گزارشی از نوسانات قیمت کالاهای رمضانی

کمین بازار برای مهمانی خدا

آیت الله سید حسن عامل در خطبه‌های این هفته‌اش گران کردن قیمت مواد غذایی به خاطر ماه رمضان و نیاز روزه داران را اهانت به ضیافت، صاحب ضیافت و مهمانان خداوند دانست و از کسبه و اهل بازار خواست با معامله با خداوند از هرگونه افزایش قیمت خودداری کنند.

  1. ۶ ماه قبل
  2. ۰
کمین بازار برای مهمانی خدا
نوآوران -

نوآوران - مسلمانان معتقدند رمضان ماه مهمانی خداوند است اما آنطور که امام جمعه اردبیل می‌گوید مهمانی سوداگرایانه‌ای در کنار ضیافت معنوی اسلام‌باوران در جریان است.

آیت الله سید حسن عامل در خطبه‌های این هفته‌اش گران کردن قیمت مواد غذایی به خاطر ماه رمضان و نیاز روزه داران را اهانت به ضیافت، صاحب ضیافت و مهمانان خداوند دانست و از کسبه و اهل بازار خواست با معامله با خداوند از هرگونه افزایش قیمت خودداری کنند.

اشاره این مقام مذهبی به یک قاعده شناخته شده در علم اقتصاد به نام عرضه و تقاضاست. زمانی که امام جمعه اردبیل از «گرانی به دلیل نیاز روزه‌داران» حرف می‌زند، از منظر اقتصادی می‌گوید در این ماه متقاضیان بعضی کالاهای مصرفی افزایش می‌یابند و به همین دلیل عرضه کنندگان دست بالا را در قیمت‌گذاری پیدا می‌کنند. او در واقع می‌گوید عرضه‌کنندگان کالاهای پرمصرف در رمضان نباید از این موقعیت به نفع خود سوءاستفاده کنند. اما اینکه کسبه تا چه حد به این نصیحت امام جمعه اردبیل گوش می‌دهند خود داستان دیگری است.

چرا زولبیا نمی‌خرید؟

در سفره‌های افطار ایرانیان زولبیا و بامیه در صدر می‌نشینند و عزت می‌بیند. اما آنطور که یک مقام صنفی در اتحادیه قنادان و شیرینی‌پزان می‌گوید این شیرینی پرمصرف رمضانی افزایش قیمت قابل توجهی خواهد یافت.
در رمضان گذشته قیمت هر کیلوگرم زولبیا و بامیه درجه یک ۱۰هزار تومان و درجه دو هشت هزار تومان تعیین شده بود. فارغ از اینکه پارسال این ارقام رسمی در بازار تا چه حد جدی گرفته می‌شد، اما امسال همین رقم رسمی طبق پیشنهاد اتحادیه قرار است به 12800 و 12300 تومان افزایش یابد.

علی بهرمند، رئیس اتحادیه قنادان کشور نیز از ارائه قیمت پیشنهادی ۱۲۸۰۰ تومانی اتحادیه برای هر کیلو زولبیا و بامیه درجه یک و برای زولبیا و بامیه درجه دو 12300 تومان در ماه رمضان امسال خبرداده و گفته است: قیمت رسمی روز یکشنبه (امروز)، تعیین و اعلام می‌شود.

رویه جاری افزایش قیمت این کالا، پیشنهاد از سوی اتحادیه به اتاق اصناف و سپس تصمیم‌گیری از سوی این نهاد است. 

هرچند افزایش ناگهانی کالایی که بیشترین مصرف را در رمضان دارد در آستانه فرارسیدن این ماه تصویر روشنی از سوداگری را می‌سازد اما شنیدن استدلال‌های شیرینی‌پزان در این رابطه خالی از معنا نیست.

محمد فرزانی، رئیس اتحادیه قنادان و شیرینی‌فروشان یکی از بزرگ‌ترین مراکز استان‌های کشور، مشهد، دلیل اولیه این افزایش قیمت را با بالا رفتن نرخ مواد اولیه تولید زولبیا بامیه مرتبط دانسته و سایر دلایل این جهش قیمت‌های رمضانی را  افزایش نرخ انرژی، دستمزد کارگران، و بالارفتن نرخ مالیات ذکر کرده است.

بهرمند اما پای دولت را به میان کشیده است:  «قرار نیست هیچ یارانه‌ای به صورت روغن یا شکر ارزان قیمت در اختیار قنادان قرار گیرد و بر همین اساس، ۱۲۸۰۰ تومان قیمت تمام شده است.»

همکار مشهدی او نیز از پی‌گیری اتحادیه برای دریافت شکر دولتی جهت مصرف قنادی‌ها از وزارت صنعت و تجارت خبر داده است. اما مقام صنفی بالادستی او در تهران از فاکتور دیگری به نام «جعبه» در قیمت زولبیا و بامیه خبر داده است. به گفته علی بهر‌مند، آنالیز قیمتی ارایه شده از سوی اتحادیه با احتساب جعبه است و به همین دلیل، اگر قنادی‌ها زولبیا و بامیه را با احتساب وزن جعبه ارایه ‌کنند، این موضوع در آنالیز قیمتی دیده می‌شود.

دلایل گرانی قیمت زولبیا و بامیه هر چه هست یک نتیجه مشخص دارد که آن را رئیس اتحادیه شیرینی‌پزان کشور پیش‌بینی کرده است «پیش‌بینی ما این است که امسال مصرف نسبت به سالهای قبل، ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یابد.»

آش و حلیم پر روغن

علاوه بر زولبیا و بامیه، سایر خوراکی‌های پرطرفدار رمضانی نیز از افزایش قیمت مصون نمانده‌اند. حسین محمدی رئیس اتحادیه آش و حلیم گفته است این اتحادیه قیمت‌های پیشنهادی خود برای فروش واحدهای صنفی در ماه رمضان را تعیین کرده و پیشنهاد اتحادیه به اتاق اصناف افزایش قیمت ۵ تا ۱۰ درصدی برای آش و حلیم است.

رئیس اتحادیه آش و حلیم در این باره توضیح داده است: هم اکنون قیمت رسمی هر کیلوگرم حلیم با مخلفات ۱۰ هزار تومان، حلیم ساده ۹ هزار تومان، آش رشته ۸۵۰۰ تومان، آش شله‌قلمکار ۹۵۰۰ تومان، هر پرس حلیم ۶ هزار تومان و هر کیلوگرم حلوا و شله‌زرد نیز ۸ هزار تومان است.

بر این اساس با احتساب افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی قیمت‌ها در ماه رمضان امسال، هر کیلوگرم حلیم با مخلفات ۱۰۵۰۰ تا ۱۱ هزار تومان، حلیم ساده ۹۴۵۰ تا ۹۹۰۰ تومان، آش رشته ۸۹۵۰ تا ۹۳۵۰ تومان، آش شله قلمکار ۱۰ هزار و ۴۵۰ تا ۹ هزار و ۷۵ تومان، هر پرس حلیم ۶۳۰۰ تا ۶۶۰۰ تومان و هر کیلوگرم حلوا و شله زرد نیز ۸۴۰۰ تا ۸۸۰۰ تومان خواهد بود.

گرانی خرمای پارسال

از میان خبرهای خوراکی‌‌های رمضانی، شاید مهم‌‌ترینش توزیع نشدن خرمای امسال در بازار رمضان 95 باشد.

عضو هیت مدیره انجمن خرما این خبر را اعلام کرده و گفته است «خرمای تازه از اواخر مرداد ماه به بازار می‌رسد و خرمای مورد نیاز این ایام از ذخایر انباری سال گذشته تامین می‌شود.»

هرچند مقامات صنفی افزایش حداقل 2 هزار تومانی قیمت خرما در روزهای اخیر را پذیرفته‌اند اما معلوم نیست دامنه افزایش نرخ این کالای مهم رمضانی در طول این ماه به کجا می‌کشد. علی محمد صمیمی عضو هیت مدیره انجمن خرما در این باره گفته است: قیمت خرما در روزهای  اخیر بالا رفته که این امر با توجه به افزایش تقاضای موجود در بازار طبیعی است، اما نرخ این محصول از 5 روز ماه مبارک رمضان دوباره کاهش می‌باید.

صمیمی درباره قیمت خرما در بازار گفت: تولید خرما بیشتر از مصرف این محصول است و بعد از ماه رمضان دوباره این محصول بر روی دست تولید کننده باقی می‌ماند.

او همچنین اطلاعات جالبی درباره بازار صادراتی این محصول اعلام کرده است:  بازار صادراتی خرما از رونق خوبی برخودرار نیست و رقبا دربازار های صادراتی حضور دارند، به طوری که اکنون قیمت خرما درمسکو از تهران ارزان تر است و الجزایرمحصول خود را به این کشور صادر می‌کند.

استراتژی پروتئینی دولت

مسئولان دولتی تنظیم بازار معتقدند بهترین شیوه تنظیم بازار، نبود دخالت دستوری و افزایش ذخیره‌سازی کالاهای اساسی است. بر این اساس دولت به محض اینکه قیمت یک کالا شروع به افزایش پیدا می‌کند، با ارائه ذخیره انبارها نسبت به تنظیم و تعادل قیمت آن اقدام خواهد کرد.

به طور مشخص درباره سبد مرغ و گوشت، از ضروری‌ترین کالاهای خوراکی رمضانی،  معاون بازرگانی داخلی شرکت پشتیبانی امور دام، ذخایر دولتی برای ماه رمضان را کافی عنوان کرد و گفت: ذخایر به‌اندازه‌ای است که هرزمان نیاز باشد می‌توانیم بدون هیچ تأخیری وارد بازار شویم.

عباس والوزی با بیان اینکه در حال حاضر شرایط عرضه مرغ و گوشت در بازار بسیار مطلوب و متعادل است، اظهارداشت: بنابراین دولت فقط باید در حاشیه بازار حضور داشته باشد که اگر اتفاقی رخ داد، اقدام به تنظیم بازار کند، ضمن اینکه ذخایر ما به‌اندازه‌ای است که هر زمان نیاز باشد، می‌توانیم بدون هیچ تأخیری وارد بازار شویم.

باقی ملزومات سفره

برای روشن شدن وضعیت بازار رمضان، توجه به قیمت میدانی کالاهای اساسی ضروری است. کالاهایی که مردم بیشترین استفاده را از آنها دارند و گاهی شاهد نوسانات قیمت آنها هستیم. بر اساس گزارش منابع خبری و همچنین پرس و جوی قیمت این کالاها از سوی عرضه کنندگان، قیمت این کالاها هم اکنون در تثبیت و تعادل نسبی قرار دارد.

برنج: اگر چه قیمت برنج در حال حاضر و با توجه به گرانی که اخیراً تجربه کرده است نسبت به متوسط ماه‌های پیش کمی بالاتر است اما به صورت کلی در یک ماه اخیر در چند نوبت شاهد کاهش قیمت آن بودیم قیمت انواع برنج ایرانی که در عمده فروشی‌ها هر کیلوگرم آن بین 5 هزار تا 9 هزار تومان عرضه می‌شود، در مغازه‌های سطح شهر و خرده‌فروشی‌ها کیلویی 8 تا 16 هزار تومان فروخته می‌شود که البته نرخ بالایی است.

حبوبات: قیمت هر بسته لپه ۹۰۰ گرمی ۱۱ هزار و ۸۰۰ تومان، هر بسته لوبیا قرمز ۹۹۰۰ تومان، عدس ۱۱ هزار و ۷۰۰ تومان و نخود هم ۹۲۰۰ تومان به فروش می‌رسد.

روغن نباتی: قیمت هر بطری روغن مایع ۱۳۵۰ گرمی آفتابگردان ۷۴۱۰ تومان و روغن جامد ۳۸۰۰ گرمی ۲۲ هزار و ۵۰۰ تومان.

گوشت قرمز: قیمت هر بسته دو کیلوگرمی ران گوساله ۶۷ هزار و ۸۳۰ تومان، گردن گوساله یک کیلویی ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان، چرخ کرده گوساله یک کیلویی ۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان، خورشتی گوساله ۸۰۰ گرمی ۳۰ هزار و ۹۰۰ تومان و ران گوسفندی ۸۰۰ گرمی ۴۲ هزار و ۹۱۰ تومان است. همچنین قیمت هر کیلوگرم گوشت آبگوشتی گوسفندی ۲۹ هزار و ۸۰۰ تومان، فیله گوسفند ۶۶ هزار و ۷۲۰ تومان، ماهیچه گوسفندی ۳۹ هزار و ۹۰۰ تومان است.

مرغ: قیمت هر بسته ۱۸۰۰ گرمی ران و سینه مرغ ۱۸ هزار و ۵۲۰ تومان و هر کیلوگرم فیله مرغ ۹۰۰ گرمی ۱۵ هزار و ۵۷۰ تومان.

تخم‌مرغ: قیمت هر بسته ۳۰ عدد تخم‌مرغ ۱۱ هزار و ۸۰۰ تومان و هر بسته شش عددی ۳۲۰۰ تومان است.

پنیر: قیمت هر بسته ۴۰۰ گرمی پنیر خامه‌ای ۶۵۰۰ تومان، پنیر پاستوریزه فتا ۳۰۰ گرمی ۳۶۰۰ تومان، پنیر تازه محلی ۵۰۰ گرمی ۱۴ هزار و ۷۰۰ تومان و پنیر گوسفندی تبریزی لیقوان ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان است.

ماست: قیمت هر ماست ۱۵۰۰ گرمی پروبیوتیک با 5/1 درصد چربی ۵۳۵۰ تومان، ماست ۱۴۰۰ گرمی ۶ درصد چربی ۵۵۰۰ تومان و ماست ۲۲۰۰ گرمی ۵ درصد چربی ۸۵۰۰ تومان است.

شیر: قیمت هر بطری 1/2درصد چربی و ۹۴۶ سی‌سی ۲۴۰۰ تومان، شیر تتراپک ۱۲۵ سی‌سی با 5/1 درصد چربی ۶۰۰ تومان، شیر پاستوریزه ۹۰۰ گرمی با ۳ درصد چربی ۲۳۰۰ تومان و شیر نایلونی ۸۵۰ سی‌سی با 5/2 درصد چربی ۱۵۰۰ تومان است.

قند و شکر: قیمت هر بسته شکر ۹۰۰ گرمی با برندهای مختلف بین ۲۴۰۰ تومان تا ۳۳۰۰ تومان در نوسان است ضمن اینکه قند شکسته ۷۰۰ گرمی نیز ۳۶۰۰ تومان به فروش می‌رسد.