مهدی ذاکریان با اشاره به پروژه ایران‌هراسی در گفت‌وگو با «نوآوران» مطرح کرد:

سعودی‌ها نقش ایران در فلوجه را بزرگ‌نمایی می‌کنند

تاکید بیش از حد بر نقش ایران در آزادسازی فلوجه را باید توطئه‌ای از جانب سعودی‌هایی دانست که می‌کوشند از هر موقعیتی و وضعیتی به سود خود بهره گیرند. سعودی‌ها تلاش می‌کنند از طریق بزرگ‌نمایی نقش ایران در عراق، پروژه ایران‌هراسی خود را در منطقه و در جهان پیش ببرند.

  1. ۵ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
فلوجه
نوآوران -

هادی آذری: 

فلوجه در پنجاه کیلومتری بغداد واقع شده است و  از زمان اشغال عراق در کنترل بعثی‌ها و تندروهای وابسته به القاعده بوده و حتی آمریکایی‌ها نیز هیچ‌گاه نتوانستد به‌طور کامل بر آن مسلط شوند. فلوجه که دروازه تردد تروریست‌های تکفیری داعش به بغداد و استان‌های شیعه‌نشین جنوبی عراق است به نوعی مرکز فرماندهی و استقرار نیروهای داعش در عراق به شمار می‌رفت.  بیش از دو سال پیش بود که فلوجه به دست داعش سقوط کرد. در واقع فلوجه یکی از نخستین شهرهایی در عراق بود که کنترل آن به دست داعش افتاد. فلوجه که در زمان حکومت صدام حسین نیز از مناطق اصلی پشتیبان رژیم بعث به‌شمار می رفت، در سال‌های اخیر همواره پایگاه سنی‌های مبارز با دولت شیعه نوری المالکی در عراق به شمار رفته است. خیلی‌ها همین مساله را علت سقوط زودهنگام این شهر عنوان می‌کنند. در واقع، فلوجه بدون مقاومت زیادی در دستان داعش افتاد. در واقع، یکی از علل مهم بقای تکفیری های داعش در فلوجه حضور برخی از سران رژیم بعث در این منطقه و وابستگی قبایل آنجا به رژیم سابق است. با فتح فلوجه بود که داعش به لحاظ مادی و روانی قدرت کافی برای فتح دیگر شهرهای عراق از جمله موصل را به‌دست آورد. سوق الجیشی بودن و دسترسی آسان به استان‌های مهم عراق از جمله الرمادی، بغداد و کربلا  به فلوجه اهمیت راهبردی داده است. فلوجه در واقع مرکز و محور این سه استان کلیدی عراق است که از طریق این منطقه به راحتی می‌توان تجیهزات را به نیروهای میدانی رساند و بر این استان‌ها تاثیر گذارد. از این رو این منطقه برای دولت عراق و گروه تروریستی داعش حائز اهمیت بالایی است.

روز گذشته بود که مقامات عراقی از پاک‌سازی کامل فلوجه از حیث تروریست‌‌های داعش خبر دادند. سرانجام عملیاتی که از هفته‌ها پیش با رهبری دولت مرکزی در این منطقه شروع شده بود، با آزادسازی فلوجه که از آن به‌عنوان بهشت داعش یاد می‌شود، به پایان رسید. به نظر می‌رسد آزادسازی فلوجه علاوه بر متحد کردن عراقی‌ها در برابر یک دشمن واحد، تمامیت ارضی ترک برداشته این کشور را نیز ترمیم کرده باشد. علاوه بر این، آزادسازی فلوجه می‌تواند اقتدار ومشروعیت دولت مرکزی که در سایه اشغال برخی مناطق عراق به دست داعش تا حدی از دست رفته بود، را بار دیگر به آن بازگرداند. علاوه بر نقش آزادسازی فلوجه بر بازسازی چهره دولت مرکزی، این عملیات تمرینی برای همگرایی و وحدت ملی میان عراقی‌ها بوده است که در سال‌های اخیر زیر سایه سنگین تضادها و تقابل‌های جناحی، قومی و مذهبی لطمات زیادی خورده‌اند. به عبارت دیگر، وحدت بین شیعیان، سنی‌ها و کردها برای آزادسازی فلوجه، الگویی است که می‌تواند برای پاک کردن دیگر شهرهای عراق از حیث داعش نیز به‌کار بسته شود. گذشته از نقش مستشاری ایران که به دعوت و خواست رسمی دولت مرکزی این کشور و شخص حیدرالعبادی صورت گرفت، در جریان آزادسازی فلوجه سه گروه نقش داشتند. به‌عنوان گروه نخست باید به نیروهای مردمی یا حشد الشعبی اشاره کرد که از پایگاه اجتماعی ویژه ای برخوردارند. در این زمینه نباید نقش مهم و تاثیرگذار مرجعیت شیعه در شکل‌گیری این نیروی مردمی را نادیده گرفت. به‌عنوان ضلع دوم مثلث آزادسازی عراق، باید به ارتش عراق و نیروهای واکنش سریع اشاره کرد که در منطقه فلوجه علیه مواضع داعش دست به عملیات زدند.

بدون شک ضلع سوم را باید کمک مستشاری ایران و هم‌چنین همکاری‌های آمریکا دانست که به زعم بسیاری از تحلیل‌گران در مبارزه با داعش در کنار ایران قرار دارند. هرچند حضور مستشاری و نظامی ایران در عراق به درخواست رسمی دولت مرکزی این کشور صورت گرفته، با این حال این مساله از سوی کشورهای منطقه از جمله عربستان که ایران را به دخالت در امور کشورهای منطقه محکوم می‌کنند، مواجه شده است. علاوه بر جمهوری اسلامی ایران که بارها هرگونه اتهام مبنی بر دخالت در کشورهای منطقه را اکیدا رد کرده است، دولت عراق و شخص حیدر العبادی، نخست‌وزیر این کشور نیز به‌کرات بر این مساله تاکید کرده‌اند. به نظر می‌رسد که دیدار حیدرالعبادی با ایرج دانایی‌فر، سفیر ایران در عراق را باید در همین راستا و در جهت کاهش فشار بین‌المللی بر ایران به بهانه مداخله در امور کشورهای منطقه تفسیر کرد. این دیدار که هم‌زمان با مراحل نهایی آزادسازی فلوجه صورت گرفت، یک پیام روشن برای جامعه جهانی و کشورهای دارد: این که حضور ایران در عراق به صلاح‌دید و با رضایت دولت مرکزی این کشور صورت گرفته است. از این گذشته، تاکید سفیر کشورمان در عراق مبنی بر حمایت از این کشور در مقابل داعش را باید نشانه این دانست که ایران به‌رغم فشارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، از موضع خود برای کمک‌ مستشاری به این کشور برای جنگ با داعش کوتاه نخواهد آمد؛ امری که می‌تواند بیش از پیش خشم عربستان که اخیرا از لاک محافظه‌کاری بیرون آمده و سیاستی ماجراجویانه‌تر را در قبال منطقه در پیش گرفته است، را برانگیزد. گفتنی است در همین رابطه صباح زنگنه، کارشناس مسائل خاورمیانه، مدتی پیش در گفت‌وگو با «نوآوران»، سلب تابعیت شیخ عیسی قاسم توسط دولت بحرین را توطئه‌ای از جانب عربستان در واکنش به آزادسازی فلوجه ارزیابی کرده بود. 

 

سعودی‌ها به‌دنبال پروژه ایران‌هراسی

مهدی ذاکریان-استاد روابط بین‌الملل

در واقع آزادسازی فلوجه را باید پیامد این مساله دانست که بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای به این نتیجه رسیدند که فلوجه باید از چنگال داعش خارج شود. در واقع داعش هم خطری برای منطقه و هم برای نظام بین‌الملل محسوب می‌شود و از آن‌جا که کانون پیدایش داعش در این منطقه بوده است، بنابراین شکست داعش در فلوجه هم به لحاظ روانی و هم به‌لحاظ فیزیکی، بازتاب و انعکاس تبلیغاتی گسترده‌ای خواهد داشت که به تضعیف هرچه بیشتر داعش کمک خواهد کرد. بنابراین، اراده جهانی و منطقه‌ای دست به دست هم داد تا داعش در فلوجه عقب رانده شود که ایران نیز در آن دخیل بوده است. هرچند ایران به عنوان یکی از بازیگران منطقه‌ای در تضعیف موقعیت داعش در عراق و منطقه موثر بوده، نمی‌توان نقش ایران را نقشی درجه یک دانست. در واقع، تاکید بیش از حد بر نقش ایران در آزادسازی فلوجه را باید توطئه‌ای از جانب سعودی‌هایی دانست که می‌کوشند از هر موقعیتی و وضعیتی به سود خود بهره گیرند. سعودی‌ها تلاش می‌کنند از طریق بزرگ‌نمایی نقش ایران در عراق، پروژه ایران‌هراسی خود را در منطقه و در جهان پیش ببرند. از دیگر سو، در داخل هم عده‌ای از این که سعودی‌ها به نقش ایران در عراق اعتراف کرده‌اند، سرمست و غره می‌شوند. این در حالی است که بزرگ‌نمایی در خصوص نقش‌آفرینی ایران در آزادسازی فلوجه نتیجه‌ای جز تخریب چهره ایران در جامعه بین‌الملل و منطقه به‌دنبال ندارد. هرچند نقش‌آفرینی ایران به‌عنوان یک کشور صلح‌طلب و متعادل در آزادسازی فلوجه چیزی بیش از کمک مستشاری نبوده است با این حال، سعودی‌ها می‌کوشند با بزرگ‌نمایی، آن را مداخله در امور کشورهای منطقه جلوه دهند. در واقع ما در داخل باید مراقب باشیم که در دام خودبزرگ بینی سعودی‌ها نیفتاده و در مورد توانایی و قدرت خود دچار توهم نشویم.