نرخ سود تسهیلات بانکی کاهش یافت

لبخند کم‌یاب صنعت

کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی از 22 به 18 درصد خبر خوشحال کننده ای برای صنایع تولیدی کشور است. نسخه ای که مدتها برای خروج از رکود صنعت و تولید داخلی پیچیده می شد و هر بار به دلایل مختلف از جمله بالا بودن نرخ تورم و نرخ سود سپرده بانکی پس زده می شد این بار به کمک همگامی عناصر وابسته روند کاهش خود را آغاز کرد. زنجیره ای که به صورت پیوسته و در ادامه تغییر وضعیت متغیرهای پیش از خود تکمیل شد.

  1. ۵ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
لبخند کم‌یاب صنعت
نوآوران -

داستان از این جا آغاز شد که چند روز پس از اعلام تک رقمی شدن نرخ تورم توسط مرکز آمار ایران ، سپرده گذاران بانکی خبر کاهش 3 تا 4 درصدی سود سپرده را شنیدند. خبری که اگرچه واکنش های متفاوتی را در پی داشت - از جمله اینکه بانکها از این طریق می خواهند ورشکستگی خود را جبران کنند - اما به هر حال توانست خیلی ها را امیدوار به خروج از رکود در صنایع مختلف کند. حالا یک هفته پس از اعلام کاهش 3 درصدی نرخ سود سپرده بانکی، بنابر مصوبه شورای پول و اعتبار نرخ سود تسهیلات بانکی هم کاهش 4درصدی را تجربه کرد. حالا دیگر دولت یازدهم می تواتند ادعا کند که سیاست‌های اقتصادی اش برای خروج از رکود حداقل بر مبنای بسته پیشنهادی درحال عملیاتی شدن است.

بسته خروج از رکود

پاییز سال گذشته بود که پس از توافق هسته ای و رفع تحریم ها بسته پیشنهادی دولت برای خروج از رکود ارائه شد. بسته ای که تبیین کننده سیاستگذاری های اقتصادی در مدت زمان باقی مانده از عمر دولت بود. آثار کاهش شدید قیمت نفت بر اقتصاد از یک­ سو و حاکم شدن فضای انتظارات بر فعالیت­‌های اقتصادی تا زمان رفع تحریم‌ها از سوی دیگر، تعطیلی ده‌ها کارخانه و بنگاه اقتصادی و بیکاری و معوقات حقوقی صدها کارگر نگرانی‌هایی در خصوص افت سطح فعالیت­ های اقتصادی در کشور ایجاد کرد که در نهایت دولت را مجاب به اتخاذ برخی سیاست گذاریها یا اقدامات پیش گیرانه برای بهبود شرایط فعالیت اقتصادی کرد.

در بسته خروج از رکود تغییر سیاست‌های مالی  برای فعالیت های اقتصادی پیش بینی شده بود.سیاست گذاری هایی که بیشتر ناظر بر اصلاح نظام بانکی و موسسات اعتباری برای ارائه تسهیلات به اهالی صنعت و تولیدکنندگان بود و طبق یک برنامه بلند مدت و کوتاه مدت می توانست به صورت زنجیره وار به خروج از رکود اقتصادی پس از سالها کمک کند. دولت به این نتیجه رسیده بود که تنگنای مالی با بالا نگه داشتن نامتناسب نرخ سود، هزینه تامین مالی در اقتصاد را به شدت افزایش داده و این مسئله یکی از موانع جدی برای افزایش تولید است. در واقع به همین دلیل بود که پس از کاهش تدریجی نرخ تورم و رسیدن به رقم تک رقمی سیاست های اصلاح نظام بانکی این روزها با جدیت بیشتری دنبال می شود.

امید به آینده

اگرچه قرار است از شانزدهم تیرماه  مصوبه کاهش نرخ سود تسهیلات اجرایی شود اما با نگاهی خوشبینانه می توان به آینده تولید امیدوار بود. با این همه واکنشها در این خصوص متفاوت است.برخی از تولید کنندگان کاهش 4درصدی نرخ سود تسهیلات را به نفع تولید و گامی مثبت در جهت حمایت از تولید می دانند .تهامی پور رییس اتحادیه صنف لوازم خانگی د راین باره می گوید:اتفاق خوبی افتاده ، میزان بالای نرخ سودها نه تنها به صنعت لوازم خانگی آسیب زد بلکه به طور کلی همه صنایع را تحت الشعاع قرار داد.

در این میان برخی دیگر معتقدند این مسئله به تنهایی نمی تواند به خروج صنعت و تولید از رکود کمک کند.برخی از آنها مانند علی جمالی ریس اتحادیه صنف صنایع برودتی ضمن اشاره به تعطیلی کارخانه جات تولیدی در ده ساله گذشته می گوید:آنچه می تواند روند تولید را بهبود ببخشد در درجه اول معافیت مالیاتی تولید کنندگان و در درجه بعد نظارت بر بحث تامین مواد اولیه و جلوگیری از خروج بی رویه ارز برای ورود محصولات ساخته شده است.

گران نمی‌کنیم

رضا فرزانه تولید کننده لوازم آلومینیومی و عضو هیئت ریسه اتاق بازرگانی کاشان در ارتباط با کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی به 18 درصد به نوآوران می گوید: تا پیش از شنیدن این خبر در نظر داشتیم قیمتها را بالا ببریم اما فعلا دست نگه داشته ایم تا بانکها سود وام را به 18 درصد برسانند.

او ادامه می دهد: خوشبختانه این خبر در شرایط فعلی که بازار در رکود به سر می برد بسیار خبر خوشحال کننده‌ای است چون واقعا هزینه های تولید و سرمایه در گردش ما بالاست و ما می توانیم در صورت دریافت تسهیلات مناسب با سود پایین تر هزینه هایمان را جبران کنیم.اگر بانکها بتوانند سقف سرمایه در گردش را به ما بدهند ما می توانیم وضعیت بهره وری و تولید را بهتر کنیم.

او به  روند کاهش نرخ سود تسهیلات هم اشاره می کند و ضمن انتقاد از طولانی بودن روند کاهش نرخ سود می گوید: اگرچه در مورد کاهش نرخ سود سپرده این اتفاثق به موقع افتاد اما تجربه نشان داده در سالهای قبل هم کاهش نرخ سود تسهیلات با روند طولانی توسط بانکها پیگیری می شده است.

این تولید کننده ادامه می دهد: وقتی بحث افزایش نرخ سود باشد بانکها بلافاصله این کار را انجام می دهند اما زمانی که صحبت از کاهش نرخ سود باشد این زمان طولانی تر می شود و این برای تولیدکنندگان ناراحت کننده است.

فرزانه می گوید: .البته ممکن است این قضیه برای بانکها برخی مشکلات داشته باشد چون نرخ سود سپرده های قبلی تغییری نکرده و آنها محبورند تا سررسید قرار دادها صبرکنند و بر اساس همان نرخ سود قبلی عمل کنند.نرخ سود تسهیلات البته عطف به ماسبق نمی شود یعنی به هر حال نرخ سود سپرده های قبلی همچنان به قوت خود باقیست.

این تولید کننده همچنین در خصوص رکود بازار می گوید:رکودی که در بازار بود به هر حال دامن ما را به عنوان تولید کننده توری آلومنیومی هم گرفت .چون ما هم در بازار داخلی با کاهش تقاضا مواجه بودیم و هم در بازار خارجی کاهش صادرات به ضررمان تمام شد.

فرزانه  ادامه می دهد: واقعیت این است که امروز تولیدکنندگان ایرانی با رقبای قدرتمندی مواجه اند که باید در برابر آنها به نحو احسن تجهیز شوند.رقبای ما در کشورهای دیگر با نرخ  سود 3 تا 4 درصد کار می کنند و این امر موجب می شود که بهره وری شان بالاتر رود.بنابراین ما نمی توانیم به راحتی به آنها برسیم.در صورت کاهش نرخ سود تسهیلات و باز شدن درهای تجاری بیشتر به روی تولید کنندگان ایرانی قطعا روند تولید از حالت فرسایشی که درگیرآن است نجات پیدا خواه کرد اما باید توجه کنیم که این روند تدریجی است و کاهش نرخ سود تسهیلات هم معمولا به سرعت اتفاق نمی افتد.

جلوگیری از زیان

محمد تهام پور رییس اتحادیه صنف لوازم خانگی در خصوص کاهش نرخ سود تسهیلات  بانکی به نوآوران می گوید: میزان بالای نرخ سودها نه تنها به صنعت لوازم خانگی آسیب زد بلکه به طور کلی همه صنایع را تحت الشعاع قرار داد.

او ادامه می دهد: متاسفانه یکی از عوامل اصلی رکود در تولید داخلی دورانی بود که پشت سر گذاشتیم. نوسانان بازار و شیوع دلالی در بین صنوف مختلف باعث شد بسیاری از تولید کنندگان عطای کار در صنعت را به لقایش بخشند و تنها از سود سپرده های بانکی شان بهره برداری کنند. خیلی از همین افراد به ظاهر تولید کننده،به جای اینکه سود حاصل از سپرده را صرف امور تولیدی کنند ،بهره اش را می گرفتند و خرج سفرهای خارجی شان می کردند.

این فعال صنفی تاکید می کند که در حال حاضر کالای تولید کننده بسیار زیاد شده است و واحدهای صنفی نیز نمی توانند پول پیش به تولید کننده بدهند. به همین جهت مجبور است به صورت اعتباری پرداخت کنند.

تهام پور در خصوص شرایط حاکم بر بازار می گوید: در دوران 8ساله دولت های نهم و دهم بیشترین خسارت به تولید کنندگان وارد شد.همه ما به نوعی فروشندگان پشیمان بودیم.یعنی نوسانات بازار و بحث خرید مواد اولیه و دلالی به گونه ای بود که بیشتر درگیر ضررو زیان های فروش تولیداتمان بودیم اما در حال حاضر و به خصوص در دوران پس از برداشته شدن تحریمها، برخی تغییرات در صنعت اتفاق افتاد که قابل مشاهده است .در حال حاضر وضعیت تولید کننده ما به گونه ای است که نفروحته پشیمان است.دلیل آن هم این است که دلال بازی جمع شده است و اطمینان به ثبات بازار در بین تولید کنندگان حداقل تا آنجا که من اطلاع دارم بیشتر شده است و پایین آمدن نرخ سود سپردها و تسهیلات بانکی می تواند نویده دهنده فضای مساعدتری برای رئنق گرفتن بازار باشد.

ریس اتحادیه صنف لوازم خانگی می افزاید:درست است که وضعیت ثبات اقتصادی و نرخ سودهای بانکی تاثیر بالایی در رونق گرفتن تولید داخلی دارد اما باید این را در نظر داشته باشیم که بهبود تولید دست خود تولید کننده است .تولید کنندگان ما خیلی مواقع فقط شعار می دهند و می گویند جنس ایرانی بخرید و اینها اما خودشان از لوازم خانگی خارجی و یا خوردوهای خارجی استفاده می کنند.

تهام پور در ادامه گفت: امیدوارم این بار کاهش نرخ سود بانکی در همه بانکهامتناسب اجرا شود چون قبلا هم بسیاری از تولید کنندگان مجبور بودند به جای نرخ سود 22 درصدی 26 تا 27 درصد نرخ بهره پرداخت کنند و این به هیچ وجه قابل قبول نیست و نباید سلیقه ای برخورد شود.

او در ضمن به این نکته هم اشاره می کند که روند کاهش نرخ سود تسهیلات بنابه تجربه 3تا 4ماه زمان می برد که باید نسبت به این مسئله هم اقدامات تسریع کننده صورت گیرد.

نگرانی از قراردادهای قبلی

حسین درودیان عضو اتاق اصناف رییس اتحادیه صنف تولید کنندگان لوازم الکتریکی، دررابطه با خبر کاهش نرخ سود تسهیلات نظر و رابطه آن با بهبود روند تولید نظر دیگری دارد. او به نوآوران می‌گوید:  اگر می خواهیم واقعا روند تولید تغییر کند باید به فکر سود سپرده های قبلی باشیم و تغییری در آن قوانین مربوط به قراردادهای قبلی ایجاد کنیم زیرا بسیاری از تولید کنندگان در حال حاضر هنوز درگیر وام ها با بهره بالا هستند که بسیاری از آنها حداقل تا یکی دو سال آینده ادامه دارد.

این فعال صنفی کاهش نرخ سود تسهیلات را راه حلی میان مدت برای بهبود شرایط تولید کنندگان می داند و معتقد است در صورتیکه قرار باشد حمایتی از تولید صورت بگیرد باید جلوی ورود محصولات با کیفیت پایین را گرفت و به این شکل از تولید ملی حمایت کرد.

درودیان ادامه می دهد: این خبر کاهش نرخ سود تسهیلات اگر به موقع اجرایی شود به خودی خود خبر خوبی است اما تجربه نشان داده تا این مسئله اجرایی نشود نمی توان در مورد آن اظهار نظر قطعی کرد چون تا نرخ سود تسهیلات با توجه به ضوابط و سازوکار نظام بانکی تغییر کند،زمان زیادی طول می کشد. و در طی این مدت اتفاقی که انتظارش را می کشیم یعنی همان بهبود یکباره شرایط تولید اتفاق نخواهد افتاد.در واقع باید به راهکارهایی چون کاهش نرخ سود تسهیلات به عنوان یک تسهیل کننده در امر تولید که به صورت تدریجی بر روند تولیدات داخلی تاثیر می گذارد نگاه کنیم تا به این وسیله آینده روشنی را برای وضعیت تولید در کشور بتوان پیش بینی کرد.

این فعال صنفی ضمن ابراز امیدورای در تسریع اجرایی شدن روند کاهش 18 درصدی نرخ سود تسهیلات برای تولید کنندگان می گوید: باید این نکته را در نظر بگیریم که خیلی از تولید کنددگان وام با بهره های بالا د ارند که تا رسیدن به زمان سررسید همچنان باید با همان نرخ سود آنها را پرداخت کنند بنابرانی نمی شود انتظار داشت حتی با اجرایی شدن این روند کاهش نرخ سود،به سرعت شاهد رونق یافتن تولید باشیم چون این مسئله ای است که در دراز مدت و شاید در یک بازه زمانی 1تا2 ساله نتیجه دهد.

او در توضیح این مسئله می گوید: نمی توان انتظار داشت که بازار تولید به یکباره به این تحولات واکنش نشان دهد الان بسیاری از تولیدکنددگان هستند که مواد اولیه خریداری شده شان مربوط به قبل از این تغییر و تحولات است و ععمدتا هم با قیمت بالا خریداری شده اند بنابراین عملا امکان اینکه بتوانند با همان مواد اولیه محصول تولید کنند و با نرخ پایین تر بفروشند را ندارد.بنابراین اگر هدف از کاهش نرخ سود تسهیلات را رونق یافتن یکباره صنایع تولیدی بدانیم،باید بگویم این یک روند تدریجی است که به مروز زمان می تواند اتفاق بیفتد.

لزوم همکاری همه بانک‌ها

علی جمالی ریس اتحادیه صنف تولیدکنندگان و تعمیرکاران صنایع برودتی و تهویه مطبوع، در خصوص اثرگذاری مستقیم کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی به نوآوران می گوید: این خبر اگرچه خوشحال کننده است اما تجربه نشان داده تا زمانی که این قانون برای همه بانکها لازم الاجرا نشده برخی از بانکها همچنان با نرخ سودهای بالا تسهیلات پرداخت می کنند.

او در خصوص این مسئله می گوید: متاسفانه در مورد کاهش نرخ سود تسهیلات گاهی سلیقه ای عمل می شود و ناشی از ضعف سیستم نظارتی  در شبکه بانکی است. مثلا  در بحث ثبت سفارش کالاهایی که از خارج وارد می شوند ما همچنان با مشکل روبرو هستیم و بانکها گاهی با بهانه های مختلف که برخی مواقع آن را قانونی هم می دانند از ارائه تسهیلات با سود مناسب خودداری می کنند. جمالی می گوید: این مسئله بیش از آنکه تابع ضوابط بانکی باشد تا حدود زیادی رابطه ای است.در واقع رابطه ای که بانکها با برخی از تولید کنندگان دارد تعیین کننده نرخ واقعی سود تسهیلات است. حتی آن زمان که نرخ سود تسهیلات 22 درصد بود گاهی تا 30 درصد بابت وام ها بهره پرداخت می کردیم.

این تولید کننده صنایع برودتی در ادامه از مشکلات این صنعت در سالهای اخیر می گوید و ادامه میدهد:در حال حاضر بیشتر کارخانه ها در حوزه ما در حال تعطیلی هستند.به دلیل متناسب نبودن بازار عرضه و تقاضا برای تولید کننده داخلی نمی صرفد که با توجه به  قیمت تمام شده بالا راضی به انبار کردن اجناس تولیدیش روی هم باشد.به همین دلیل این روزها بیشتر شاهد تعطیلی کارخانه جات تولیدی به خصوص در حوزه صنایع برودتی و تهویه ای داریم.

واردکننده های غیر متخصص هم صنعت ما را فلج کرده اند.اگر اتحادیه ها تخصصی عمل کنند ونظارت کافی روی وارد  کننده داشته باشند در این صورت مواد اولیه بی کیفیت وارد کشور نمی شود و ارز و دارایی مملکت هم صرف خرید کالای ساخته شده نمی شود.درحال حاضر بیش از 100 برند تقلبی در کشور در همین صنف ما فعالیت می کنند که اساسا تحت لیسانس برندهای مطرح نیستند

او در خصوص نظارت بر ثبت برندهای غیرواقعی می گوید: ما قبلا خودمان برندهایی داشتیم که در این بخش ها حرفی برای گفتن داشتند اما د رحال حاضر میبینیم که برندهای تقلبی جای تولیدات داخلی قوی را گرفته اند.در حال حاضر واردات کمپرسور یخچال بسیار می توانند به تولید محصولات این چنینی ضربه وارد کند د رحالیکه به راحتی می توان با ورود مواد اولیه با کیفیت زمینه را برای تولیدات داخلی با کیفیت فراهم کرد.

به نظر می رسد دولت اگر می خواهد اقدامی برای خروج از رکود صنایع تولیدی انجام دهد، بهتر است که در ابتدا جلوی ورود مواد اولیه بی کیفیت را بگیرد و از سوی دیگر بحث معافیت مالیاتی تولید کنندگان را پیگیر کند تا به این وسیله در کوتاه مدت شاهد چرخش مثبتی در تولید باشیم.