تلاش تازه برای رونق بازار

بانک ها به مردم کارت اعتباری خرید می‌دهند

تنها چند روز پس از اعلام خبر ورود «مسترکارت» به ایران، و تایید و تکذیب‌های پس از آن، بانک مرکزی از برنامه این نهاد مالی برای صدور کارت‌های اعتباری خبر داده است، برنامه‌ای که از ابتدای مهر ماه سال جاری کلید می‌خورد. اگرچه مستر کارت‌هایی که از ماه آینده در تهران و از مهر ماه در سراسر کشور صادر می‌شود،

  1. ۳ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
بانک ها به مردم کارت اعتباری خرید می‌دهند
نوآوران -

از نوع کارت‌های پیش پرداخت هستند، اما ظاهرا پروژه اقتصادی دولت یازدهم تحریک مردم به افزایش مصرف بیشتر کالاهای عرضه شده در بازار به قصد ایجاد رونق اقتصادی است.

کارت‌های پیش پرداخت و اعتباری تفاوت‌های عمده‌ای با یکدیگر دارند. دریافت کارت‌ پیش پرداخت نیازی به افتتاح حساب در بانک‌ ندارد. متقاضی کارت پیش پرداخت به راحتی به بانک پشتیبان شبکه مالی مستر کارت یا ویزا یا... مراجعه می‌کند و کارت را با پرداخت مبلغی که در واقع برای شارژ اولیه آن می‌پردازد، دریافت می‌کند. او با این کارت می‌تواند تا سقف شارژ انجام شده خرید کند. اگر کارتی که سفارش داده است، قابلیت شارژ مجدد داشته باشد، می‌تواند به صورت حضوری یا اینترنتی بار دیگر آن را شارژ کند.

یک نوع دیگر از این کارت‌ها کاربردی مشابه کارت‌های هدیه دارند و یکبار مصرف هستند. این کارت‌ها به عامه مردم ایران امکان مبادله تجاری با خارج از کشور را می‌دهد که می‌تواند به تحولی بزرگ در عرصه فرهنگی منجر شود. به این ترتیب صدای ترک برداشتن دیوار بلندی که مردم ایران را از مردم سایر کشورها جدا کرده است، شنیده می‌شود.

        تعویق بدهی

اما کارت‌های اعتباری بانک مرکزی به منزله بدهکار کردن مردم به شبکه بانکی است. این کارت‌ها که در سه سطح برنزی، نقره‌ای و طلایی تا سقف 50 میلیون تومان و بسته به گردش مالی حساب بانکی متقاضیان در اختیار آنها قرار می‌گیرد. به بیان ساده، دارنده کارت اعتباری می‌تواند با استفاده از این کارت تا سقف مشخص شده خرید کند و بدهی خود را بعدتر پرداخت کند. البته که بانک‌ها نرخ بهره قابل توجهی را برای این بدهی در نظر می‌گیرند.

 فرشاد حیدری، معاون نظارتی بانک مرکزی می‌گوید این کار‌ت‌ها برای تامین تسهیلات خرد و برای هر متقاضی واجد شرایط، بر اساس اعتبارسنجی و بررسی توان پرداخت اعطا می‌شود. او می‌افزاید: «کارت‌های جدید اعتباری براساس میزان تسهیلاتی که پوشش می‌دهند در سه سقف صادر خواهند شد.

برنزی تا ۱۰ میلیون تومان، نقره‌ای تا ۳۰ میلیون و طلایی تا ۵۰ میلیون تومان که برحسب توان بازپرداخت اقساط در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد».

کارت‌های اعتباری بانک مرکزی، آنطور که اعلام شده است، امکان خرید کالا و امکان خرید و تامین انواع خدمات از جمله خدمات آموزشی، درمانی، بیمه‌ای، حمل‌ونقل و... را برای دارندگان این کارت‌ها فراهم می‌کند. دارندگان کارت‌های اعتباری در طول ماه کالاها یا خدمات مورد نیازشان را خریداری می‌کنند و در صورتی که قادر به بازپرداخت این مبلغ نباشند، یا موجودی حساب بانکی‌شان به اندازه هزینه خریدشان نباشد تا بانک بدهی از آن‌ها را برداشت کند، می‌توانند این مبلغ را به صورت قسطی به مدت 12 تا 36 ماه با نرخ بهره‌های مختلف پرداخت کنند.

سود بازپرداخت کارت‌های اعتباری هنوز اعلام نشده است، اما معاون نظارتی بانک مرکزی می‌گوید نرخ سود این کارت‌ها بر پایه نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار خواهد بود، که احتمالا ۱۲ تا ۱۸ درصد تعیین می‌شود.


تنها راهبرد ممکن

محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس دهم:

یکی از اقداماتی که در شرایط رکود باید در دستور کار دست اندرکاران قرار بگیرد، ایجاد تقاضا در بازار برای کالاهای عرضه شده است، که به نظر می‌رسد این سیاست از سوی دولت پیگیری می‌شود تا بار سنگین رکود اقتصادی از دوش کشور برداشته شود و به شکوفایی و رونق اقتصادی دست پیدا کنیم. بنابراین ارائه کارت‌های اعتباری یکی از اقدامات تیم کارشناسی دولت است که می‌توانستند انجام دهند و در حال حاضر نسبت به انجام آن مبادرت ورزیده‌اند. اما اینکه شکل کار باید چطور باشد و جزییات به چه ترتیبی باشد، ‌به مباحث اجرایی باز می‌گردد، وگرنه در اصل راهبردی موضوع شکی وجود ندارد. راهبرد مشحص است: باید با ایجاد تقاضا بتوانیم تولید را ارتقاء دهیم و در این مسیر از تمام ظرفیت‌های ممکن از جمله کارت‌های اعتباری استفاده کنیم. البته تجربه‌های قبلی در پرداخت وام خودرو و کالا موفق نبود و آن تجربه‌ها در این طرح باید مد نظر قرار بگیرند. چرا دولت نتوانست با پرداخت وام خودرو تقاضا را تحریک کند؟ به نظرم پاسخ این سوال به منابعی باز می‌گردد که دولت، بانک مرکزی و بانک‌ها در هنگام اجرای این طرح‌ها پیش بینی می‌کنند. وقتی شدت فشار رکود اقتصادی بالاست، اقدامات نه چندان تحریک کننده نمی‌تواند این رخوت را از بین ببرد. ما در حال حاضر در اوج رکود اقتصادی قرار داریم و برای خروج از این وضعیت نیازمند اقدامات قاطعانه و به شدت تحریک‌کننده مصرف و تقاضا هستیم. بنابراین کلیت طرح مورد تایید است، اما به نظرم در جزییات آن باید بازنگری شود تا مردم را به به خرید کالا و خدمات تشویق کند و تقاضا را تحریک کند و منشا اثر باشد. در این رابطه این کارت‌ها خرید کدام کالاها یا خدمات از چه بنگاه‌ها یا نهادهایی را تشویق می‌کند، نیز مهم است. نرخ بهره مهم است. این‌ها مسائلی است که باید با دقت بیشتری مورد بررسی قرار بگیرد تا این اقدام نتیجه بخش شود.