نماینده اسبق ایران در سازمان ملل در گفت وگو با نوآوران

تا اوباما هست خطری برجام را تهدید نمی کند

رابطه ایران و اتحادیه اروپا به نظر بعد از رای مردم به بریتانیا به خروج این کشور از اتحادیه اروپا، وارد فاز تاره‌ای شده است. در جایی که فدریکا موگرینی در آخرین دیدار خود در شهر اسلو به حمایت اتحادیه اروپا از برجام و عزم این اتحادیه برای بهره‌مندی مردم ایران از اثرات و پیامدهای برجام تاکید کرده بود، لیکن بیانیه پایانی نشست سران ناتو که در آن نسبت به برنامه موشکی ایران ابراز نگرانی کرده‌اند می‌تواند از سنگ‌اندازی کشورهای اروپایی در مسیر برجام نشان داشته باشد.

  1. ۴ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
تا اوباما هست خطری برجام را تهدید نمی کند
نوآوران -

سران ناتو باوجود استقبال از ادامه اجرای برجام، آزمایش‌های موشکی ایران را خلاف قطع‌نامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل در خصوص برجام اعلام کرده‌اند. پیشتر نیز آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان، از تلاش ایران برای دسترسی به فناوری‌های حساس هسته‌ای از طریق شرکت‌های آلمانی خبر داده بود. این ابراز نگرانی‌ها در حالی از طرف سران کشورهای اروپایی صورت می‌گیرد که جان کربی، سخنگوی وزارت امور خارجه، عنوان کرده بود که برنامه موشکی ایران ناقض برجام و توافق هسته‌ای نیست.

 از دیگر سو، بیانیه سران ناتو نیز در داخل کشور با واکنش مقامات ایرانی همراه بوده است. مقامات بارها تاکید کرده‌اند آزمایش‌های موشکی ایران خلاف برجام نیست و این کشور به‌طور کامل به تعهدات خود در برجام عمل کرده است. در همین چارچوب بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان اظهار نگرانی مطرح‌شده در بیانیه پایانی ناتو را مردود و آن را تکرار ادعاهای بی‌اساس گذشته خواند. قاسمی با اعلام این‌که موشک‌های ایرانی به‌هیچ‌عنوان برای حمل کلاهک هسته‌ای طراحی نشده‌اند، برنامه موشکی کشور را صرفا در چارچوب برنامه‌های مشروع دفاعی جمهوری اسلامی ایران می‌داند. این در حالی است که روز یکشنبه ریچارد هوویت، نماینده اروپایی از گروه سوسیالیست‌ها با کاظم جلالی، عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی و رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی و علاءالدین بروجردی، عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی دیدار کرد. دیدارهایی که با توجه به موضع‌گیری بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، سران ناتو و آنگلا مرکل در قبال برنامه موشکی می‌تواند اهمیتی دوچندانی می‌یابد. علی خرم، سفیر سابق ایران در چین، در گفت‌وگو با «نوآوران» با اشاره به این‌که دو طرف در دوران اعتمادسازی قرار دارند، چنین اظهاراتی را از سوی طرف غربی تا حدی طبیعی می‌داند. او معتقد است که برای حل این مشکل، ایران به‌جای واکنش منفی باید در پای میز مذاکره برای این موضوعات چاره‌اندیشی کند.

 

روز یکشنبه نشست سران ناتو با انتشار بیانیه و اعلام نگرانی در خصوص برنامه موشکی ایران به کار خود پایان داد. به نظر شما این اظهارنظرها با چه هدفی صورت می‌گیرد؟

ازآنجاکه بر اساس قطع‌نامه 2231، شورای امنیت از ایران خواسته شده بود که در موضوع توسعه برنامه موشکی خود نگهداری بکند، این ابزار نگرانی‌ها تا حدی طبیعی است. درواقع، چون دو طرف در دوره اعتمادسازی قرار دارند، آزمایش‌های موشکی در طرف مقابل با حساسیت‌هایی همراه است. از دیگر سو، درخواست غرب برای خود نگهداری در برنامه موشکی، در ایران به‌جای رویکرد مبتنی بر همکاری با واکنش‌های تند و منفی همراه بود. در چنین شرایطی اگر ایران سعی نکند این مساله را در فضای دوستانه حل نکند، آهنگ اتحادیه اروپا، کشورهای 1+5 و آمریکا در قبال برنامه موشکی ایران به‌تدریج تندتر نیز خواهد شد. ما باید سعی کنیم به‌جای واکنش‌های منفی و تقابلی و به‌جای کشاندن این مساله به سطح تبلیغاتی، مسائلی ازاین‌دست را در پای میز مذاکره حل‌وفصل کنیم.

 

در شرایطی که کشورهای دیگر ازجمله همسایگان ایران درحال‌توسعه توان موشکی خود هستند، اساسا تا چه اندازه این ادعای غربی‌ها را منطقی می‌دانید؟

کشورهایی چون هند و پاکستان شاید حتی در سطحی وسیع‌تر از ما، برنامه موشکی خود را توسعه دهند اما به این خاطر با واکنش منفی از سوی غرب مواجه نمی‌شوند که نه کسی را تهدید می‌کنند، نه بر روی موشک‌های خود شعار می‌نویسند. علاوه بر این، این کشورها نه‌تنها در مورد ابعاد برنامه و توان موشکی خود اغراق نمی‌کنند بلکه سعی می‌کنند، آن را کم‌اهمیت‌تر و محدودتر از آن چیزی که در واقعیت هست، نشان دهند تا حساسیت‌برانگیز نشود. در مقابل، ما در ایران سعی می‌شود از طریق تبلیغات، همه‌چیز را بزرگ‌تر از آن چیزی که در عمل هست، جلوه دهند. از این گذشته، پاکستان و هند برخلاف ایران در دوره اعتمادسازی با غرب قرار ندارند. ما ضمن نگاه به توسعه ابعاد برنامه و توان موشکی خود باید طوری رفتار کنیم که با ایجاد واکنش و حساسیت در جهان همراه نشود. حتی اگر این نگرانی‌ها واقعی نباشد، با ما این رفتارها به طرف مقابل و دشمنان این فرصت را می‌دهیم تا روی ین مسائل سرمایه‌گذاری کنند.

 

به نظر شما بیانیه در کنار اظهارات بان کی مون و مرکل در خصوص نقض برجام از سوی ایران، چه پیامدهایی برای روند اجرای برجام در بر خواهد داشت؟

این اظهارنظرها می‌تواند موج ایجاد کرده و فشار بر ایران را افزایش دهد. بااین‌حال، ما در داخل به‌جای واکنش منفی باید در جهت اعتمادسازی گام برداریم. در همین رابطه، آقای ظریف می‌تواند با حضور در مجامع بین‌المللی به تبادل‌نظر پرداخته و در خصوص برنامه موشکی ایران به طرف غربی اطمینان می‌داد. مشکل ما این است که می‌خواهیم همه‌چیز را به سطح تبلیغات بکشانیم.

 

آیا خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، می‌تواند بر روابط این اتحادیه با ایران تاثیر بگذارد؟

خروج انگلستان تاثیری بر رابطه ایران با اتحادیه اروپا ندارد. ما به‌جای این‌که به دنبال تبعات خروج بریتانیا بر روابط اتحادیه اروپا با ایران باشیم، باید به دغدغه‌ها و نگرانی‌های این اتحادیه توجه کنیم. چه انگلستان در اتحادیه اروپا باشد، چه نباشد، این اتحادیه نسبت به مسائلی چون برنامه موشکی و حقوق بشر حساس است.

 

عده‌ای در دخل معتقدند که با خروج انگلستان از اتحادیه اروپا، ایران به این اتحادیه نزدیک‌تر می‌شود. نظر شما در این رابطه چیست؟

این حرف‌ها از روی نادانی است. ما نباید انتظار داشته باشیم که خروج انگلستان از اتحادیه اروپا باعث شود تا این اتحادیه ما را بغل کند. رویکرد اتحادیه اروپا را انگلستان تعیین نمی‌کرده که حالا در نبود آن، یک‌شبه تغییر کند.

 

تحرکاتی که از سوی کنگره آمریکا برای غیرقانونی کردن فروش هواپیمای بوئینگ به ایران صورت می‌گیرد، چه تاثیر بر برجام خواهد داشت؟

تا آنجا که من اطلاع دارم، دولت اوباما اعلام کرده، هر قانونی که برجام را تضعیف یا نقض کند را وتو خواهد کرد. به نظر من تا زمانی که دولت اوباما سرکار است، از سوی آمریکایی¬ها خطری جدی برجام را تهدید نمی‌کند.

 

چکیده

پاکستان و هند برخلاف ایران در دوره اعتمادسازی با غرب قرار ندارند.

در ایران سعی می‌شود از طریق تبلیغات، همه‌چیز را بزرگ‌تر از آن چیزی که در عمل هست، جلوه دهند.

بر اساس قطع‌نامه 2231، شورای امنیت از ایران خواسته شده بود که در موضوع توسعه برنامه موشکی خود نگهداری بکند.

خروج انگلستان ربطی به رابطه ایران با اتحادیه اروپا ندارد.

تا زمانی که دولت اوباما سرکار است، از سوی آمریکایی‌ها خطری جدی برجام را تهدید نمی‌کند.