علی خرم

ظریف گره کور رابطه ایران با جهان را گشود

دیدار با تیمو سوئینی وزیر خارجه فنلاند اولین دیدار ظریف با یک مقام بلندپایه فنلاندی را رقم زد. ظریف و سوئینی در این دیدار، پیرامون روابط و همکاری های دو کشور در حوزه های سیاسی، اقتصادی، بانکی و پارلمانی به گفت¬وگوهای پرداختند.

  1. ۶ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
دکتر ظریف (تصویر شماره یک)
نوآوران -

نوآوران-وزیر امورخارجه که در سومین روز از تور اروپایی­اش به فنلاند سفر کرده است، برنامه کاری خود را با سخنرانی در یک نشست غیررسانه­ای درباره فرصت‌ها و چالش‌های فراروی امنیت خاورمیانه آغاز کرد. دیدار با تیمو سوئینی وزیر خارجه فنلاند اولین دیدار ظریف با یک مقام بلندپایه فنلاندی را رقم زد. ظریف و سوئینی در این دیدار، پیرامون روابط و همکاری های دو کشور در حوزه های سیاسی، اقتصادی، بانکی و پارلمانی به گفت­وگوهای پرداختند. وزیر امور خارجه کشومان هم­چنین با مارتی آنتیساری، رئیس جمهور سابق فنلاند دیدار و در خصوص در خصوص بحران منطقه غرب آسیا به تبادل نظر پرداخت. با این حال، آخرین و مهم­ترین دیدار ظریف در سومین روز از سفر به اروپا، دیدار او با سائولی نینیستو، رئیس جمهور فنلاند بود. ظریف در ابتدای این دیدار دعوتنامه رسمی جناب آقای روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران از رئیس جمهور فنلاند جهت دیدار از ایران را تقدیم وی کرد.

امنیت و اقتصاد محورهای سفر ظریف

در حالی که روز دوم تور اروپایی ظریف بیشتر متاثر از مسائل اقتصادی و تجاری بود، به نظر روز سوم به بیشتر به مباحث امنیتی و دیپلماتیک اختصاص داشت. اظهارات محسن جلال­پور که سرپرستی گروه فعالان اقصادی در این سفر را برعهده دارد نیز بر این مساله صحه می­گذارد. در همین رابطه محسن جلال­پور، رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران در گفتگو با ایرانا با بیش از انتظار توصیف کردن نتایج سفر لهستان، گفت: "مذاکرات هیات ایرانی در لهستان به 30 مورد یادداشت تفاهم و کار مشترک در زمینه هایی همچون انرژی، نفت و گاز، مواد غذایی، تجهیزات بیمارستانی منتهی شد." وی در ادامه با اعلام این که وزیر امور خارجه در همه دیدارها و گفت وگوها، برمحوریت بخش خصوصی در سفرهای آتی وزیرخارجه تأکید داشته، گفت: "در این سفر به دو هدف اصلی دست یافتیم؛ نخست تعریف و نشان دادن جایگاه بخش خصوصی ایران و دوم، وصل کردن مجموعه بنگاهای ما به همتایان لهستانی بود." رئیس اتاق بازرگانی ایران در خصوص حضور پر رنگ فعالان حوزه بانکی در هیات اقتصادی ایران با اشاره به عقب­افتادگی­ها و نقضان­های ایران در حوزه حقوقی و بانکی، نخستین نیاز فعالان اقتصادی برای همکاری با دنیا را زیرساخت بانکی عنوان کرد.

ایران نیازمند بازاندیشی در رابطه­اش با جهان

در همین رابطه با علی خرم، استاد دانشگاه و کارشناس سیاست خارجی تماس می­گیرم و از او در خصوص علل و دستاوردهای احتمالی سفر وزیر امور خارجه به چهار کشور لهستان، فنلاند، سوئد و لتونی می­پرسم. خرم در پاسخ به این سوال با اشاره به این که بعد از توافق هسته­ای ایران می­بایست در روابط خود با کشورهای جهان بازاندیشی می­کرد، می­گوید: "برخی از این روابط طی 12 سال گذشته به­طور کامل متوقف شده بودند و بخشی از این روابط خارجی نیز در 37 سال گذشته بلاتکلیف قرار گرفته بودند." وی با اشاره به این که ایران از دو جنبه سیاسی و اقتصادی مورد تحریم قرار گرفته بود، می­گوید:‌ "تحریم سیاسی باعث شده بود تا کلاف روابط بین ایران و کشورهای جهان علی­الخصوص اروپا گره خورده بود." از نظر این کارشناس روابط بین­الملل، توافق هسته­ای باعث برداشته شدن قطع­نامه­های شورای امنیت، تحریم­های آمریکا و تحریم­های اتحایده اروپا شده که رفع تحریم سیاسی را به­دنبال داشت.

اروپا به شریک اول تجاری ایران بدل می­شود

خرم با بیان این که اتحادیه اروپا با 28 عضو یکی از اولویت­های اصلی سیاست خارجی ایران محسوب می­شود، می­گوید: "با افت حجم معاملات از 35 میلیارد دلار در سال 1384به چند میلیارد دلار در سال­های اخیر، می­توان گفت که اتحادیه اروپا از شریک اول تجاری ایران به رده شاید پانزدهم تنزل کرد." از نظر این کارشناس روابط بین­الملل، بعد از توافق هسته­ای هم از سوی ایران و هم از سوی کشورهای اروپایی تلاش شد تا روابط نه­تنها احیاء شوند بلکه به سطحی بالاتر و بهتر از گذشته ارتقاء یابند. وی در ادامه می­افزاید:‌ "حضور فعالان اقتصادی در این سفر به منظور گسترش روابط اقتصادی و تجاری است که بخش از کلیت روابط میان ایران و اروپا محسوب می­شود." نماینده سابق ایران در دفتر اروپایی سازمان ملل متحد در خصوص اهمیت ارتباط با کشورهای اروپایی می­گوید: ‌کشورهای اروپایی که از لحاظ برخورداری از فناوری بعد از ایالات متحده در جهان در جایگاه دوم قرار دارند، فرصت بهره­گیری از فناوری­های مدرن را در اختیار صاحبان صنعت قرار می­دهد. از نظر خرم، ترکیه با اتکا به همین فناوری­های توانست با دست­یابی به استانداردهای جهانی یورو 2003 و یورو 2004، کالاهای خود را به سراسر جهان صادر کند. به نظر می­رسد این همان هدفی است که ایران در گسترش روابط خود با کشورهای اروپایی دنبال می­کند.

نباید هیچ کشوری را دست­کم گرفت

از این کارشناس مسائل سیاست خارجی در خصوص اهمیت دیپلمایتک این سفرها می­پرسم و او در جواب می­گوید: "وزیر امور خارجه با این سفرها می­کوشد بستری سیاسی را با جهان و بویژه جهان فراهم کند تا هر زمان موضع همکاری با ایران در زمینه­های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی و دیگر زمینه­ها مطرح شود، ایران از حمایت کشورهای اروپایی و اتحایده اروپا برخوردار باشد." خرم در پاسخ به این پرسش که به نظر کشورهای صنعتی و صاحب­صنعت اروپایی هنوز رغبتی چندانی برای ارتباط با ایران ندارند با اشاره به دیدارهای میان سران جمهوری اسلامی ایران، فرانسه، انگلستان و ایتالیا و هم­چنین تمایل شرکت­ها و برندهای مطرحی چون رنو، ایرباس، ینز و فولکس­واگن برای حضور در بازار ایران، می­گوید:‌ "نباید کشورهایی چون لهستان و لتونی را از لحاظ صنعتی دست کم گرفت. کشوری مانند لهستان از لحاظ صنایع سنگین بسیار پیشرفته است." علاوه بر این از نظر این استاد دانشگاه، اختلاف چندانی در میان کشورهای عضو اتحادیه اروپا از لحاظ دسترسی به فناوری­های روز و مدرن وجود ندارد. وی در ادامه می­افزاید: "شاید لتونی کشور کوچکی باشد اما می­تواند فناوری­های پیشرفته را به­شکلی ارزان­تر در اختیار فعالان اقتصادی ایرانی قرار دهد."

 این مسائل در حالی عنوان می­شود که به اعتقاد برخی از کارشناسان مسائل سیاست خارجی و روابط بین­الملل رابطه با کشورهایی چون لتونی و لهستان دردی از کشور ما دوا نخواهد کرد. گفته می­شود در شرایطی که اقتصاد ایران بیش از هر زمانی به سرمایه­گذاری خارجی نیازمند است، این کشورها از توان مالی کافی برای سرمایه­گذاری در ایران برخوردار نیستند. از دیگر سو به اعتقاد برخی کارشناسان سیاسی، این کشورها از وزن سیاسی و دیپلماتیک چندانی نیز در اتحادیه اروپا برای تغییر موازنه به سمت ایران برخوردار نیستند. حال باید دید که دستاوردهای مادی این سفرها در میدان عمل در ماه­های آتی، درستی کدام از یک دیدگاه­های موجود را تائید خواهد کرد.

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی