بررسی فروش دستچین میوه‌ در اولین ماه اجرا

پایان روزگار درهم‌فروشی

قیمت میوه در مغازه‌ها و میادین متفاوت است. مغازه‌ها بعضی از میوه‌ها را بیش از 50 درصد گران‌تر از میادین می‌فروشند. سئوال اینجاست که چرا بسیاری از مردم خرید از مغازه‌ها را به میادین ترجیح می‌دهند. پاسخ به طور قطع، زیادی کردن پول‌شان نیست. مهمترین مانع خرید میوه با قیمت مناسب از میادین، کیفیت میوه‌هایی است که توسط غرفه‌داران و کارگران‌شان به طور اتفاقی در کیسه مشتری ریخته می‌شود. بغیر از کیفیت، در بسیاری از موارد مقدار میوه‌ای که به مشتری فروخته می‌شود بیش از درخواستش است.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
میوه فروشی
نوآوران -

 چند روزی است که این وضعیت تغییر کرده و مردم می‌توانند در میادین هم با پرداخت مبلغ بیشتری، میوه‌ها را دستچین کنند. حسین مهاجران، رئیس اتحادیه میوه و تره‌بار در گفتگو با نوآوران این تغییر در سمت متقاضی را باعث ایجاد تغییراتی از جانب عرضه‌کنندگان توصیف کرد. او معتقد است با اجرای طرح دستچین میوه توسط مشتری، کشاورزان نیز مجبور می‌شوند میوه‌های با کیفیت‌تری را روانه بازار کنند.

به نفع کدام طرف؟

از مرداد ماه سال جاری میادین میوه و تره‌بار شهرداری به طور رسمی طرح دستچین میوه توسط مشتری را اجرا می‌کنند. این طرح که به طور رسمی در ۱۸۷ میدان و بازار میوه سازمان میادین آغاز شده است زمینه اضافه فروشی و ضایعات فروشی میوه را از بین می‌برد.

نظام توزیع محصولات کشاورزی در سطح خرده و عمده فروشی با مشکلات زیادی همراه است و این امر باعث شده که حاکمیت در این روند دخالت کرده و مراکزی برای فروش این محصولات ایجاد کند. اما وجود این مراکز عرضه برای مصرف‌کنندگان خالی از مشکل نبوده‌ و در کنار تأمین نیاز مردم، مسائلی را نیز به آنها تحمیل کرده است.

یکی از مشکلاتی این میادین عرضه میوه بیشتر از نیاز مصرف‌کنندگان و  وجود ضایعات احتمالی در شکل عرضه اصطلاحاً "در‌هم" است که این شرایط نارضایتی‌هایی را برای مصرف‌کنندگان به همراه دارد. سازمان میادین برای رفع این مشکل از مردادماه سال جاری طرحی را  به‌طور رسمی پیاده کرده  و امیدوار به رفع این مشکل است.

امیر رجبی مدیر میوه تره‌بار میدان جلال آل حمد دراین‌باره به تسنیم می‌گوید: این طرح به نفع مشتری ایجادشده  و مسئله ای است که سال‌های سال با آن مواجه بوده‌ایم.

وی می‌افزاید: عرضه درهم میوه باعث می‌شود، مصرف‌کنندگان در مواردی محصول مورد نظر خود را بیشتر از نیاز خود خریداری کنند و در کنار خرید خود ضایعاتی را نیز به خانه برند.

رجبی با بیان اینکه در میادین میوه و تره‌بار برای فروش میوه حداکثر 20 درصد سود در نظر گرفته‌ می‌شود گفت: در مواردی که میوه به‌صورت دست‌چین توسط مشتری به فروش می‌رسد حداکثر 10 درصد به نرخ نهایی محصولات اضافه می‌شود که در برخی محصولات و فصل‌ها  فروش به‌صورت دست‌چین تفاوتی ندارد.

وی تصریح کرد: تعداد مشتریان غرفه‌های دست‌چین در میادین و بازارهای میوه و تره بار شهر تهران در نیمه اول مردادماه جاری بیش از 2 میلیون و 808 هزار نفر رسیده  و از تعداد مشتریان عادی  در همین مدت پیشی گرفته است.

رجبی گفت: برای اینکه غرفه داران از این طرح زیان نکنند، اجاره غرف در قرار داد‌های جدید کاهش یافته است به طور مثال اجاره برخی غرف از 50 میلیون تومان به 10 میلیون تومان تغییر یافته است

تحول در بازار میوه

رئیس اتحادیه میوه و سبزی در واکنش به این تغییر، از احتمال تغییرات بیشتری در بازار میوه خبر داد. حسین مهاجران به «نوآوران» گفت: وقتی دستچین میوه توسط مشتری به مرور زمان باب شود، کشاورز هم موظف می‌شود میوه‌هایش را تفکیک شده عرضه کند. مصرف کننده هم وقتی می‌بیند خرید گزینشی میوه قیمت بالاتری دارد ناچار می‌شود دقت کند و به قدر مصرف خریداری کند. به این ترتیب ضایعات میوه هم در میادین و هم در منازل کاهش می‌یابد.

رئیس اتحادیه میوه و تره بار اما درباره دستچین بعضی اقلام میوه نگران زیان دیدن فروشندگان است. او می‌گوید اگر مشتری‌ها در هنگام دستچین بعضی میوه‌ها از جمله انگورهای عسگری و مهدی‌خانی رعایت فروشنده را نکنند، این اقلام ضررهای هنگفتی را متوجه بارفروش و مغازه‌دار می‌کند.

مهاجرا به نکته دیگری هم اشاره می‌کند، اینکه بسیاری از مغازه‌داران و بارفروش‌ها بعد از خرید و رسیدن بار به دستشان قادر به دیدن میوه‌ها هستند و تا پیش از آن نمی‌توانند از کیفیت میوه‌ها مطلع شوند. او می‌گوید: در این مواقع پس از آنکه میوه به دست مشتری می‌رسد کیفیتش مشخص می‌شود و مکن است بخش عمده‌ای از آن ضایع شود.

زیان کارگران میادین 

طرح  عرضه دست چین میوه و تره بار با وجود مزیت‌های که برای مردم و غرفه‌داران دارد، از تعداد کارگران غرف میوه و تره بار کاسته و نگرانی‌های برای اشتغال کارگران این صنف ایجاد کرده است .

اوائل خردادماه سال جاری بود که زمزمه‌های اجرای این طرح بالا گرفت و در تعداد کمتری از میادین طرح دستچین میوه به اجرا گذاشته شد. در آن زمان جمعی از غرفه‌داران و کارگران در مقابل دفتر این سازمان در منطقه خانی آباد تهران تجمع کردند

معترضین حاضر در تجمع مذکور مدعی بودند طبق دستورالعمل جدید سازمان میادین میوه و تره‌بار پس از اجرای این طرح، تعداد افراد شاغل در هر غرفه نباید از سه نفر (متصدی غرفه، صندوق‌دار و کارگر فروشنده) بیشتر باشد.

معترضین می‌گفتند: کاهش نیروی انسانی باعث اخلال در اداره غرفه‌ها می‌شود و بصورت مشخص این اقدام با افت درآمد روزانه آنها ارتباط مستقیم دارد چرا که طبق دستورالعمل جدید از این پس خود مشتریان باید نسبت به برداشتن میوه و تره‌بار مورد نیازشان اقدام کنند.

یکی از آنان به ایلنا گفته بود: بیشتر کارگرانی که در غرفه‌های میادین میوه و تره‌بار مشغول کارند تا نزدیک به 15 سال سابقه کاری دارند و معلوم نیست که در نتیجه این تعدیل چه وضعی مواجه شوند.

این کارگر با بیان اینکه اجرای «طرح دست چین» در متن قراردادهای مربوط به واگذاری غرفه‌ها ذکر نشده است و اصرار برای اجرای آن به زیان مشترک غرفه‌داران و کارگران است.

به گفته یکی دیگر از معترضین بخش زیادی از مشکلات غرفه داران به یک سویه بودن قراردادهای واگذاری غرفه‌ها مربوط می‌شود که در آنها منافع متصدیان غرفه و کارگران شاغل در غرفه دیده نشده است.

طبق اظهارات وی  سازمان میادین میوه وتره بار شهرداری تهران با عناوین مختلفی همچون رعایت نشدن موازین بهداشتی هزینه‌سنگینی که معادل 10 تا 20 درصد کل قرارداد است به عنوان جریمه از حساب آنها کسر می‌کند.

وی در تشریح بخش دیگری از مشکلات صنفی خود و همکارانش با اشاره به وضعیت بیمه تامین اجتماعی کارگران شاغل در غرفه های میوه وتره بار اظهار داشت: سازمان میوه و تره بار هیچ کمکی  مالی به غرفه داران برای پرداخت  بیمه کارگران  شاغل در غرفه نمی کند این در حالیست که طبق قانون باید بخشی از حق بیمه کارگران شاغل در غرفه ای میادین سطح شهر را سازمان میوه تره بار پرداخت کند.