سیف از اعطای تسهیلات بیشتر به صنایع خبر داد

14 هزار کارخانه در صف وام

همزمان با انتشار خبر ثبت ‌نام بالغ بر 14 هزار 590 واحد صنعتی و تولیدی در سامانه دریافت تسهیلات دولتی، رئیس بانک مرکزی با اشاره به اقدام بانک ها برای کاهش نرخ سود سپرده ها به ۱۵درصد گفت که کاهش سود تسهیلات بانکی تا چند روز دیگر محقق می شود و این امر به صنایع کمک خواهد کرد. اعطای تسهیلات بانکی و کاهش نرخ سود این تسهیلات، اگر به میزان قابل توجهی صورت بگیرد، می تواند نقدینگی واحدهای صنعتی و تولیدی را افزایش دهد و از این مسیر به رونق اقتصادی کمک کند.

  1. ۵ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
14 هزار کارخانه در صف وام
نوآوران -

این تسهیلات در اختیار واحدهای تولیدی کوچک و متوسطی قرار می گیرد که ظرفیت تولید، دانش فنی، توان مدیریت و بازار، توان راه‌اندازی یا افزایش تولید را داشته باشند و با تزریق نقدینگی از طریق اعطای این تسهیلات فعال‌تر شده و اشتغال جدید ایجاد کنند. کاهش نرخ سود سپرده های بانکی نیز ممکن است نقدینگی را به طرف تولید هدایت کند، اما بین اقتصادانان در این رابطه اختلاف نظر جدی وجود دارد، از جمله تعدادی از آنها شرایط موجود را برای سرازیر شدن نقدینگی به بخش تجاری یا حتی زیرزمینی اقتصاد مناسب تر می دانند و معتقدند کاهش نرخ سود سپرده های بانکی در نهایت به هرج و مرج اقتصادی منجر خواهد شد.

اختلاف 10 درصدی

«ولی الله سیف»، رئیس کل بانک مرکزی دیروز همچنین گفت که علاوه بر 16 هزار میلیارد تومانی که قبلا برای کمک به صنایع کوچک و متوسط در نظرگرفته شده است، منابع مالی بیشتری هم در اختیار این واحدها قرار خواهد گرفت. براساس تصمیم جدید بانک مرکزی، واحدهای تولیدی ای که کمتر از یک میلیارد تومان بدهی دارند، می توانند بدون پرداخت 6 درصد جریمه دیرکرد، وام های خود را برای یک سال تمدید کنند. دولت بارها اعلام کرده است که نرخ تورم طی یک تا دو ماه آینده به مرز تک رقمی می رسد و بر همین اساس قصد دارد نرخ سود بانکی را کاهش دهد.

کاهش نرخ سود سپرده های بانکی از 18 به 16 درصد در درجه اول به کاهش هزینه های منابع بانکی منجر می شود، اما نگرانی از کاهش نیافتن واقعی نرخ سود تسهیلات کماکان پابرجاست. هم اکنون میانگین نرخ سود تسهیلات بانکی 22 درصد است که فاصله قابل توجهی با نرخ سود سپرده بانکی و به خصوص نرخ سود تسهیلات دارد. این در حالی است که بر اساس گزارش‌های مرکز آمار ایران، میانگین نرخ تورم ۱۲ درصد اعلام شده است و این اختلاف ۱۰ درصدی جای تامل دارد. اگرچه اظهارات دیروز رئیس بانک مرکزی تا حد خیال ها را از بابت کاهش نرخ سود تسهیلان آسوده کرد، اما هنوز از میزان کاهش نرخ سود تسهیلات اطلاعات رسمی ای ارائه نشده است. در عین حال این نگرانی وجود دارد که در صورتی که نرخ سود تسهیلات کاهش نیابد، رکود اقتصادی تشدید شود. در صورت کاهش نیافتن نرخ سود تسهیلات، بهای تمام شده کالاها نیز کاهش نمی یابد و در نتیجه کالا‌ها در بازار روی دست تولیدکنندگان باقی می ماند، چرا که تقاضایی برای آنها وجود نخواهد داشت. به باور شماری از کارشناسان اقتصادی، در شرایط رکود اقتصادی و در شرایطی که وضعیت بازار کالا و سرمایه کاملا نامساعد است و هیچ نفعی از سایر حوزه‌ها نصیب سرمایه گذاران نمی‌شود، این گونه تصمیمات تنها تشدید رکود را به همراه دارد.

سپرده های بانکی به کجا می روند؟

دولت در ظاهر به دنبال کاهش نرخ تورم و سود بانکی است، اما مردم با کاهش سود سپرده بانکها منابع خود را از بانک ها خارج می کنند، زیرا سود سپرده شان کم می شود و از این رو این منابع به سمت بازارهای دیگر نظیر بازار مسکن و... هدایت خواهد شد. البته بانک‌ ها در کشورهای پیشرفته و صنعتی درصد پایینی (حداکثر 4 درصد) را به عنوان سود دریافت می‌کنند و بنگاه‌های بزرگ برای تامین مالی به بورس مراجعه می کنند، زیرا هم بانک‌ها توان مالی لازم را ندارند و هم شرایط بورس مناسب‌تر است، اما در ایران بانک ها منبع اصلی تغذیه اقتصاد هستند؛ چه بخش خدماتی و چه بخش های صنعتی و تجاری اقتصاد. به عبارتی در ایران بورس و بانک رقیب یکدیگر محسوب می‌شوند و بانک‌ها تمایل ندارند که وام های کلان را در اختیار بخش تولید قرار دهند، زیرا این منابع معوق می‌شود، به همین دلیل هم خود دست به کار شده‌ و مشغول بنگاه‌داری هستند. از سویی مدیران اقتصادی دولت برای رسیدن به اهدافی نظیر اشتغال و رونق به دنبال کاهش نرخ سود سپرده های بانکی هستند و انتظار دارند این متغیرها در پی کاهش این نرخ بهبود یابد. هرچند بین نرخ بهره و میزان سرمایه گذاری و تولید ارتباط وجود دارد، اما در ایران متغیرهای دیگری نیز بر تولید اثر می گذارند که حتی می توان گفت تاثیر آنان بر تولید بیش از نرخ بهره بانکی است.

محمدحسین فاتحی، این استاد اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی در این باره معتقد است: دستکاری نرخ بهره، به خصوص اگر توجیه علمی نداشته باشد، منطقی نیست، ضمن آنکه سرمایه گذاران اولویت های مهمتری برای سرمایه گذاری دارند و نرخ بهره در اولویت اول تا پنجم آنها قرار ندارد.این کارشناس اقتصادی به ایرنا گفت: تجربه نشان داده است که با تغییر دستوری نرخ بهره شاهد انتقال حجم پول به دیگر بخش ها و حتی ایجاد رانت خواهیم بود، ضمن آنکه با نرخ های کنونی همچنان تقاضای زیادی برای دریافت تسهیلات از بانک ها وجود دارد. او تاکید کرد: کاهش نرخ بهره به بهانه کاهش نرخ تورم توجیه خوبی نیست، زیرا کاهش نرخ تورم نتیجه رکود اقتصادی است. فاتحی خاطرنشان کرد: می توان به دوره هایی از اقتصاد ایران استناد کرد که سیستم بانکی کاهش نرخ بهره را به صورت دستوری تجربه کرد اما در عمل اتفاقی در زمینه رونق تولید نیافتاد و حتی این کاهش به بخش های دیگری چون بازار مسکن و اشتغال نیز کمک نکرد. او ادامه داد: این نظریه با واقعیت های جامعه امروز ما همخوانی ندارد زیرا آنگونه که مرکز آمار ایران گزارش داده، درآمد بخش زیادی از مردم نزدیک خط فقر است. بر اساس این آمار مراجع رسمی، درآمد ماهانه یک خانوار شهری در تهران نزدیک به یک میلیون و 700 هزار تومان است، در حالی که متوسط مصرف خانوارها بیش از این مقدار است و در واقع با پس انداز منفی در جامعه مواجه هستیم و چیزی برای به تعویق انداختن مصرف وجود ندارد. فاتحی در این باره گفت: اگر پس اندازی وجود دارد، به دلیل وجود فاصله طبقاتی در کشور شکل گرفته است، به نحوی که عده ای برای مخارج روزانه خود محتاج هستند، در حالی که برخی دیگر پس انداز دارند.

آن روی سکه

رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران اعتقاد دارد که کاهش نرخ سود بانکی به ورشکسته نشدن بانک ها کمک می کند.

علی سنگینیان، عضو هیئت نمایندگان و رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران درباره توافق بانک ها برای کاهش نرخ سود بانکی به 15 درصد گفت: طبیعی است که بانک ها علاقمند به کاهش نرخ سود باشند، به این دلیل که بالا بودن هزینه تامین مالی و بالا بودن نرخ سپرده ها باعث می شود بانک ها با نرخ های بالاتری تسهیلات پرداخت کنند و معمولاریسک عدم بازپرداخت تسهیلات با نرخ بالا بیشتر است.

سنگینیان افزود: بانک ها از کاهش نرخ سود استقبال می کنند. با نرخ کمتر سپرده جذب می کنند و با نرخ کمتر هم تسهیلات می دهند و می توانند گردش تسهیلات را افزایش دهند.

رییس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق تهران با اشاره به اینکه تاکنون کاهش نرخ های بانکی مطابق با کاهش تورم نبوده است گفت: این روند به دلایل مختلف ادامه پیدا کرده که از جمله آن تورم انتظاری است و دلیل دیگر دارایی های بد بانک هاست که نقدشونده نیست. نیاز بانک ها به نقدینگی و رقابت با موسسه های مالی و اعتباری غیرمجاز از دیگر مسائل اثرگذار بر نرخ سود بانکی است.

سنگینیان ادامه داد: کاهش نرخ سود بانکی به تدریج دنبال می شود و امیدواریم به نرخ های متعادلی برسیم که هم کسب و کار بانک ها با آن انجام شود و به سودآوری برسند و هم نیاز صنایع تامین شود.

عضو هیات نمایندگان اتاق تهران در این باره که آیا بانک ها در آستانه ورشکستی قرار دارند، گفت: تعداد زیادی از بانک ها باتوجه به ساختار نامناسب ترازنامه ای و مطالبات غیرجاری از نظر ساختار مالی شکننده اند و در وضعیت مالی بدی هستند. طبیعی است که کاهش نرخ سود می تواند به آن ها کمک کند تا بخشی از مشکلاتشان حل شود. البته این مسئله منوط به این است که مسابقه نرخ سود بین بانک ها از بین برود و در شرایط برابر باهم رقابت کنند.