رایزنی وزارت نیرو با زیمنس و رولزرویس برای جذب سرمایه خارجی

چندگام تا خاموشی

در حالی که وزیر نیرو در جریان سفر اخیر خود به لندن با گروهی از کمپانی‌های معتبر درباره احداث نیروگاه‌های تولید برق دیزلی، گازی و خورشیدی در ایران رایزنی کرده است، این وزارتخانه با هشدار نسبت به اعمال خاموشی‌های پراکنده در نقاط مختلف کشور، می‌گوید مصرف برق در جریان روز یکشنبه (۲۷ تیر ماه) از مرز ۵۱ هزار مگاوات گذشت و رکورد بالا‌ترین نرخ مصرف را جابه جا کرد.

  1. ۴ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
برق
نوآوران -

کار‌شناسان انرژی هشدار می‌دهند که مصرف بیش از ۵۱ هزار مگاوات در ساعات اوج مصرف به ایجاد شرایط بحرانی در شبکه برق کشور دامن می‌زند و این روند در ‌‌‌نهایت به افزایش خاموشی‌های پراکنده و کاهش کیفیت توان و ولتاژ برق عرضه شده به مردم منجر خواهد شد. از سویی پیش بینی سازمان هوا‌شناسی کشور نشان می‌دهد که هوا در روزهای آینده به تدریج گرم‌تر خواهد شد. براساس پیش بینی این سازمان، دمای هوا در تهران در هفته جاری به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد می‌رسد، اما در مناطق گرمسیر تا ۵۰ درجه سانتیگراد نیز افزایش خواهد یافت.

این پیش بینی‌ها احتمال افزایش دوباره پیک مصرف را تقویت کرده است و گمانه زمانی‌ها از احتمال رکورد شکنی مجدد پیک مصرف خبر می‌دهند. مدیرعامل توانیر پیش از این اعلام کرده بود زمانی که مصرف برق از ۵۰ هزار مگاوات بیشتر می‌شود، محدودیت‌هایی در شبکه تولید برق کشور ایجاد می‌شود که به اعمال خاموشی‌های پراکنده منجر خواهد شد. مسئولان وزارت نیرو در عین حال خط قرمز اوج مصرف برق در ایران را ۵۳ هزار مگاوات اعلام کردند. این وزارتخانه، آنطور که در گذشته اعلام کرده است، تنها می‌توانند مصرف برق را تا سر حد ۵۳ هزار مگاوات تامین کند.

جذب سرمایه خارجی

اما از سوی دیگر گزارش‌های متعددی از تلاش‌های ایران برای جلب سرمایه گذاری خارجی در زیرساخت‌های برقی کشور منتشر شده است. سی نیوز روز گذشته خبر داد که وزارت نیرو و اتحادیه فتوولتائیک انگلیس قرارداد ساخت یک مجتمع برق خورشیدی و یک کارخانه پانل‌های خورشیدی امضا کردند.

به گفته رئیس اتحادیه فئوولتائیک انگلیس، هزینه کل احداث این نیروگاه برق خورشیدی ۱. ۶ میلیارد دلار (۱. ۴۵میلیارد یورو) خواهد بود و احداث کارخانه نیز مستلزم سرمایه گذاری حدودا ۲۸ میلیون دلاری خواهد بود. رسانه‌های بین المللی می‌گویند ایران در حال مذاکره با شرکت‌های آلمانی، سوئیسی و هلندی به منظور انتقال تکنولوژی پانل‌های خورشیدی آنهاست.

فایننشیال تایمز نیز اعلام کرده است که «حمید چیت چیان»، وزیر نیرو در جریان سفر هفته گذشته خود به انگلیس، با نمایندگان ٢ شرکت بزرگ جهان در لندن دیدار کرده و مذاکراتی درباره فناوری‌های تولید برق انجام داده است.

براساس این گزارش، مذاکرات دو طرف درباره تولید با روش پراکنده بوده است که می‌تواند عرضه برق را منعطف‌تر و محلیتر کند و جایگزینی برای نیروگاه‌های بزرگ تولید برق باشد. در این مذاکرات قراردادی به امضا نرسیده، اما وزیر نیرو گفته که زیمنس و رولزرویس برای فعالیت «مشتاق» بوده‌اند و ابراز امیدواری کرده است که مذاکرات به زودی به نتیجه برسد.

شرکت رولزرویس نیز اعلام کرده که مذاکرات هفته گذشته با چیت چیان شامل استفاده از موتورهای پیستونی تولید این شرکت در آلمان بوده است. براساس اعلام این شرکت، وزیر نیرو خواستار جلسه‌ای با مدیران رولزرویس برای گفتگو درباره بازسازی و نوسازی زیرساختهای انرژی ایران و اینکه آیا سامانه‌های تولید برق دیزلی و گازی این شرکت می‌توانند نقشی در این اینده داشته باشند یا نه، بوده است.

شرکت زیمنس نیز در این رابطه اعلام کرد گفتگوهای نزدیکی با دولت ایران و شرکای محلی در زمینه زیرساخت‌ها، انرژی و فناوری داشته است. هرگونه توافق احتمالی، به توافق پیشین این شرکت با گروه مپنا برای ساخت توربینهای کلاس اف برای استفاده در نیروگاه‌های گازسوز اضافه خواهد شد.

اثرگذاری رفع تحریم‌ها

براساس گزارش فایننشیال تایمز، لغو تحریم‌های بین المللی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران در ماه ژانویه، موانع زیادی را از مقابل مسیر سرمایه گذاری خارجی در ایران برداشته است و در این می‌ان، صنعت انرژی یکی از مورد توجه‌ترین بخش‌ها برای همکاری بین المللی است.

قراردادهای نهایی با شرکت‌های بزرک نفتی و گازی غربی هنوز به مرحله امضا نرسیده است، اما شرکت‌های فعال در بخش‌های زیرساختی انرژی، در اقدام برای ورود به ایران سریع‌تر عمل کرده‌اند. شرکت یونیت اینترنشنال ترکیه ماه گذشته توافقی ۴. ۲ میلیارد دلاری با وزارت نیرو امضا کرد تا هفت نیروگاه را براساس این توافق احداث کند.

به گفته وزیر نیرو، ایران پیشنهادهای مختلفی برای سرمایه گذاری خارجی دریافت کرده که برخی از این پیشنهاد‌ها برای ساخت نیروگاه و برخی برای ساخت تجهیزات نیروگاهی بوده است.

براساس این گزارش، با وجود پیشرفت‌های حاصل شده، برخی شرکت‌ها و بانک‌ها هنوز در مورد ایران محتاطانه قدم برمی‌دارند. این درحالی است که باوجود لغو تحریم‌های بین المللی علیه ایران، برخی تحریم‌های یکجانبه آمریکا همچنان علیه ایران پابرجاست.

چیت چیان اذعان کرده است که کماکان برخی مشکلات به دلیل کندی بانک‌ها در ازسرگیری روابط با ایران وجود دارد، اما به گفته وی، رویکرد موجود مثبت است. به گفته وزیر نیرو، آن دسته از شرکت‌ها و کشورهایی که بتوانند سریع خود را با شرایط جدید تطبیق بدهند، برنده این شرایط خواهند بود.

ایران برای مدرن سازی و توسعه شبکه برق خود به سرمایه نیاز دارد تا به این اطمینان برسد که از برق کافی برای پیگیری برنامه‌های توسعه اقتصادی برخوردار است.

وزارت نیرو قصد دارد ظرف پنج سال آینده ٢۶ هزار و ۵٠٠ مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور بیافزاید. این درحالی است که ظرفیت تولید برق کنونی ٧۵ هزار مگاوات اعلام شده است. تقریبا یک پنجم ظرفیت تولید برقی که قرار است به ظرفیت کنونی اضافه شود، از انرژیهای نو مانند توربین‌های بادی تامین می‌شود.

دالغا خاتین اوغلو، کار‌شناس بازار انرژی به این رسانه گفته است که ایران برای ایجاد ظرفیت جدید تولید برق در پنج سال آینده به ١۵ میلیارد دلار سرمایه گذاری نیاز دارد و پنج میلیارد دلار نیز برای شبکه انتقال مورد نیاز خواهد بود. براساس این گزارش، صادرات برق ایران ظرف ٢ سال گذشته کاهش داشته است که دلیل این مسئله رشد بالای تقاضای داخلی بوده است.

مصرف‌کنندگان درجه یک

حسین آقامحمدی، کار‌شناس انرژی:

تولید پراکنده و محلی برق از نظر منطقی به صرفه نیست و با سیاست‌های کلی وزارت نیرو در تضاد قرار دارد. مهم‌ترین مشکل صنعت برق در ایران، قیمت عرضه آن به مردم است. برق جهانی با قیمت ۵ تا ۱۰ سنت مبادله می‌شود، که این برای زمان‌های خاص است. برق کالای ذخیره شدنی نیست. ممکن است ما با روسیه هماهنگ شویم و این کشور متعهد شود برق ما را برای ساعات ۴ و ۵ تامین کند، اما اگر از این کشور بخواهیم که برق را برای ساعات ۸ و ۹ تامین کند، شاید نتواند و با این درخواست مخالفت کند. از سویی متوسط مصرف برق خانگی در جهان ۵ تا ۱۰ درصد است. متاسفانه این رقم در ایران ۴۵ تا ۵۰ درصد است و این نشان می‌دهد ما مصرف کنندگان درجه یکی هستیم. مسئولان کشورهای غربی از مردم نمی‌خواهند که کمتر مصرف کنند و به آن‌ها التماس نمی‌کنند، بلکه قیمت برق را واقعی کرده‌اند تا هرکس به هر اندازه که مصرف می‌کند، هزینه‌اش را بپردازد. هزینه واقعی تمام شده برق تولیدی در ایران به ازای هر کیلووات ساعت ۵۰۰ تومان است. دولت این رقم را ۳۰۰ کیلووات بر ساعت اعلام می‌کند، اما اگر قبض‌های برق خانگی را که نگاه کنید، می‌بینید که تنها ۵۰ تومان به ازای هر کیلووات ساعت از مردم هزینه اخذ می‌شود. این در حالی است که میانگین مصرف برق خانگی در جهان ۸۰ کیلووات بر ساعت است، اما متوسط مصرف برق خانگی در ایران ۳۰۰ کیلووات بر ساعت است. البته اینطور نیست که مشتریان کم مصرف در ایران نباشند. بسیاری از ایرانیان به طور متوسط ۶۰ کیلووات بر ساعت مصرف می‌کنند، اما مهم میانگین کلی است. دولت به دنبال این است که رقم ۳۰۰ را به ۲۵۰ کیلووات بر ساعت برساند. این مساله و معضل در بنزین، آب و سایر انرژی‌ها پابرجاست. قیمت انرژی آنقدر پایین است که مردم انگیزه‌ای برای کاهش مصرف ندارند. دولت ایتالیا برق را با بهای ۲۹ سنت در اختیار مردم قرار می‌دهد. قیمت برق در ترکیه ۱۷ سنت و در رومانی ۱۹ سنت است و در جاهایی که قیمت به نسبت پایین‌تر است، برق با بهای ۱۱ سنت به بازار عرضه می‌شود. اما برق در ایران با قیمت ۵۰ تومان به بازار عرضه می‌شود که چیزی کمتر از ۱. ۵ سنت می‌شود. به همین خاطر است که مصرف برق خانگی در ایران از ۵ درصد به ۵۰ درصد رسیده است. در واقع برق تولیدی در ایران به جای آنکه در صنعت مصرف شود، در خانه‌ها مصرف می‌شود. وگرنه برقی که ما تولید می‌کنیم، ترکیه هم تولید می‌کند، اما برای آن‌ها سودآوری دارد و برای ما زیان است و تازه در ساعات پیک هم کسری می‌آوریم. حالا اینکه در چنین مختصاتی گفته شود منطقه‌ای را ایزوله کنیم و برقش را به صورت محلی تامین کنیم، از نظر هزینه به صرفه نیست و مشکل اصلی را حل نمی‌کند. در واقع می‌تواند مشکل کمبود برق را حل کند، اما نمی‌تواند مشکل هزینه بالای تولید برق و مصرف بالای خانوار‌ها را جبران کند. به علاوه آنکه تامین برق یک منطقه با حلقه‌ به مراتب از تولید برق‌‌‌‌ همان منطقه به وسیله تک نیروگاه مطمئن‌تر است. جریان برق ابتدا در چندین نیروگاه تولید می‌شود و سپس وارد حلقه اصلی شده و به نقاط مختلف ارسال می‌شود. اگر زمانی یکی از نیروگاه‌ها به مشکل برخورد، برق سایر نیروگاه‌ها کسری به وجود آمده را جبران می‌کند و جریان برق دست کم در ساعات عادی روز برقرار‌ می‌ماند. اما در تولید برق محلی به محض پیش آمدن اشکالی در نیروگاه، کل برق منطقه قطع می‌شود. به علاوه شرکت‌های خارجی برق را با قیمت متوسط جهانی تولید می‌کنند که همچنان هزینه‌ تولید برق را برای دولت بالا نگه می‌دارد. دولت چطور می‌تواند ما به ازای قیمت کنونی برق و قیمت برق تولید شده توسط فلان شرکت خارجی را جبران کند؟