روایتی از قحطی آب در 15 کیلومتری سد کارون

30 سال جیره‌بندی آب در ایذه و باغملک

آب شرب از صبح تا ساعت ۱۲ ظهر در لوله‌ها در جریان است، اما از سر ظهر تا ساعت ۵ بعد از ظهر قطع می‌شود. بار دیگر از ساعت ۵ عصر تا ۹ شب جریان پیدا می‌کند و بعد از این ساعت دوباره قطع می‌شود. این توصیف نماینده ایذه در شورای عالی‌ استان‌ها از وضعیت آب آشامیدنی در شهرستان‌های ایذه و باغملک واقع در استان خوزستان در 30 سال گذشته است. اما کمبود آب در دو شهرستان ابعادی فراتر از جیره‌بندی ساعتی آب دارد. سدهای کارون 3 و 4 در فاصله تقریبا 15 کیلومتری ایذه و باغملک قرار دارند، اما آب‌های پشت سد در اختیار مردم این منطقه قرار نمی‌گیرد.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
آب ایذه و باغملک
نوآوران -

«هدایت‌الله خادمی»، نماینده ایذه و باغملک در مجلس دهم در این باره به «نوآوران» می‌گوید: رودخانه کارون به طور کامل از ایذه می‌گذرد، تعدادی از روستاها را دور می‌زند و به مسجد سلیمان سرازیر می‌شود. به عبارتی بیش از 100 کیلومتر از رودخانه کارون در شهرستان ایذه و باغملک قرار دارد. قرار بود تعدادی سد در این منطقه احداث شوند تا علاوه بر تولید برق برای مملکت، آب شرب و کشاورزی مردم منطقه را تامین کنند. سد کارون 3 تا شهرستان ایذه 15 کیلومتر فاصله دارد که این فاصله با زمین‌های کشاورزی روستاییان این منطقه به مراتب کمتر است، اما مردم محروم این شهرستان سهمی از آب پشت سد نمی‌برند.  

او با اشاره به پیامدهای منفی احداث سد در این منطقه، می‌افزاید: کارون 3 تمام زمین‌ها، جاده‌ها و روستاهای پشت سد را زیر آب برد و از بعد از افتتاح این سد، ارتباط و دستری بسیاری از روستاهای پشت سد قطع شدند و آنها از بقیه مردم جدا افتادند. ابتدا شناورهایی را تعبیه کردند تا پل ارتباطی مردم این روستاها به روستاهای اطراف باشد که یکی از این شناورها چندین سال پیش غرق شد و 14 یا 15 نفر از مردم بر اثر این حادثه جان باختند. بالاخره مردم این روستاها را به این سوی سد کوچ دادند، اما دیگر نه از راه دامداری و نه از راه کشاورزی نمی‌توانند درآمد کسب کنند. این در حالی است که خاک ایذه و باغملک برای کشاورزی مستعد است و برنج، پسته، گندم، زیتون و بسایری از محصولات کشاورزی دیگر در این منطقه به راحتی قابلیت کشت دارند.

این نماینده مجلس ادامه می‌دهد: از بعد از انقلاب هیچگونه صنعتی را به این شهرستان نیاورده‌اند که بیانگر حد ظلم وارده بر این مردم است. صنعتی‌ترین بنگاه‌های اقتصادی این منطقه نانوایی‌ها هستند. علاوه بر این ما را از بسیاری از امکاناتی که داشتیم نیز محروم کردند، از جمله از 2 سینمای این شهر و یکسری از میادین تفریحی.

کارگری در عسلویه

او می‌گوید: نهادهای مختلف مسئول هرباره وعده می‌دهند که آب را به این منطقه می‌آورند، اما هنوز خبری نشده است. زمین منطقه حاصلخیز است، مردم بیکارند و باید مشاهده‌گر آبی باشند که از جلوی چشمانشان عبور می‌کند و به دیگر مناطق می‌رود. بسیاری از جوانان شهرستان برای کسب درآمد به عسلویه می‌روند و کارگری می‌کنند. رهبری مدت‌ها پیش طرحی دادند که 550 هزار هکتار از زمین‌های استان خوزستان را به صورت پیشرفته زه‌کشی کرده و آبیاری کنند. در تمام استان این کار را انجام دادند، به جز ایذه و باغملک و مسجدسلیمان. وقتی می‌پرسیم چرا، می‌گویند یادمان رفته است.

او درباره آب آشامیدنی مردم این منطقه تصریح می‌کند: ایذه و باغملک پهناور است و 1200 روستا در این منطقه وجود دارد. خاک اینجا حاصلخیز است، اما آب نمی‌دهند. آب شرب هم نمی‌دهند. آب قنات‌ها خشک شده است. در حال حاضر برای آب شرب چاه زده‌اند که سرطان‌زاست و میزان آلودگی‌اش زیاد است.

این نماینده مجلس ادامه می‌دهد: رود کارون بخش دهدز را دور می‌زند، و این روستا بین سدهای کارون 3 و 4 قرار گرفته است، اما برق این منطقه روزانه 20 بار می‌رود و آب خوردن ندارند. مازاد چاه‌های نفت از روستای مرغا می‌گذرد، اما کلاس درس بچه‌های این روستا در محل نگهداری حیوانات برگزار می‌شود.


کوچ اجباری 400 هزار نفر

خادمی می‌گوید: متاسفانه در سال 95 نیز در حق مردم ایذه و باغملک ظلم شد، به گونه ای که بودجه برخی از استان‌ها سه برابر شد، اما بودجه استان خوزستان نسبت به سال گذشته کمتر شد. اگر آب را به این منطقه نیاورند، 400 هزار ساکن این منطقه کوچ می‌کنند. دعوا بر سر آب همواره در این منطقه روی می‌دهد و ما هر سال کشته می‌دهیم. دعوا بین مردم روستاهای منطقه اتفاق می‌افتد، چراکه به اندازه کافی آب ندارند. استاندار چند وقت پیش به بازدیدی از شهرستان‌های اطراف ایذه و باغملک داشت، اما به این منطقه سر نزد، چون تنها جایی بود که پروژه‌ای برای افتتاح و طرحی برای کلنگ زدن وجود نداشت.

ذخیره آب در تانکر

نماینده ایذه در شورای عالی‌ استان‌ها نیز با انتقاد از جیره‌بندی ۳۰ ساله آب آشامیدنی در این شهرستان می‌گوید: انتقال آب به شهرستان ایذه کار چندان سختی نیست، اما متاسفانه به رغم اینکه در دولت‌های مختلف وعده انتقال آب به این شهرستان داده شد، هنوز کاری در این زمینه صورت نگرفته است.

مجاهد مقصودی در گفت‌وگو با ایلنا درباره مشکلات شهرستان ایذه با اشاره به معضل آب شرب این شهرستان می‌افزاید: سال‌هاست آب شرب در ایذه جیره‌بندی است و مردم در طول شبانه‌روز آب ندارند. یعنی از صبح تا ساعت ۱۲ ظهر آب لوله‌کشی در جریان بوده و از ۱۲ تا ۵ بعد از ظهر آب قطع است، از ۵ تا ساعت ۹ شب آب در لوله‌ها در جریان است و بعد از این ساعت دوباره آب قطع می‌شود.

او با بیان اینکه مردم شهر ناچارند در خانه‌های خود تانکر ذخیره آب نصب کرده و در ساعات قطعی از آب ذخیره شده در تانکرها استفاده کنند، ادامه می‌دهد: طی چند سال اخیر در ساعاتی که آب در جریان است؛ فشار آن ضعیف بوده و مردم مجبورند از پمپ‌های مخصوصی استفاده کنند تا بتوانند برفشار آب افزوده و تانکرها را از آب پر کنند.

مقصودی با اشاره به اینکه آب شهرستان ایذه از ۱۲ حلقه چاهی که در اطراف آن وجود دارد، تامین می‌شود، اظهار کرد: گرد و خاکی که در خوزستان وجود دارد، ممکن است منابع آب ایذه را آلوده کرده باشد، هرچند که آب آشامیدنی ابتدا تصفیه می‌شود.

رتبه نخست بیکاری

نماینده ایذه در شورای عالی استان‌ها با تاکید براینکه شهرستان ایذه به لحاظ بیکاری در رتبه‌های نخست استان خوزستان قرار دارد، عنوان می‌کند: علی‌رغم اینکه اطراف این شهرستان سد کارون ۳ وجود دارد، اما متاسفانه عزم و اراده‌ای برای انتقال آب به شهرستان‌های ایذه و باغ‌ملک وجود ندارد. انتقال آب به این دو شهرستان می‌تواند کشاورزی را در این مناطق دگرگون و بخش اعظمی از مشکل بیکاری را حل کند.

مقصودی با اشاره به دیمی بودن بخش اعظم کشاورزی در این مناطق، ادامه می‌دهد: انتقال آب به این شهرستان کار چندان سختی نیست، اما متاسفانه به رغم اینکه در دولت‌های مختلف وعده انتقال آب به شهرستان داده شده است، هنوز کاری در این زمینه صورت نگرفته است.

نماینده مردم ایذه با اشاره به اینکه در این شهرستان شاهد احداث تونلی به منظور ایجاد راه مواصلاتی هستیم، تصریح می‌کند: این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که اولویت فعلی ایذه آب است نه ایجاد راه و مهم‌ترین مشکل ما انتقال آب به شهرستان است که اگر این اتفاق رخ دهد بسیاری از مشکلات ایذه حل می‌شود.

او با تاکید براینکه بیکاری ریشه بسیاری از مشکلات و معضلات اجتماعی است، اظهار می‌کند: اعتیاد، جرایم، مشکلات و ناهنجاری‌های اجتماعی معمولا ریشه در بیکاری دارند و اگر این معضل حل شود، این مشکلات نیز حل خواهند شد، بنابراین انتقال آب به دشت ایذه می‌تواند، بیکاری و مشکل آب شرب منطقه را حل کند.


به تبعیض پایان دهید

شبکه تخصصی سازمان‌های مردم‌نهاد محیط‌زیست و منابع طبیعی خوزستان طی یک نامه به مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان خواستار رسیدگی فوری وزارت نیرو و سازمان آب و برق خوزستان برای توقف حفاری بی‌رویه چاه‌های آب در دشت ایذه به منظور جلوگیری از فاجعه فرونشست زمین در این دشت شد.

این شبکه خواستار تامین آب آشامیدنی شهرستان از طریق کارون و مخازن سدهای کارون 3 و 4 شد، ساماندهی فاضلاب‌های رها شده شهر ایذه در تالاب میانگران از دیگر درخواست‌های شبکه تخصصی محیط‌زیست و منابع طبیعی استان خوزستان به شمسایی مدیر عامل سازمان آب و برق خوزستان بوده است.

در متن این نامه آمده است: همان‌گونه که مستحضرید عدم وجود مدیریت درست مبتنی بر توسعه پایدار بر منابع آب دشت ایذه و حفر بی‌رویه چاه‌های آب که در کمال تاسف هنوز ادامه دارد و برداشت غیراصولی، از طرفی هدرروی در اثر مصرف نامتناسب و نیز رها‌سازی فاضلاب‌های شهری در تالاب میانگران، سبب بروز مشکلات متعدد محیط زیستی از جمله، آلودگی آب شیرین تالاب، فرونشست در دشت ایذه در گستره وسیع و تغییر ساختار زمین‌شناسی تالاب حیاتی میانگران و بندون شده است، در صورتی‌که پیشتر این دو تالاب یک پیکره واحد بوده‌اند.

از آنجایی که یکی از عوامل اصلی شکل‌گیری و تداوم تمدن‌های دور تا‌کنون در این دشت حاصلخیز به سبب وجود ارزش‌های اکولوژیک تالاب میانگران بوده است و امکان ادامه حیات مطلوب را برای زیست‌مندان این دشت فراهم می‌کرده است، تداوم این برداشت‌ها و مدیریت خلاف توسعه پایدار بر منابع آب استراتژیک زیر‌زمینی این دشت، می‌تواند به بروز یک فاجعه محیط‌زیستی منجر شود.

تداوم این رویه و پیامدهای ناشی از این فرونشست همچون،کاهش برگشت‌ناپذیر آب زیر‌زمینی، کاهش میزان نفوذ‌پذیری سطحی و پیرو آن گسترش پهنه‌های بیابانی و بروز پدیده ریز‌گردها در این دشت شده و خسارت‌های جبران‌ناپذیری را در پی خواهد داشت.

خواهشمندیم با توجه به تبعیض آشکار و غیرقابل قبول جیره‌بندی آب مردم این شهرستان که سالهاست با آن دست و پنجه نرم می‌کنند و شرایط نامطلوب محیط‌زیستی تالاب میانگران دستور دهید ضمن توقف هر‌گونه حفاری چاه جدید اقدام لازم در رابطه با تامین آب آشامیدنی شهرستان ایذه از طریق مخازن چند میلیارد مترمکعبی سد‌های کارون 3 و 4 که سالیانه بیش از 10 برابر کل مصرف آب آشامیدنی شهرستان از سطح آن تبخیر می‌شود و یا از طریق رودخانه کارون در دستور کار قرار داده و اقدام لازم در رابطه با ساماندهی فاضلاب رها شده در تالاب میانگران را انجام دهید.