گزارش «نوآوران» از انگیزه طرح‌های ضد ایرانی دلواپسان آمریکایی

ایران،محل گروکشی سیاسی

مهدی ذاکریان: جمهوری‌خواهان می‌خواهند، تحریم و حمله را جایگزین دیپلماسی کنند

  1. ۴ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
ایران،محل گروکشی سیاسی
نوآوران -

مجلس نمایندگان آمریکا پنج‌شنبه گذشته طرحی را با 249 رای موافق در برابر 176 رای مخالف تصویب کرد تا دولت آمریکا از خرید آب سنگین از ایران منع شود. این در حالی است که حدود دو ماه پیش پیشنهادی مشابه همین طرح، در سنای آمریکا مطرح شد اما رای نیاورد. بااین‌وجود، این طرح برای اجرایی شدن باید امضاء باراک اوباما را در پای خود ببیند؛ امری که با توجه به اظهارت اخیر رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر وتو کردن طرح‌های ناقض برجام، بعید به نظر می‌رسد که رنگ واقعیت به خود ببیند. بیانیه باراک اوباما به مناسبت سالگرد توافق هسته‌ای نیز بار دیگر بر این مساله تاکید داشت که دولت آمریکا خود را به صیانت از برجام متعهد می‌داند و مادامی‌که ایران به توافق هسته‌ای پایبند باشد، طرف آمریکایی نیز آن را نقض نخواهد کرد. به‌رغم این ادعاها، تحرکات اخیر کنگره با تصویب سه طرح ضد ایرانی هرچند شاید به معنای دقیق کلمه ناقض برجام نباشد و به بهانه واهی حمایت ایرانی از تروریسم، بیشتر برنامه موشکی ایران را هدف گرفته باشد، بااین‌حال به فضای دیپلماتیک ایجادشده و تلاش برای اعتمادسازی میان دو کشور لطمه خواهد زد. نکته جالب این‌که به گزارش ایسنا، طرح منع خرید آب سنگین از ایران، در حالی به تصویب کنگره می‌رسد که اولین محموله آب سنگین ایران به ارزش 6/8 میلیون دلار ظرف چند هفته آتی به آمریکا می‌رسد تا پس از ذخیره‌سازی در آزمایشگاه ملی اوک ریج در ایالت تنسی متعاقبا به فروش برسد.

طرح منع خرید آب سنگین از ایران، تنها طرحِ جمهوری‌خواهان برای تحت اثیر قرار دادن برجام در تولد یک‌سالگی آن نیست. ادوارد رویس نماینده دیگر حزب جمهوری‌خواه از ایالت کالیفرنیا نیز بر اساس طرح دیگری، پیشنهاد داده است هرگونه تراکنش مالی با نهادها و حتی افراد ایرانی برای مدت محدودی متوقف شود. جمهوری‌خواهان ادعا می‌کنند که با این طرح‌ها در پی تنبیه ایران به دلیل حمایت از تروریسم و انجام آزمایش‌های موشکی هستند. علاوه بر این، «زمان محدود» در طرح ادوارد رویس، به‌منظور این است که متوقف کردن تنش‌های مالی تا هنگامی پابرجا خواهد بود که رئیس‌جمهوری آمریکا بتواند گواهی دهد که اتهام‌های همیشگی واشنگتن علیه ایران دیگر مصداق ندارد.

طرح سوم که ملغمه‌ای بامزه از همه طرح‌های ضد ایرانی کنگره است را کوین مک کارتی، نماینده جمهوری‌خواه کالیفرنیا پیشنهاد داده است. در طرح او، همه شعارهای سیاسی از حقوق بشر تا برنامه موشکی و اتهام تروریسم، از تحریم رئیس‌جمهوری ایران تا تحریم سپاه پاسداران و حتی تحریم یکی از شرکت‌های هواپیمایی ایرانی قیدشده است. در همین طرح، از رادیو و تلویزیون‌های فارسی‌زبان وابسته به دولت آمریکا خواسته‌شده است که برنامه‌هایشان را گسترش دهند و از وزارت خارجه آمریکا خواسته شده تا به افراد خاصی در ایران کمک کند. افزون بر مجلس نمایندگان، یک طرح ضد ایرانی هم در سنای آمریکا در حال بررسی است. دو سناتور بنام باب کور کر و مارس و روبیو از حزب جمهوری‌خواه و رابرت مِنِندِز و جو مانچین از حزب دموکرات، طرحی را برای تحریم موشکی ایران و صادرات یا واردات سلاح‌های متعارف در ایران آماده کرده‌اند.

برخی کارشناسان دلیل این‌همه تلاش از سوی برخی نمایندگان کنگره آمریکا را بهره‌برداری داخلی با نزدیک بودن موعد برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا می‌دانند. هیلاری کلینتون، نامزد حزب دموکرات بدون شک از توافق هسته‌ای با ایران به‌عنوان یک دستاورد دیپلماسی برای حزب خود یاد خواهد کرد. در مقابل، مخالفانِ توافق که عمدتا اعضای حزب جمهوری‌خواه هستند، می‌کوشند تا به هر وسیله‌ای این برگ برنده را از هیلاری کلینتون بگیرند. هر طرحی در یکی از دو مجلسِ آمریکا باید به تصویب مجلس دیگر و به امضای رئیس‌جمهوری برسد و با شرایط کنونی، چنانکه بالاتر گفته شد، بعید است هیچ طرحی که ناقض برجام باشد فعلا بتواند ره به جایی ببرد. بااین‌همه، چنانکه مقام‌های ایرانی بارها گفته‌اند، ایران حسن اجرای تعهدات طرف مقابل در برجام را با دقت زیر نظر خواهد داشت و برای هر سناریوی احتمالی، آمادگی لازم وجود دارد.

مهدی ذاکریان در گفت‌وگو با «نوآوران» اقدامات اخیر کنگره آمریکا که به تحریک اکثریت جمهوری‌خواه صورت می‌گیرد را ناشی از رویکرد این حزب در قبال ایران دانسته و می‌گوید: «اکثریت جمهوری‌خواه معتقدند که سازش با ایران نتیجه‌ نخواهد داد و فقط تحریم و حمله در قبال ایران موثر خواهد بود.» به گفته این استاد روابط بین‌الملل، پس از تصویب برجام و طی شدن مراحل قانونی آن در ایالات‌متحده، جمهوری‌خواهان سعی می‌کنند تا موانعی دیگری بر سر راه برجام ایجاد کنند که هدف از آن هم مخالفت با دولت اوباما و هم مخالفت با ایران است. ذاکریان هم‌چنین معتقد است که جمهوری‌خواهان با تصویب طرح‌های ضد ایرانی درصدد هستند، با ناموفق جلوه دادن برجام، از آن بهره‌برداری سیاسی برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بکنند. درواقع می‌توان گفت که موضع ایران به دستاویزی برای گروکشی‌های سیاسی در آمریکا بدل شده است. در چنین شرایطی از یک سو، دموکرات‌ها می‌کوشند با انعقاد قراردادهای اقتصادی تضمینی برای تداوم اجرای روند برجام فراهم آورند و متعاقبا به افکار عمومی در آمریکا و رقبای سیاسی خود نشان دهند که پای میز مذاکره هم می‌شود مشکلات با جهان ازجمله ایران برطرف کرد. در دیگر سو، جمهوری‌خواهان با تلاش برای مانع‌تراشی بر سر راه برجام می‌خواهند هم‌چنان دیوار بی‌اعتمادی میان دو کشور را بلند نگه داشته و از این طریق گزینه تحریم و حمله نظامی را به‌جای دیپلماسی بر روی میز بگذارند. هرچند گمانه‌زنی‌های زیادی در خصوص سرنوشت برجام پس از روی کار آمدن دولت جدید در آمریکا صورت گرفته است، بااین‌حال از نظر ذاکریان، در صورت روی کار آمدن هر کدام نامزدهای دموکرات یا جمهوری‌خواه برجام مورد حمایت قرار گرفت. او در این رابطه با اشاره به این که برجام بخشی از قطع‌نامه شورای امنیت سازمان ملل بوده و بر اساس یک کار دقیق حقوقی به دست آمده است، می‌گوید‌: «نقض برجام نقض قوانین بین‌المللی است و به همین خاطر هم خانم کلینتون و هم آقای ترامپ موظف به حفاظت از آن هستند.»

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی