تعامل ارزش‌های خبری شهرت و انسانیت

پرونده کیارستمی راه را برای روزنامه نگاری تحقیقی باز می‌کند

در بحث خبر ارزش‌ های متفاوتی وجود دارد. یکی از مهم ترین این ارزش ها شهرت است که در موضوع بررسی پرونده پزشکی عباس کیارستمی این ارزش خبری تاثیر ویژه ای داشته است. به هر حال عباس کیارستمی به دلیل محبوبیت خود در بین مخاطبان سینمای ایران و موفقیت هایی که در سطح بین المللی به دست آورده مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. از طرفی به دلیل ارزش های سینمای به عنوان یک مدیوم مهم در ایران همواره سینماگران و هنرمندان مورد محبت مردم و توجه اهالی رسانه قرار گرفته اند . اما یک نوع از ارزش های خبری که بیشتر در فرهنگ ایرانی - اسلامی ما وجود دارد و کمتر در فرهنگ رسانه های غربی مشاهده می شود اصطلاحا علاقه به نوع انسان شناخته می شود. در موضوع پرونده پزشکی کیارستمی اتفاقی که رخ می دهد این است که یک انسان که از قضا مورد شناخت مردم و رسانه ها هست به بیمارستان مراجعه می کند و در روند درمان او شک و شبهه هایی به وجود می آید. از آنجایی که رسانه ها و مردم ما همواره پیگیر اخبار مربوط به افراد تحت ستم هستند این موضوع و موضوعاتی شبیه به این دارای ارزش می شود

  1. ۴ ماه قبل
  2. ۰
امید مسعودی
نوآوران -

دکتر امید مسعودی -  استاد علوم ارتباطات: در بحث خبر ارزش‌ های متفاوتی وجود دارد. یکی از مهم ترین این ارزش ها شهرت است که در موضوع بررسی پرونده پزشکی عباس کیارستمی این ارزش خبری تاثیر ویژه ای داشته است. به هر حال عباس کیارستمی به دلیل محبوبیت خود در بین مخاطبان سینمای ایران و موفقیت هایی که در سطح بین المللی به دست آورده مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. از طرفی به دلیل ارزش های سینمای به عنوان یک مدیوم مهم در ایران همواره سینماگران و هنرمندان مورد محبت مردم و توجه اهالی رسانه قرار گرفته اند . اما یک نوع از ارزش های خبری که بیشتر در فرهنگ ایرانی - اسلامی ما وجود دارد و کمتر در فرهنگ رسانه های غربی مشاهده می شود اصطلاحا علاقه به نوع انسان شناخته می شود. در موضوع پرونده پزشکی کیارستمی اتفاقی که رخ می دهد این است که یک انسان که از قضا مورد شناخت مردم و رسانه ها هست به بیمارستان مراجعه می کند و در روند درمان او شک و شبهه هایی به وجود می آید. از آنجایی که رسانه ها و مردم ما همواره پیگیر اخبار مربوط به افراد تحت ستم هستند این موضوع و موضوعاتی شبیه به این دارای ارزش می شود

مرگ کیارستمی تقریبا موضوعی شبیه به موضوع درگذشت مرتضی پاشایی شد با این تفاوت که پروسه درگذشت پاشایی طولانی مدت بود و درگذشت کیارستمی در یک بازه کوتاه رخ داد. دو عنصر مهم ارزش شهرت و ارزش علاقه به نوع انسان باعث شد تا پرونده پزشکی کیارستمی از یاد نرود و همواره در رسانه ها مورد پیگیری واقع شود. در نگاه من رسانه ها در انتشار اخبار مربوط و پیگیری روند بررسی پرونده خوب عمل کردند و شاهد این امر هم حساسیت هایی هست که در بحث برخورد بیمارستان ها با بیماران به وجود آمده است. بعد از این رخداد و پیگیری رسانه ها درباره آن است که در برخورد با یک بیمارستان متخلف به جای تعطیلی موقت برای همیشه آن را تعطیل می کنند. در این موضوع به نظر من جامعه مدیون رسانه ها و پیگیری آنها است. از طرفی امیدوارم که ارزش های شهرت و علاقه به نوع انسان در تقابل با یکدیگر قرار نگیرند. اگر قصوری وجود داشته باشد باید حتما از سمت رسانه ها مورد پیگرد قرار گیرد.

متاسفانه در کشور فضای روزنامه نگاری تحقیقی نداریم و روزنامه نگار ها متاسفانه روزنامه نگاری افشاگرانه را دنبال می کنند و این نوع از پرداخت به موضوعات می تواند بعضا به دلایل سیاسی یا منافع شخصی و گروهی انجام گیرد. نمونه هایی از این رویکرد را می توان در رسانه های امریکایی دنبال کرد. در جریان انتخابات سال ۱۹۷۲ در امریکا رسوایی واترگیت با همین نیت ها به وجود آمد و رسانه ها نیز در راستای اهداف سیاسی به آن دامن زدند.  به شخصه منکر لزوم نیاز به روزنامه نگاری افشاگرانه نیستم اما بیشتر به روزنامه نگاری تحقیقی به عنوان نیاز جامعه رسانه ای اعتقاد دارم.

اخیرا به پرونده ای برخورد کردم که در آن شخصی را به دلیل مشکلات خانوادگی و با آشنایی از مسائل قانون متهم به اختلال هواس کرده و ادعا کرده اند که او نمی تواند اموال خود را مدیریت کند. متاسفانه در این پرونده پزشک هم ادعای این افراد را تایید کرده بود در حالی که در برخورد با شخص مورد نظر می توانم گواهی دهم که او از سلامت کامل فکری مثل هر انسان دیگری برخوردار است. البته در حال حاضر پزشک پرونده به اشتباه خود در بررسی هایش اذعان کرده است. این نوع پرونده ها باید حتما پیگیری شود تا به وسیله آن به سازمان ها و نهاد های مرتبط کمک شود. اعتقاد دارم که پزشکان ما انسان هایی مومن هستند و مشکلات به وجو آمده مربوط به استثنائات است. نباید در جریان بررسی این پرونده ها طوری رفتار کرد که شان جامعه پزشکی و ابروی افراد زیر سوال برود, اما پرونده های معدود حتما باید مورد پیگیری قرار گیرد تا شاهد مواردی از این دست نباشیم