گزارشی از بازار پرنوسان آب آشامیدنی در تابستان

تشنه و مصرف‌‌گرا

آب بسته بندی، به عنوان مهمترین نماد مصرف‌گرایی در تابستان غیر قابل تحمل 95 بازار سکه‌ای دارد. در روزهای پایانی مرداد ماه آب معدنی در بازار چند نرخی شده و قیمت برای بطری‌های نیم لیتری از ۵۰۰ تا ۶۰۰ تومان و برای بطری‌های ۱.۵ لیتری از ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ تومان در نوسان است.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
آب بطری
نوآوران -

ابتدای فصل گرمای امسال، آب معدنی به یکباره با افزایش قیمت ۱۰۰ تا ۲۰۰ تومانی در حجم‌های مختلف مواجه شد و هر بطری آب معدنی نیم لیتری از ۴۰۰ تومان به ۵۰۰ تومان و آب معدنی ۱.۵ لیتری هم از ۶۰۰ تومان به ۸۰۰ تومان افزایش قیمت یافت. حال اما برخی تولیدکنندگان دوباره نسبت به افزایش قیمت اقدام کرده و هر بطری آب معدنی نیم لیتری را با ۱۰۰ تومان افزایش نرخ، به قیمت ۶۰۰ تومان می‌فروشند.

اردیبهشت ماه امسال بود که هر باکس ۶ عددی آب معدنی بزرگ با ۱۲۰۰ تومان افزایش قیمت و باکس های۱۲ عددی آب معدنی کوچک نیز با افزایش قیمت هر بطری ۱۰۰ تومان با ۱۲۰۰ تومان افزایش قیمت مواجه شد، اما اکنون برخی از برندها قیمت را همان ۵۰۰ تومان و برخی دیگر، ۶۰۰ تومان عرضه می‌کنند.

گزارش‌های میدانی حکایت از این دارد که برخی تولیدکنندگان نیز حجم آب معدنی را از ۱.۵ لیتر به ۰.۸۲۰ لیتر کاهش داده و در مقابل، قیمت را افزایش داده‌اند. اکنون قیمت هر بطری آب آشامیدنی نیم لیتری در برندهای مختلف بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ تومان عرضه می‌شود؛ هر بطری آب معدنی ۱.۵ لیتری بین ۸۵۰ تا ۱۰۰۰ تومان فروخته می‌شود و در نهایت قیمت هر بطری آب ۰.۸۲۰ لیتری هم با قیمت ۵۴۰ تا ۷۰۰ تومان در نوسان است.

نشانه‌های شکاف طبقانی

آب معدنی در همین بطری‌های پلاستیکی‌ و با قیمت 500 – 600 تومان هم با توجه به آسیب‌های زیست محیطی و فراوانی آب قابل شرب در سطح شهر، کالایی لوکس به شمار می‌رود. حال تصور کنید آبی «از چشمه‌های جوشان اروپا» به کشور وارد شود که قیمتش 60 هزار تومان باشد. می‌گویند دارندگی و برازندگی اما در اینجا دارنگی یک فرد یا طبقه اجتماعی، تمام بازار را مجبور به برازندگی می‌کند. در اقتصاد امروز قیمت کالاهای مشابه در بازار بر هم تاثیر می‌گذارند و تقاضای کاذب ایجاد می‌کنند.

عبدالله رضیان عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس نیز در پاسخ به سئوالی درباره تبعات اقتصادی ورود آب معدنی‌های 60 هزارتومانی به بازار ایران گفت:‌ واردات بی رویه کالاهای لوکس بیانگر تجمل گرایی و شکاف طبقاتی است و ادامه این روند بر اقتصاد ضربه ای جبران ناپذیر وارد می کند و باید با واردکنندگان به شدت برخورد قانونی شود . 

رضیان افزود: بسیاری از تولیدکنندگان آب معدنی با مشکل برند سازی و مارک مختص فرآورده های خود مواجه اند و هزینه بالای تولید، کاهش قدرت بازاریابی و نبود استاندارد های لازم از نظر برندسازی و توجه آحاد جامعه به کالاهای لوکس باعث فروش این محصولات در نقاط خاص کشور شده است . 

این نماینده مجلس تصریح کرد :‌ اکنون ما با تولید مازاد آب معدنی در کشور مواجه ایم و بسیاری از کارخانه های تولید آب معدنی به دلیل اوضاع نابسامان کنونی و نبود شرایط مناسب بازاریابی و قدرت رقابت با مارک های مشابه، دچار مشکل و یا تعطیلی شده اند.  

رضیان با اشاره به اینکه فقط در استان مازندران 20 کارخانه تولید کننده آب معدنی فعال است ،گفت : با توجه به سود کم حاصل از عرضه آب معدنی و افزایش هزینه حمل و نقل حتی در انتقالات داخلی کشور تولیدکنندگان ترجیح می دهند تولیدات خود را در همان استان توزیع کنند بنابراین ظرفیت عرضه کاهش می یابد و همین امر افراد را به سمت استفاده از آب معدنی های لوکس 60 هزار تومانی سوق می دهد.  

آب معدنی مایه‌داری


ورود بطری‌های 60 هزارتومانی آب معدنی واکنش دبیر انجمن آب های آشامیدنی و معدنی ایران را هم برانگیخته است.

پیمان فروهر در مصاحبه‌ای تایید کرده است که آب معدنی با برند «ووس» از نروژ به برخی فروشگاه های خاص شمال تهران راه یافته است.

وی می افزاید: تا چندی پیش این آب معدنی به صورت قاچاق به بازار می آمد اما اخیرا سازمان غذا و دارو مجوز واردات این برند را صادر کرده است که البته مصرف کننده آن، برخی سفارت خانه ها و افراد خاص در ایران است .

وی با بیان اینکه صنعت آب های آشامیدنی بسته بندی و معدنی در ایران نوپاست اضافه کرد: کمتر از 3 درصد جمعیت ایران از آب های بسته بندی استفاده می کنند و به محض ایجاد تنش اقتصادی و معیشتی، بسیاری از مصرف کننده های ایرانی بلافاصله این محصول را از سبد کالایی خود حذف می کنند.

فروهر گفت: تشکل ها و تولید کننده های ایرانی فعال در صنعت آب، هر ساله آرزو می کنند هزینه های تولید افزایش نیابد تا بتوانند قیمت را پایین نگه دارند و مردم به خرید این محصول تشویق شوند. 
وی افزود: مخاطب آب های بسته بندی وارداتی مشخص و افراد بسیار انگشت شمار هستند و فروش وسیعی برای این محصول پیش بینی نمی شود. 
دبیر انجمن آب های آشامیدنی و معدنی ایران گفت: البته به صنعت ما آسیبی نمی زند زیرا مردم توان خرید آب بسته بندی تولید داخل را با قیمت 800 تومان هم ندارند چه برسد به اینکه برند 30 تا 60 هزار تومانی بخرند. 
فروهر افزود: در کشوری که شرایط اقتصادی مردم خاص است در آب آشامیدنی هم اختلاف طبقاتی را در حدی ببینیم که فردی از خودرویش پیاده شود و بطری یک لیتری را 40 تا 50 هزار تومان بخرد، در حالیکه برای مصرف عادی خود هم استفاده نمی کنند برای محافل خاص خود از این آب وارداتی استفاده کنند. 
وی ادامه داد: اگر آب بسته بندی از مجرای قانونی وارد شود سلامت را تهدید نمی کند زیرا برند ووس از برندهای شاخص دنیاست و کیفیت متناسب و مطلوبی دارد اما برای سلامت روان جامعه کار درستی نیست جامعه ای که مردم سختی معاش و هزینه های زندگی دارند آب 40 هزار تومانی وارد شود در حالیکه صنعتگر ما نتواند آب هزار تومانی را بفروشد. 
دبیر انجمن آب های آشامیدنی و معدنی ایران گفت: اگر آنالیز فیزیکی و شیمیایی این آب را بررسی کنیم مشاهده می کنیم هیچ چیز خاصی ندارد فقط تفاوت این است که این آب برند جهانی است با بسته بندی و طعم های متفاوت اما از نظر محتوی چیز خاصی ندارد. 
فروهر افزود: این برند در سطح دنیا جزء برندهای برتر است اما مردم بدانند این آب کار خاصی در بدن نمی کند و از نظر آنالیز معدنی جزء آب های معدنی با غنای پایین است. 

دستگاه زباله‌ساز

داستان آب معدنی با قیمتش به انتها نمی‌رسد. فرض کنید ما از پول‌خرد‌های ته جیبمان یک بطری آب معدنی می‌خریم و رفع تشنگی می‌کنیم. معنایش این است که ما برای اضافه شدن یک بطری پلاستیکی به خیل‌زباله‌ها پول خرج کرده‌ایم و حال به عهده طبیعت است که ظرف هزاران سال آینده با یک ماده غیر قابل تجزیه دست و پنجه نرم کند. هزینه رفع تشنگی ما برای محیط زیست فقط همان 500 تومان کذایی - که این روزها 600 تومان شده - نیست بلکه هزینه سالها ماندگاری یک ماده مخرب در طبیعت است.