یادداشت

بهانه تخم‌مرغی

اسماعیل محمدولی: وودی آلن در یکی از فیلم‌هایش جک بانمکی تعریف می‌کند: یک نفر سراغ پزشک رفت و گفت برادرم خیال می‌کند مرغ است. دکتر گفت چرا پیش روانپزشک نمی‌بری تا درمانش کند؟ مرد گفت: نمی‌شود، چون به تخم مرغ‌هایش احتیاج داریم.

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
قانون کار
نوآوران -

یک مقام مسئول وزارت کار به تازگی در جمع بازرگانان و فعالان بخش خصوصی اعلام کرده است که دولت آمادگی دارد تا به منظور اشتغالزایی از طریق تغییر دادن شیوه تعیین دستمزد، نیروی انسانی ارزان قیمت مورد نیاز کارفرمایان را تامین کند.

به گفته «محمدرضا کارگر»، مدیرکل توسعه اشتغال و سیاستگذاری بازار کار، دولت آماده است تا پتانسیل ارزان‌سازی کارگران را در اختیار کارفرمایان بگذارد.

_ _                  

این مقام دولتی از برنامه دولت برای تغییر مکانیزم تعیین دستمزد کارگران حرف زده است. به عبارت دیگر، دولت می‌خواهد دو معیار «تورم» و «سبد هزینه خانوار 4 نفره» برای تعیین دستمزد کارگران را تغییر دهد. اما نکته عجیب این است که معیارهای مذکور اگر چه وجود دارند اما اجرا نمی‌شوند. بنا به اعلام مراجع رسمی مزد کارگران از ابتدای انقلاب تا به امروز حدود 67 درصد از تورم عقب مانده است. پس معیار اول که تورم است در تعیین مزد کارگران لحاظ نمی‌شود. معیار دوم می‌گوید مزد باید به گونه‌ای باشد که زندگی یک خانوار 4 نفره را تامین کند. با آگاهی از قیمت‌ها و کمی آشنایی به احساس خجالت، نمی‌توانیم بگوییم مزد 812 هزار تومانی قادر به تامین معاش یک خانوار 4 نفره در سال 1395 است.
پس می‌بینیم دولت معیارهایی را مانع استخدام کارگران معرفی می‌کند که خود به عنوان مجری قانون بهتر می‌داند اجرا نمی‌شوند. به عبارت دیگر دولت می‌خواهد موانعی را از مقابل استخدام بردارد که عملا مانعی محسوب نمی‌شوند. با این حال دولت به تخم‌مرغ‌های مانعی به اسم دستمزد برای پاسخ دادن به بازرگانان و کارفرمایان احتیاج دار. سئوال این است که چرا؟ فرض کنیم دولت موانع واقعی تولید و استخدام نیروی کار را معرفی می‌کند: یک – واردات. دو: قوانین سخت اعطای تسهیلات. سه: رونق بازارهای دلالی.
دولت برای تغییر هر کدام از این موانع باید خود را تغییر دهد. رفع هر کدام از این موانع نیازمند سال‌ها مبارزه بروکراتیک و عملیاتی است که در برخی موارد نیازمند تغییرات ساختاری در اقتصاد کشور است. از طرف دیگر هر کدام از موانع اشتغال سالانه میلیون‌ها دلار برای دولت سودآوری دارند.