نماینده سابق ایران در اوپک در گفت و گو با نوآوران:

خیز اعضای اوپک برای اجرای فریز نفتی

از ابتدای سال ۲۰۱۶ میلادی سقوط آزاد قیمت طلای سیاه در بازار منجر به کاهش حدود ۷۰۰ میلیارد دلاری درآمد نفتی کشورهای عضو اوپک شده است؛ حدود یک ماه تا برگزاری یکی از تاریخی‌ترین نشست‌های سازمان اوپک وقت باقی مانده و قرار است در این نشست درباره میزان کاهش تولید نفت کشورهای عضو اوپک به استثنای «ایران، لیبی و نیجریه» تصمیم گیری و توافق شود.

  1. ۲ هفته،۳ روز قبل
  2. ۰
اوپک
نوآوران -

 با این وجود، پیش از آغاز به کار نشست رسمی اوپک برخی از کشورهای عضو همچون عراق و عربستان سعودی در نشست‌های کارشناسی به منظور تعیین سهم کاهش تولید نفت سنگ اندازی‌های مرسوم و معمول را آغاز کرده‌اند؛ هر چند بیژن زنگنه وزیر نفت نسبت به توافق احتمالی اوپک بر سر اجرای «فریز» نفتی و کاهش سهم تولید نفت کشورها خوش‌بین است. از سوی دیگر تحلیل موسسات معتبر بین‌المللی نشان می‌دهد در صورتی‌که مذاکرات فریز نفتی در بین کشورهای عضو و غیر عضو اوپک شکست بخورد، بازار با یک شوک شدید قیمتی روبرو خواهد شد و این احتمال وجود دارد که بهای هر بشکه نفت از سطح ۴۵ دلاری فعلی حتی به کمتر از بشکه‌ای ۳۰ دلار کاهش یابد. بنابراین کشورهای عضو به شدت تلاش می کنند تا این مذاکرات به یک سرانجام برسند و اعضا بتوانند روی یک مسأله واحد به توافق برسند و به آن پایبند باشند. سقوط قیمت نفت در یک سال و نیم گذشته سبب شده تا کشورهایی که اقتصاد نفت پایه دارند به شدت از این اتفاق ضربه بخورند. عدم وجود هماهنگی میان کشورهای عضو اوپک در این مدت سبب شده تا قیمت نفت همچنان زیر پنجاه دلار باقی بماند. قیمت پایین نفت سبب شد تا اقتصاد کشورهایی همچون ونزوئلا به ورطه نابودی کشانده شود و یا عربستان سعودی در سال گذشته با کسری بودجه 98میلیارد دلاری روبرو شود، سایر کشورها که اقتصاد مبتنی بر نفت دارند نیز نتوانستند با این وضعیت کنار آیند و رکود شدید اقتصادی نیز دامن آن ها را گرفت.

    تیر عربستان به سنگ خورد

عربستان سعودی به‌عنوان بزرگ‌ترین صادر کننده نفت جهان، بدلیل کاهش قیمت جهانی نفت و هزینه‌های سنگین جنگ در یمن با کسری بودجه شدیدی مواجه شده و تصمیم گرفته برای رشد اقتصادی، ظرفیت‌های نو را جایگزین درآمدهای نفتی کند. پادشاه آل سعود اخیرا در جهت بازنگری در سیاستهای اقتصادی این پادشاهی، وزیر اقتصاد را نیز برکنار کرد. بحران اقتصادی عربستان در گزارش اخیر صندوق بین‌المللی پول نیز بازتاب یافت به طوری که این صندوق  در گزارشی تاکید کرد که اقدامات ریاضت اقتصادی عربستان سعودی باید همچنان ادامه یابد تا این کشور بتواند از بحران کسری بودجه نجات پیدا کند. کریستین لاگارد رییس صندوق بین‌المللی پول در گزارش مذکور عنوان کرده بود که عربستان باید باوجود افزایش قیمت نفت بازهم سیاست کنترل هزینه‌ها را در این کشور برای بالا بردن میزان درآمدها و خروج از بحران اقتصادی ادامه دهد. لاگارد درعین حال از گام‌های عربستان سعودی برای کاهش اتکا به نفت و افزایش فرصت‌های شغلی جدید استقبال کرد اما هشدار داد که این سیاست‌ها در صورتی موفق خواهد بود که ادامه پیدا کند. یکی از اصلی ترین دلایلی که در نشست های قبلی اوپک مانع می شد تا اعضا نتوانند بر سر کاهش میزان تولید به توافق برسند، مقابله با نفت شل بود. عربستان سعودی به عنوان یکی از اصلی ترین مخالفان کاهش قیمت نفت در ماه های گذشته، همواره تضعیف نفت شل را بهانه پایین نگه داشتن قیمت نفت عنوان می کرد زیرا مدعی بود پایین نگه داشتن قیمت نفت، تولید نفت شل را از صرفه خارج می کند اما پیشرفت های اخیر تکنولویی در حوزه نفت شل سبب شده تا تولید نفت از این راه در حدود 20دلار هزینه داشته باشد و این بدین معناست که سیاست های عربستان سعودی برای مقابله با نفت شل با شکست مواجه شده است. مجموع این مشکلات سبب شده تا عربستان سعودی و هم پیمانانش به عنوان اصلی ترین موانع رسیدن به توافق میان اعضای اوپک، این بار از مواضع خود دست بکشند و به کاهش تولید اعضای اوپک رضایت دهند. حتی کشورهای غیر عضو همچون روسیه نیز اعلام کرده اند به تصمیمات اوپک در خصوص کاهش قیمت نفت احترام می گذارند و سعی می کنند با کاهش تولیدات خود زمینه افزایش قیمت نفت را فراهم کنند.

    امید وزیر نفت در خصوص فریز نفتی

بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران پس از دیدار روز گذشته با دبیر کل اوپک اعلام کرد: احتمال این که در نشست نوامبر وزیران نفت و انرژی اوپک به توافق برسند زیاد است. نگاه مثبتی به تحولات آینده دارم و فکر می کنم در آینده وضع بهتری خواهیم داشت. کشورهای عضو و غیرعضو اوپک در تلاشند که در نشست عادی آذرماه این سازمان در وین به تصمیمی جامع برسند و اطلاعاتی که دبیرکل امروز به من دادند، دلگرم کننده است.

    احتمال موفقیت در نشست آتی اوپک

در همین خصوص محمد علی خطیبی مدیر سابق امور اوپک وزارت نفت در گفت و گو با نوآوران در رابطه با وضعیت فعلی کشورهای عضو اوپک اظهار داشت: نشستی که قرار است در اواخر ماه نوامبر برگزار شود می‌تواند تاثیری جدی بر قیمت نفت در ماه های آینده داشته باشد. آن گونه که عنوان شده هر عضو قرار است میزان تولید خاصی داشته باشد که از تولیدات فعلی آن ها کمتر است. به نظر می رسد فضای فعلی حاکم میان اعضای اوپک مثبت باشد و حتی کشورهایی همچون عربستان و عراق که در گذشته مخالف کاهش تولیدات بودند این بار نظر مثبتی در مورد کاهش سطح تولید نفت اوپک تا 32میلیون بشکه در روز دارند. حتی اظهارات اخیر روس ها در خصوص همکاری با اوپک در خصوص اجرای فریز نفتی گواه این مسئله است که کشورهای نفت خیز دنیا آماده پایین آوردن سطح تولیدات خود هستند و این امید وجود دارد که بازار به یک مدیریت عرضه برسد و بتواند وضعیت سابق را بازیابی کند.  البته در نشست اخیر که در الجزایر برگزار شد اعضای به توافق رسیدند تا سه کشور ایران، لیبی و نیجیریه از کاهش تولید معاف شوند و سطح تولید خود را همچون سابق ادامه دهند. زیرا این به دلیل دست و پنجه نرم کردن با تحریم ها در سال های اخیر نتوانست از پتانسیل خود بهره مند شود، همچنین کشورهای لیبی و نیجیریه نیز به دلیل درگیری ها و نا امنی ها نتوانستند آن گونه که شایسته است از بازار نفت سود ببرند.


خبرنگار: امیرحسین چرایی