غلامعباس توسلی در گفتگو با نوآوران مطرح کرد:

دولت قبل جامعه را عصبی کرده بود

غلام عباس توسلی استاد برجسته علوم اجتماعی و فعال سیاسی اصلاح طلب می گوید دلت روحانی آرامش را به جامعه آورده است و توانسته تنش ها را از میان بردارد او معتقد است برجام درهای اقتصاد جهانی را باز کرده و باید روحانی را در دوره دوم خود بررسی و قضاوت کرد

  1. ۳ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
دولت قبل جامعه را عصبی کرده بود
نوآوران -

محسن فیض الهی: آنچه که برای مردم ایران مهم است عملکرد دولتمرد ها است نه حرف ها و شعارهیشان، به نظر شما عملکرد دولت روحانی و نیروهای ایشان را چگونه ارزیابی می کنید؟

جامعه ما یک جامعه ای پیچیده است و قدم گذاشتن در آن، هر کسی را با چالش هایی روبرو خواهد کرد. و اگر نتوانیم با این جامعه و پیچیدگی هایش ارتباط درستی برقرار کنیم بدون شک در انجام برنامه ها و شعارهایمان ناکام خواهیم ماند.سیاست آقای روحانی در طول دوره ریاست جمهوری، انعظاف پذیرانه و با شکیبایی بود. ایشان هم در زمینه تحصیلی در سطح عالی قرار دارد و هم در امور اجرایی سابقه ای خوب و تجربه های مهمی را از سر گذرانده است. روحانی هم فردی آکادمیک و هم آشنا به مناسبات قدرت هستند. اینکه عملکرد ایشان در این چند سال چگوه بوده است را باید با توجه به شرایط اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی پیش از روحانی بررسی کرد. یا به عبارتی می توان گفت، برای دست یابی به عملکرد روحانی بهتر است وضعیت یا شرایط کنونی را به وضعیت و شرایط پیش از روحانی مقایسه کرد تا بتوان تعریفی از عملکرد دولت روحانی به دست داد. شرایط پیش از روحانی شرایط نرمالی نبود. وی وارث دولتی شده بود که یک ویرانه بود. اما پس از روی کار آمدن دولت یازدهم شرایط بهبود پیدا کرد. و توانست تغییراتی در زمینه های مختلف ایجاد کند. با به کار گیری نیروهای که به طور جدی و با حسن نیت امورات را رسیدگی و به انجام می رساندند. در شرایطی که محمود احمدی نژاد مردم را عصبانی کرده بود آمدن روحانی تاثیر مثبت داشت . لزوم استفاده از افراد کاردان برای ایجاد تعادل در زمینه های مختلف کشور یکی از عملکرد های مثبت دولت یازدهم است. هر تحلیلگری به برجام نگاه کند به این امر پی خواهد برد که با وجود همه مانع تراشی ها که برای روحانی و دستگاه اجرایی ایشان به وجود آوردند، روحانی عملکردی مثبت و مفیدی داشته و یکی از بزرگترین دستاورد های بزرگ ایران را در مذاکرات دیپلماتیک رقم زد.

- به نظر شما برجام به عنوان یک دستاورد بزرگ چه تاثیراتی می تواند بر جامعه ایران داشته باشد، آیا برجام تاثیری بر زندگی روزمره مرد م داشته است؟

با توجه به اینکه تحریم ها از خیلی وقت پیش نیز وجود داشت و دوران اوج تحریم ها به سیاست های ناشیانه و غیر کارشناسی شده احمدی نژاد بر می گردد. ودوران اوج تحریم ها در زمان دولت احمدی نژاد شروع بود. اکثر صنایع داخلی تعطیل یا ورشکسته شدند، کارخانه های داخلی برای تهیه مواد اولیه دچار مشکلات فراوانی شدند. برکسی پوشیده نیست که حساب های ایران در بانک های خارجی معلق شده بود و دارایی های ایران بلوکه و قابل استفاده نبود چون ایران به آنها دسترسی نداشت. آستانه تحمل مردم تا سال 92 لبریز شده بود و مردم از سیاست های دولت احمدی نژاد عاصی شده بودند. اکنون اگرچه تحریم ها به طور کامل برداشته نشد اما در مجموع مردم از برجام راضی هستند. برجام توانست ایران از یک شرایط بحرانی به یک شرایط متعادل تبدیل وضعیت کند. درست همانطور که روحانی در آغاز دست به کار شدن به مردم وعده داده بود. جلوگیری از تورم و ایجاد ثبات در بازار اقتصاد ایران یکی از مشکلاتی بود که پیش از برجام حل نشده باقی مانده بود. چرخه اقتصاد توقف کرده بود، و دولت به اکثر پیمانکاران و کارمندان خود بدهکار بود. برجام توانست دسترسی ایران را به دارایی های بلوکه شده آسان و ممکن کند همانطورکه در چند نوبت به حساب ذخیره ارزی ایران واریز شد. ایران تا پیش از برجام در حد کشورهای منطقه هم نتوانست روابط دیپلماتیک و اقتصادی برقرار کند، اما بعداز برجام وضعیت طوری رقم خورد و سطح روابط ایران در حدی گسترش پیدا کرد که اکثر کشورهای غرب برای سرمایه گذاری و داشتن روابط تجاری با ایران اعلام آمادگی کردند. به طبع در تداوم این اتفاقات شاهد رونق بازار اقتصادی خواهیم شد و نمیتوان تاثیرات آن بر زندگی روزمره را نادیده گرفت. به هر حال برخی مسائل دیپلماتیک و منطقه ای در بین کشورها وجود دارد که این مسائل ریشه دار هستند.به هر حال قدمهایی بزرگ و مفید در جریان برجام برداشتیم و می توان مثبت تلقی کنیم ولی کافی نیست.

- کمتر از یکسال به پایان دولت روحانی باقی مانده است، به نظر شما روحانی در این مدت باقی مانده روحانی باید چه اقداماتی انجام دهد؟

با توجه به نکات مثبتی که از روحانی و عملکرد های دولت ایشان عنوان کردیم، باید گفت که برخی مسائل وجود دارند که هنوز تغییر نکرده است. می توان در هر قمستی یا زمینه ای اشکلات و ایراداتی را بر ایشان وارد کرد. از جمله این این نقاط ضعف،بیکاری مفرط جامعه، عدم آزادی نهادهای مدنی و احزاب، عدم وجود یک رابطه مستمر با نهادها و احزاب و همچنین سکوت ها و خودداری از گفتن برخی ناگفته ها که اخیرا همه توجه ها رو به سمت رئیس جمهور جلب کرده است. این مشکلات از اموراتی هستند که باید به آنها توجه شود و روحانی در پی رفع آنها باشد. البته باید توجه داشت لزوم طرح مشکلات و نقدها بر روحانی نباید زمینه ای برای تخریب ایشان باشد، چون انتقاد کردن ما می‌تواند باعث شود تا روحانی سعی کند در این فرصت باقی مانده نقاط ضعف خود را برطرف کند و بتواند شعارهای را که در هنگامه انتخابات به مردم گفته اند را عملی کنند. امیدواریم دولت آقای روحانی با گفت‌وگوی ملی جریان‌های مقابل را به این نتیجه برساند که فعالیت جریان‌های سیاسی به نفع حاکمیت است و نگاه سلبی برای منافع ملی مضر است.

- ارتباط روحانی با مردم جامعه و نهادهای اجتماعی را چگونه ارزیابی می کنید؟

آقای روحانی گرچه در روابط خود چه در سطح دیپلماتیک چه د سطح داخلی رفتاری عاقلانه، محترمانه و با اعتدال را به عنوان الگوی رفتاری خود برگزیده است و سعی کرده حتی الامکان کارها را سامان دهد. همین تلاش ایشان برای ساماندهی امور است که توانسته است خیل کثیری از مردم را به خود جلب کند. سفرهای استانی رئیس جمهوری، گزارش های که از طریق صدا وسیما به مردم ادائه کردن در نزدیک کردن مردم به دولت روحانی راه گشا بوده اند. که این جلب مردم موجب اعتمادسازی بیشتر شده است و حتی المقدور توانسته رابطه بین مردم و دولت را نسبت به دولت قبل بهبود بخشد. گرچه این ساماندهی و اعتمادسازی توانسته صدای مخالفین را در بیاورد. و این امر نشان‌دهنده آن است که روحانی همچون رییس دولت اصلاحات برای بهبود اوضاع، راه سخت و پر دست‌اندازی را پیش روی دارد. من فکر می‌کنم با توجه به پیشینه حقوق دانی شخص آقای روحانیو همچنین طبق اظهارات و گفته‌های‌شان نشان دادند که می‌خواهد حقوق شهروندی و قانون بر رفتارها و تصمیمات حاکم شود. تاکید‌های موکد و مستمر ایشان تاثیرات مثبتی بر افکار عمومی و نیروهای سیاسی گذاشته است. روحانی می‌خواهد کشور را روی ریل قانون اساسی بیاورد و اتفاقات جدیدی را برای توازن قدرت انجام دهد اما جریان‌ها و فشارهایی است که راه رسیدن به این هدف را برای او سخت و صعب می‌کند. ما هم امیدواریم زور روحانی و راهبردهایش به فشارهای افراطی‌ها بچربد و طرحی نو در کشور درانداخته شود.

- آیا روحانی در انتخابات 96 به موفقیت دست پیدا می کند؟ داشتن یا نداشتن کدام مولفه ها موفقیت روحانی را تضمین می کنند؟

باید عرض کنم که ماههای اخر ریاست جمهوری برای تغییر نگرش مردم نسبت به یک رئیس جمهور از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابر این عملکرد دولت در این چند ماه آخر، سرنوشت روحانی را رقم خواهد زد. و می تواند در اقبال مردم از گزینه‌های ریاست‌جمهوری موثر باشد. اگرچه اقدامات مثبت روحانی صرف نظر از عملکرد منفی و تبلیغات سوء مخالفان بسیار قابل توجه است، باز هم در انتخابات معادلات غیرقابل پیش بینی‌ای رقم خواهد خورد. با توجه به دلایل فوق الذکر می‌توان پیش بینی کرد و تخمین زد که آینده روحانی روشن است، با این همه دولت او باید بدین جهت که می‌گویند احتیاط شرط عقل است، نکاتی را در نظر بگیرد. چراکه دولت به طور جدی در یک مرحله بسیار بزرگ و البته دشوار و پیچیده‌ای قرار دارد و امروز روحانی باید به دنبال یک تحول محسوس و چشم‌گیری در کشور به ویژه مساله اقتصادی که به جد مورد نقد است، باشد. طیف مخالف(اصولگرایان) که منتقدینجدی دولت روحانی هستند و با نزدیک شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری لحظه‌ای آرام نخواهند گرفت، برای کوبیدن دولت و سنگ اندازی بر مسیر اقداماتش، دست به تشکیل اتاق فکر هایی زده اند تا بتوانند برگ انتخابات را به نفع خود برگردانند، تا بتوانند حسن روحانی را نیز مانند احمدی‌نژاد ناکار کنند. بر این اساس روحانی باید تغییرات جدی را در کابینه خود به وجود بیاورد، مهره های مهمتری را به بازی بگیرد و اگر از سایر وزنه‌های اقتصادی- سیاسی خود استفاده کند، تغییرات قابل ملاحظه‌ای در اقتصاد و سیستم اقتصادی به وجود می‌آورد. و تنها راهی که می تواند دهان مخالفان را ببندد، همین تغییر و تحولات در سطح مدیران و استاندران و ... است. گسترش روابط دولت با کارشناسان اقتصادی و سیاسی در حل چالش بزرگ دولت مفید واقع می‌شود و به طور کل سهیم ساختن و در نظرگرفتن مشارکت افراد و نیروهای کارآمدی که از توانایی لازم برخوردارند در این ماه‌های پایانی می‌تواند در پیشبرد اهداف و بخصوص عملی کردن شعارهای روحانی تاثیر بسزایی داشته باشد و این اقدام گامی مهم برای حل مشکلات موجود است. روحانی نباید فراوش کند که آرای سال ۹۲ خود را مدیون حمایت و تلاش های بی وقفه اصلاح طلبان بواه است.اما روحانی در انتخابات 96 بای دبداند که 4 سال از عملکرد دولت تدبیر و امید گشده است و نتیجه این عملکرد (مطلوب یا غیر مطلوب) در جذب آرا جدید یا ریزش ارای قبلی حائز اهمیت است. مطمئنا دولت در این ماه‌های پایانی وتمرکز جدی او بر مسائلی چون اقتصاد افراد بیشتری را به میدان انتخابات خواهدکشاند.

- آیا اصولگرایان گزینه ای برای انتخابات 96 دارند که بتواند با روحانی مقابله کند؟

بدون شک اردوگاه اصولگرایان در فقدان یک کاندیدای سرشناس و مردمی رنج می برند و به نظر من تا اطلاع ثانوی روحانی بدون رقیب است. البته روحانی باید در انتخابات آینده کاملا هوشیارانه برخورد کند. زیرا مخالفان تلاش خواهند نمود که مشکل رکود را در نزد مردم آن‌قدر بزرگ جلوه دهند تا سایر خدمات دولت در پی چند سال گذشته نادیده گرفته شود. در این میان برخلاف اصولگراهای مخالف دولت، اصولگرهای معتدلی که همواره در کنار دولت روحانی بودند و همان طور که آرای این طیف از اصولگراها در انتخابات مجلس اثرگذار بود، حمایت و آرای آنها از روحانی به طور قطع در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۶ نیز می‌تواند تاثیر داشته باشد. البته این مساله درباره اصولگراهای سنتی نیز صدق می‌کند. حمایت این طیف از جریان اصولگرا که از برخی از آنها تحت عنوان اصولگراهای منصف یاد می‌شود، از روحانی، غیرمحتمل نیست. با این همه حتی اگر این اطمینان وجود داشته باشد که روحانی به خاطر همه خدمات مطلوب و اثرگذارش برای سال ۹۶ به پاستور راه پیدا خواهد کرد، باز هم نباید دستش برای انتخابات آتی خالی باشد، او باید همه تلاش و هم و غم خود را برای حل مشکلات موجود اقتصادی صرف نظر از مساله برجام و آینده اش به کار ببرد. بنابراین در نهایت همه عوامل در جهت درست باید به کار رفته و دست به دست یکدیگر داده تا روحانی از انتخابات سال آتی سرافراز بیرون آید.

- آیا طرح عبور از روحانی شکل می گیرد؟

با توجه به مطالبی که ذکر شد، باید عرض کنم روحانی رقیبی که بتواند با وی مقابله کند را در پیش رو ندارد، چون کسی برازنده تر از روحانی برای عبور از روحانی وجود ندارد بنابر این طرح عبور از روحانی لایحتمل است، مگر اینکه سازماندهی های صورت بگیرد که بتوانند نظر مردم را نسبت به روحانی عوض کنند و مردم دچار چرخش در گرایش یا نظر خود شوند. بنابراین پیش بینی هرگونه رفتاری در سیاست داخلی ایران ممکن است. اما بنده معتقدم که طرح عبور از روحانی، خاستگاهی مغرضانه و به قصد تخریب دارد. بنابر این نه باید خیلی مغرور شد تا دچار مشکلات غیر قابل تصوری نشویم.