مشاغل سخت‌وزیان‌آور نابود می‌شوند

به چه قیمتی؟

معاون وزیر کار اعلام کرده است که تمام مشاغل سخت و زیان‌آور در صنعت نساجی تا پایان سال 95 امحا (نابود) می‌شوند. "حسن هفده‌تن" این خبر مهم را در بین جملات دیگری گفته است که هر کدام به تنهایی می‌توانند اخبار مجزایی باشند:

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
نساجی
نوآوران -

«هفده تن سیستم جدید بازرسی کار، مدل خود بازرسی درون کارگروهی و امحای مشاغل سخت و زیان آور را از جمله برنامه های این وزارتخانه عنوان کرد و گفت: در حوزه مشاغل سخت و زیان آور، به دنبال سالم سازی محیط کار هستیم که مشاغل سخت و زیان آور را امحا کنیم؛ در این زمینه تا پایان سال مشاغل سخت و زیان آور در صنایع نساجی را امحا می کنیم.»

در این بین مطرح کردن موضوع چالش‌برانگیزی مثل نابودی مشاغل سخت و زیان‌آور در صنعت نساجی آنهم تا پایان سالی که پنج ماهش گذشته است، نگران کنده به نظر می‌رسد، به ویژه وقتی هیچ جزئیاتی درباره این عملیات منتشر نمی‌شود. سئوال اصلی اینجاست که قرار است دستگاه‌ها جای کارگران مشاغل سخت را بگیرند یا با تجدید تجهیزات تولید، سطح آلایندگی کارگاه‌ها را تا حد مطلوبی پایین بیاورند. نکته مهم دیگری که در این بین بدون توضیح باقی مانده، سرنوشت کارگرانی است که اینک در مشاغل سخت و زیان‌آور مشغول به کارند. آیا این قانون عطف به ماسبق می‌شود؟

«رحمت‌الله پورموسی» از فعالان شناخته شده جامعه کارگری که سابقه دبیرکلی کانون عالی شوراهای کار کشور را نیز دارد در گفتگویی با نوآوران درباره ابهامات نابودی مشاغل سخت سخن گفته است.

او نگران است که حتی در صورت رفع کامل آلودگی از محیط‌های نساجی، این قانون تنها مربوط به تازه‌واردین به بازار کار نباشد و کارگران این مشاغل که هنوز به سن بازنشستگی نرسیده‌اند هم از حقوق خود محروم شوند.

پورموسی می‌گوید: یکی از سیاستهای اعلام شده دولت، امحا تدیجی مشاغل سخت و زیان‌آور در گروه الف است. گروه الف مشاغلی هستند که در محیط‌های کارگاهی‌شان باید آلاینده‌سنجی انجام شود و مطابق ماده 14 آیین‌نامه اجرایی مشاغل سخت و زیان‌آور، کارفرما مکلف است از روزی که آلاینده سنجی از نظر آلودگی صوتی یا گرد و غبار شیمیایی انجام می‌شود تا نهایتا دو سال بعد نسبت به رفع آلایندگی از آن مجموعه اقدام کند. اما آنچه در واقعیت اتفاق افتاده با توجه به مشکلات بسیار زیادی که در بخش صنعت همیشه وجود داشته، کارفرما موفق به رفع این آلایندگی‌ها نشده چرا که اگر قرار باشد محیطی از آلودگی رفع شود مستلزم هزینه‌های زیادی است که کارفرما ها در حال حاضر قادر به تامین آن نیستند. کارفرما حتی قادر نیست مواد اولیه بیاورد و تولیدش را به نحو احسن انجام دهد. چگونه می‌تواند دستگاه‌ها را نوسازی کند. بسیاری از کارخانه‌های ما فرسوده اند. عمر صنایع در ایران حداکثر بین 23 تا 25 است و بعد از این مدت حتما باید دستگاه‌ها به روز شوند یا نوسازی و بازسازی شوند.

این فعال صنفی یادآور شد: پیش از این هم در برنامه سوم توسعه، ماده 10 لایحه نوسازی صنایع را داشتیم که عملیاتی نشد. اگر این اتفاق می‌افتاد ما باید شاهد به روز شدن دستگاه‌های تولیدی می‌شدیم به نحوی که آلودگی از محیط‌های صنعتی پاک شود.

اما باید پرسید به چه قیمتی مشاغل سخت و زیان‌آور حذف شوند؟ آیا با قانون قبلی محیط‌های صنعتی از آلایندگی پاک شده‌اند؟

به گفته پورموسی، دلیل عمده‌ای که کارفرمایان از قانون مشاغل سخت و زیان‌آور شکایت دارند این است که باید 4 درصد بیشتر حق بیمه پرداخت کنند. اما کارگری که شغلش سخت و زیان آور تشخیص داده می‌شود، مثلا در محیطی کار می‌کند که اطرافش 100 دسی‌بل صدا وجود دارد. اگر محیط این کارگر از آلایندگی رفع شود به حکم قانون مشکلی نیست. اما اگر شرایط تغییر نکند کارگر تنها از مختصر حمایتی که قانون از او می‌کند محروم می‌شود.

نکته‌ای که مورد تاکید این فعال کارگری قرار دارد، عطف به ماسبق نشدن چنین قانونی است. او می‌گوید: کارگری که پیش از این قرارداد بسته، شرایط آن روز را پذیرفته است. ما تبصره 2 ماده 76 قانون تامین اجتماعی را از گذشته پذیرفته‌ایم. اگر قرار باشد از امروز مشاغل سخت و زیان‌آور امحا شوند ما نباید قانون را عطف به ماسبق کنیم. نکته مهم این است. ما می‌توانیم در مذاکراتمان با دولت بگوییم اگر قرار است از امروز به بعد تغییراتی در مورد مشاغل سخت و زیان‌آور اتفاق بیافتد، باید حاصل بحث‌های سه جانبه (نمایندگان کارگران، کارفرمایان و دولت) باشد و در شورای عالی حفاظت فنی تصویب شود. ولی فرض این است که همه این موارد هم رعایت شد. من به عنوان یک فعال صنفی خواسته‌ام این است که چنین قانونی عطف به ماسبق نشود. یعنی کارگری که تا امروز در مشاغل سخت و زیان‌آور کار کرده اگر یک سال یا 19 سال کار کرده باشد، باید شرایطش حفظ شود و قانون مشاغل سخت و زیان‌آور تا زمان بازنشستگی برایش اجرا شود. بعد از تعیین تکلیف شاغلان فعلی اگر شرایطش محیا بود می‌توانند تغییر ایجاد کنند.