سرمایه‌ بانک‌ها به بازارهای غیرمتشکل پولی می‌روند؟

یک حباب، یک سونامی

گروه اقتصادی: هنوز مدت زیادی از اعلام کاهش نرخ سپرده‌های بانکی از 18 به 15 درصد نگذشته که بازار علائمی از خروج سرمایه‌های نقدی و تجمیع در بازارهای موازی از جمله سکه نشان داده است. با این حال تولیدکنندگان همچنان نرخ سود بانکی را زیاد می‌دانند و مشتاق کاهش بیشتر آن هستند تا به جایی که هیچ کس سرمایه‌گذاری مطمئن در بانک را به ورود سرمایه به بخش تولید ترجیح ندهد.

  1. ۵ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
یک حباب، یک سونامی
نوآوران -

در این شرایط رییس پژوهشکده استاندارد هشدار داده است کاهش نرخ سود سپرده‌های بانکی بدون توجه به نرخ تورم و تسهیلات می‌تواند باعث خروج سپرده‌ها از بانک‌ها و ایجاد سونامی‌های اقتصادی همچون حبابی شدن نرخ سکه شود.

احتمال حبابی شدن سکه

جهانبخش سنجابی شیرازی دیروز در این باره به ایسنا گفت: نرخ سود تسهیلات، فرایندی از نرخ سود سپرده و میانگین هزینه‌های سربار بانک‌هاست. به این مفهوم که نرخ سود تسهیلات باید حدود یک تا دو درصد بالاتر از نرخ سود سپرده باشد.

وی افزود: اینکه نرخ سود سپرده بانکی بالا بود و باید کاهش می یافت مطمئنا سیاست اصولی و درستی است. اما تحقق این سیاست مستلزم توجه به برخی شاخص ها و موضوعات است که در صورت نادیده گرفتن آن ها ممکن است کاهش نرخ سود نتیجه معکوس بدهد.

عضو اتاق مشترک بازرگانی ایران و عراق با اشاره به برخی زمینه ها برای کاهش نرخ سود سپرده ادامه داد: یکی از دلایل کاهش نرخ سود سپرده، کاهش یافتن نرخ سود تسهیلات و کلید زدن رونق تولید است؛ بنابراین اگر نرخ سود سپرده ها کاهش پیدا کند و نرخ تسهیلات ثابت بماند می تواند باعث بروز مخاطراتی مانند خروج سپرده ها از بانک ها و ایجاد سونامی های اقتصادی در فضای بازار پول و سرمایه شود.

سنجابی شیرازی تصریج کرد: اگر بدون توجه به نرخ تورم، نرخ تسهیلات و همچنین میانگین سود در فضای کسب و کار و سرمایه، نرخ سود سپرده به صورت دستوری کاهش پیدا کند جدی ترین مخاطره خروج سپرده ها از بانک ها و ورود آن به سمت بازارهای غیر متشکل پولی است که می تواند منجر به افزایش نرخ سکه یا ایجاد حباب هایی در برخی هزینه ها شود.

رییس پژوهشکده استاندارد اضافه کرد: لازم است به دنبال کاهش نرخ سود سپرده به دو موضوع دیگر هم توجه شود. اول اینکه نرخ سود تسهیلات بانکی به شکل متناسب کاهش پیدا کند و دیگر اینکه میزان اعطلای تسهیلات افزایش یابد، البته افزایشی که باعث رشد نقدینگی در جامعه نشود.

درخواست کاهش بیشتر

در چنین شرایطی، نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران معتقد است: هیچ تولیدکننده‌ای بیش از ۱۰ درصد سود ندارد و سود بانکی ۱۵ درصد باز هم برای تولید بالاست و سود باید به گونه‌ای شود که نگهداری پول جذابیت نداشته و پول صرف خرید کالا شود.

محسن حاجی‌بابا در گفت‌وگو با فارس، در مورد تأثیر کاهش نرخ سود تسهیلات بانکی بر تولید اظهار داشت: اینکه برای تولید به تنهایی با کاهش نرخ سود اتفاقی بیفتد، تفکر درستی نیست، چرا که همه عوامل از جمله تولید، عرضه، خدمات و حقوق کارگر با هم مرتبط هستند و تغییرات اقتصادی باید جامع باشد.

وی با بیان اینکه حتی نرخ سود بانکی 15 درصد هم سود متعارفی نیست که مشکلی از تولید حل کند، خاطرنشان کرد: هیچ تولیدکننده‌ای بیش از 10 درصد سود ندارد و در عین حال این مسئله در بازار و واردات و تجارت نیز مشهود است.

به گفته عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران اکنون وضعیت به گونه‌ای است که تعطیلی فقط در تولید نیست بلکه  25 درصد کسبه ناصرخسرو و آنهایی که مغازه‌ها را اجاره کرده بودند مغازه‌ها را پس دادند و در صنوف مختلف تعطیلی واحدها دیده می‌شود.

حاجی‌بابا مشکلات اقتصادی و رکودی که اکنون شاهد آن هستیم را ماحصل 8 تا 10 سال روش‌های نادرست اقتصادی دانست و افزود: این مشکلات از سال 85 شروع شده و آنها که فکر می‌کردند اقتصاد ممکن است با شارژ پول سرحال بماند فکر امروز را نکرده بودند.

وی با ذکر مثالی در مورد مدیریت مالی در بخش اقتصادی کشور، گفت: مثال ما مانند خانواده‌ای است که پولدار است اما فکر فردا را نمی‌کند و همه پول را به یکباره خرج می‌کند و در نهایت برای خرج ساده خانه لنگ می‌ماند.

نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران رکود موجود در کشور را در 70 سال گذشته بی‌سابقه دانست و افزود: طبق آمار اکنون حجم سپرده‌های بانکی ما 800 هزار میلیارد تومان است و باید پرسید، چرا باید به اینجا برسیم که در کنار تولید حتی واردات ما هم مدام روند نزولی داشته باشد.

وی در توضیح بیشتر این موضوع، گفت: واردکننده وقتی رکود بازار را می‌بیند به مرور جنس خود را فروخته در بانک می‌گذارد و سود سپرده‌اش را می‌گیرد، چرا که در آمار نشان می‌دهد، از اواخر سال 93 سرعت افزایش نرخ سپرده‌های بانکی رو به افزایش است.

حاجی‌بابا به نکته جالبی اشاره کرد که حتی قاچاق کالا به کشور از 20 میلیارد به 10 میلیارد دلار کاهش یافته که این به دلیل برخوردهای سازمانی نیست، بلکه رکود بر بازار فروش قاچاقچیان نیز تأثیر گذاشته است و قاچاق برای آنها هم مقرون به صرفه نیست.

نایب رئیس کمیسیون بازار پول و سرمایه اتاق ایران به مدیران بانک مرکزی پیشنهاد داد، تا سپرده‌گذاری بیش از 6 ماه را ممنوع کنند، چرا که وقتی اکنون سود به 15 درصد کاهش می‌یابد بانک مجبور است برای سپرده‌های پنج‌ ساله همچنان 25 درصد سود بپردازد که این مسئله مشکل‌آفرین است.

پیشنهاد دیگر حاجی‌بابا این بود که نرخ سود بانکی از 15 به مرور باید به 10 درصد کاهش یابد تا نگهداری پول جذابیت خود را از دست داده و افراد در بخش‌های دیگری همچون خرید کالا،‌ مسکن و کار پول خود را هزینه کند.

وی موسسات مالی غیرمجاز را آفت اقتصاد کشور برشمرد و افزود: این مؤسسات از مصوبات بانک مرکزی تبعیت نکرده و الان که می‌گوییم نرخ سود بانکی 15 درصد باید باشد تا 30 درصد سود می‌دهند و نمی‌گذارند سیاست‌گذاری دولت درست انجام شود. از طرف دیگر باید بانک مرکزی یقه متخلفان شبکه بانکی را بگیرد و با آنها برخورد قاطع کند، نه آنکه فقط زورشان به تولیدکننده رسیده و کسی به بانک‌ها نمی‌گوید، چرا این قدر سود می‌‌دهید.