند به اطلاعات مهمی از وضعیت سهام برخی از شرکتها دسترسی پیدا می کنند که در نتیجه آن می توانند قبل از اعلام اطلاعات مالی و ثبت آن در سامانه نسبت به حرکت صعودی و نزولی سهام در بورس اقدامات زودهنگامی را انجام دهند و به این شکل باعث دستکاری نمادها و شاخص های بورسی شوند.

کارشناسان بازار سرمایه معتقدند، اقداماتی از این دست با توجه به وجود قوانین بازدارنده برای متخلفین قابل پیگرد و رسیدگی است و ادامه یافتن این روند می تواند ضررهای جبران ناپذیری به رقابت عدلانه و برابر در بازار سرمایه بزند.

دکتر حمید میرمعینی تحلیلگر بازار بورس در خصوص خبرهای منتشره در ارتباط با سوء استفاده برخی افراد فرصت طلب برای خرید و فروش غیرقانونی سهم می گوید: مطمئنا این اتفاقات دردنیای بورس وجود دارد. از دسترسی به اطلاعات پنهانی شرکتها تا دسترسی سریعتر به اطلاعات مالی آنها متاسفانه مورد بهره برداری های خاص برخی افراد قرار می گیرد که قواعد بازار سرمایه را دچار اختلال می کند. اما مسئله اصلی این است که در تمام دنیا قواعد خاصی قرار داده اند که این مسئله نسبت سوء استفاده از اطلاعات نهایی و اطلاعات اثرگذار را کاهش می دهد و از سوی دیگر با نظارت های قانونی نسبت دسترسی عمومی به اطلاعات را افزایش می دهد مانند همین سامانه ثبت اطلاعات ناشرین که از چنین مکانیسمی  استفاده می کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه در خصوص مکانیسم های قانونی دسترسی به اطلاعات شرکتها هم می گوید: هر نوع اطلاعاتی که بر تصمیم گیرندگان بازار سرمایه اثرگذار باشد باید به صورت عمومی در دسترس قرار بگیرد. از اطلاعات مربوط به سیاست گذار یهای کلان اقتصادی که توسط دولتها اعمال می شود تا کوچکترین اطلاعاتی مربوط به قوانین و مقررات سازمان بورس و اطلاعات مالی و عملکردی شرکتها و ناشرین.اینها اطلاعاتی است که باید به صورت شفاف و قابل اتکاء طبق قواعد و دستروالعمل های بازار بورس در دسترس عموم قرار بگیرد.

محدودیت دسترسی عمومی

او به نقص سطوح کارایی در فرایند حضور س شرکتها در بازار بورس هم اشاره می کند و می گوید: در اصطلاحات مالی و واژگان مالی با اصطلاحی به نام سطوح کارایی مواجه هستیم که طبق تعریف تحقیقات و پژوهشهای مالی که در ایران انجام شده متاسفانه دارای سطح کارایی پایینی در بازار سرمایه هستیم .علی رغم تلاش های زیادی که با توجه به استقرار سیستم های نظارتی و کنترلی که در بورس وجود دارد، . انتشار و دسترسی به اطلاعات نهایی و مالی شرکتها به طور یکسانی در دسترس عموم قرار ندارد و این یکی از معضلات بزرگی است که بورس ما با آن مواجه است و تنها یک سری از افراد از امکان دسترسی برخوردار می شوند.از لحاظ نحوه انتشار اطلاعات، شفافیت اطلاعات، قابل اتکا بودن اطلاعات  و زمان انتشار اطلاعات در حوزه بازار سرمایه و بورس اوراق بهادار دچار معضلات جدی هستیم .

او معتقد است با توجه به تغییر اساسی در روند و گردش معاملات و کدهای معاملاتی می توان افراد متخلف را ردگیری کرد و با آنها برخورد کرد و هزینه چنین جرائمی را برای متخلفین بالا برد. میر معینی می گوید:این مسئله به جدیت سازمان متولی در برخورد با این افراد بر می گردد.

او ادامه می دهد: اینکه امکان ردیابی و برخورد با تخلفات اینچنینی کاملا وجود دارد. اینکه مسولین سازمان بورس تاکنون در خصوص ردیابی این مسئله اقدامی نکرده اند از نظر اصول و قواعد بورس قابل توجیه نیست و در حالت خوشبینانه می تواند ناشی از این مسئله باشد که مسولین سازمان بورس به مرحله اثبات موضوع نرسیده اند یا از آن فاصله دارند که حتی اگر چنین باشد می توان با قرینه کردن برخی فعل و انفعالاتی که در بازار بورس اتفاق می افتد به سرعت به ضرورت برخورد با این مسئله پی برد.

لزوم نظارت سازمان بورس

میرمعینی به مسول دانستن شرکتها از سوی سازمان بورس در خصوص افشای محرمانه اطلاعات هم اشاره می کند و می گوید: نمی شود افشای اطلاعات رابه گردن شرکتها انداخت و آنها را مسول دانست و شرکت بورس نمی تواند از این مسئله شانه خالی کند. در واقع سازمان بورس با توجه به اینکه متولی سرمایه گذاری در کشور است می تواند با استفاده از سیستم های نظارتی و کنترلی که دارد تخلف افراد را شناسایی و اثبات کند.

این تحلیلگر بازار سرمایه در خصوص ضرورت اجرای دستورالعمل های بازدارنده هم می گوید: ما دستور العمل های بازدارنده را داریم و امکان ردیابی و برخورد با متخلفان با توجه به قواعد حقوقی و قانونی وجود دارد و متخلفین مشمول یک سری جرائم سنگین هستند. اما متاسفانه به دلایل مختلفی که وجود داشته و برخی مصلحت اندیشی ها که ما اطلاع دقیقی از چند و چون آن نداریم این اتفاق نیفتاده و همچنان یک سری از افراد به طرق مختلفی غیر از طرق قانونی به اطلاعات محرمانه شرکتها دسترسی پیدا می کنند.

میرمعینی از آموزش خرید و فروش سهم در شبکه های مجازی هم به عنوان یک معضل جدی یاد می کند و می گوید: امروز بحث بورس بازی در شبکه های مجازی هم باید جدیتر گرفته شود. یکی از دلایل این امر هم عملکرد غیرقانونی این شبکه هاست که بعضا با اهداف خاصی شکل می گیرند و فضای بازار بورس و تحت تاثیر اقدامات غیرقانونی خود قرار می دهند. این مسئله باید توسط سازمان متولی بازار سرمایه مورد برخورد جدی قرار بگیرد تا باعث ضرر وزیان گروهی از فعلان بازار سرمایه و انتفاع گروه دیگر با هدف برهم خوردن رقابت عادلانه نشود.

او ادامه می دهد: سرعت انتشاراطلاعات محرمانه می تواند انبوهی از سرمایه گذاران را متضرر کند که این زیبنده بازار سرمایه و امنیت سرمایه گذاری در کشور نیست و در نهایت می تواند اثرات مستقیمی بر صنعت و تولید ملی بگذارد.در کشورهای پیشرفته به سرعت با این مسئله برخورد می کنند و بلافاصله هم اجرا می شود. این برخوردها باعث شده تمام فعالان بازار سرمایه از این تخلفات دوری کنند و فعالیت حرفه ای در بازار را هدف قرار دهند. متاسفانه بازار بورس در ایران مبتنی بر اصول غیرحرفه ای است. ما هم باید به سمتی حرکت کنیم که بهره مندی از اصول کارشناسی دقیق برای فعالیت حرفه ای که موجب می شود از عواید یک سرمایه گذاری به نحو مطلوبی استفاده کنیم. در واقع باید به جای اینکه سرعت دسترسی به اطلاعات را هدف قرار دهیم به سوی شناسایی تکنیک های فعالیت حرفه ای که ضرورت بازار بورس هدفمند است بپردزایم.

ادامه دار شدن رکود صنعتی

میر معینی به تاثیرات ناشی از تخلفات بورسی هم اشاره می کند و در خصوص تاثیر آن بر ادامه دار شدن رکود صنعتی می گوید: رشد همسان صنعت و تولیدات ملی می گوید: ما دو رویکرد اساسی در بورس داریم که اولین بخش آن که نقش مهمی در پیشرفت چرخه اقتصاد ایفا می کند بحث تامین مالی بنگاههای اقتصادی را در برمیگیرد. این مسئله از طریق جذب سرمایه گذار فراهم می شود. در چنین شرایطی ریسک سرمایه گذاری باید متناسب با بازار انجام شود و در صورتیکه بازار ناکارآمد باشد طبیعتا جذب سرمایه گذاری هم کاهش پیدا می کند و در نتیجه استقبال از خرید و فروش سهام نیز کاهش پیدا می کند و این مسئله می تواند رکود در چرخه اقتصاد و صنعت کشور را تشدید کند.