قاسمی پاسخ الجبیر را داد

فرافکنی

هادی آذری- در شرایطی که وزارت خارجه عربستان جنگ کلامی تمام عیاری را علیه ایران به راه انداخته است، ایران کوشیده با اجتناب از اظهارنظرهای تنش زا، منصوب کردن جابر انصاری به سمت معاون عربی وزارتخانه و همچنین محاکمه عاملان حمله به سفارت عربستان، پالسهای مثبتی را به ریاض و جامعه جهانی مخابره کند. پیامی که به نظر گوش شنوایی در عربستان ندارد.

  1. ۴ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۱
فرافکنی
نوآوران -

در این رابطه، فریدون مجلسی، پیشتر در گفتوگو با «نوآوران» عنوان کرده بود که حضور ترکی الفیصل در نشست منافقین آب پاکی را بر روی دست افرادی ریخته که به تغییر رویکرد عربستان نسبت به ایران امیدوارند. به نظر گذشت زمان، بر اظهارنظر این دیپلمات سابق مهم تائید میزند.

وقتی عربستان قِصر در میرود

مهرماه سال گذشته بود که با حادثه منا و به شهادت رسیدن بیش از 260 تن از حجاج ایرانی که نام غضنفر رکنآبادی دیپلمات ایرانی نیز در میان آنها دیده میشد، تنشی جدی در روابط ایران و عربستان ایجاد شد. البته این نخستین باری نبود که ایرانیها در مکه به شهادت میرسیدند. پیشتر نیز در مراسم حج سال 66 که به حج خونین مشهور شد، درنتیجه درگیری میان حجاج ایرانی و پلیس عربستان، بیش از 270 ایرانی به شهادت رسیده بودند. اتفاقی که برای سه سال اعزام حجاج ایرانی به مراسم حج را متوقف ساخت. به نظر میرسد که بعد از حادثه منا نیز یک بار دیگر تاریخ در حال تکرار شدن است و حجاج ایرانی در مراسم حج سال 95 حضور نخواهند داشت. بااینحال، حادثه منا تنها رخداد تنشزا میان تهران و ریاض در سال گ نبود. دی ماه سال گذشته بود که عربستان صعودی با اعدام شیخ النمر بار دیگر در صدر اخبار قرار گرفت. اعدام این فقیه شیعه عربستانی که در پی اعتراضات شیعیان عربستان در سال 2012 بازداشت شد، با واکنشهای منفی در جامعه بینالمللی همراه شد. در این میان ایران بیشترین واکنش را از خود نشان داد. در همین رابطه، عدهای بهصورت خودجوش به سفارت عربستان حمله کرده و آن را به آتش کشیدند، هرچند این اقدام بلافاصله از سوی دولت محکوم شد اما به نظر بهانه خوبی را به دست دولت عربستان داد تا روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع کند البته قطع روابط دیپلماتیک تنها پیامد حمله به سفارت عربستان نبود. مهدی ذاکریان، استاد روابط بینالملل پیشتر به «نوآوران» گفته بود که این اقدام احساسی و فرصتی تاریخی را از دستگاه دیپلماسی ایران برای زیر ضرب قرار دادن عربستان در مجامع و محاکم بینالمللی گرفت. ازنظر این استاد روابط بینالملل، درنتیجه به آتش کشیدن سفارت عربستان، نگاه از ریاض به سمت تهران معطوف شد و عربستان توانست تا با مظلومنمایی خود را از زیر فشار سیاسی ناشی از اعدام شیخ نمر خارج کند.

     فروریختن سنگرهای منطقهای عربستان

از دیگر سو، عربستان درحالیایران را بهخاطر مبارزه با تروریستهای داعش در سوریه و عراق به مداخله در امور کشورهای منطقه متهم می‌کند که خود بارها بهصورت علنی و با ارسال نیروی نظامی در امور کشورهایی چون بحرین و یمن و علیه جنبشهای مردمی در این کشورها مداخله کرده است. به نظر، عربستان از افزایش نفوذ ایران در کشورهایی که بهطور سنتی حیاطخلوت این کشور محسوب میشدند، بسیار خشمگین است. از یک سو، حمله آمریکا به عراق و سرنگونی صدام، با روی کار آمدن دولتی شیعی همراه شد که به ایران نیز نزدیک بود و از دیگر سو، تلاشهای عربستان برای تغییر رژیم در سوریه با اتکا به حمایت و تجهیز گروههای تروریستی و صرف میلیونها دلار بینتیجه مانده است. در واقع میتوان گفت که عربستان در سوریه نیز قافیه را به ایران باخته است. از این گذشته، بازگشت ایران به جامعه جهانی پس از حصول توافق هستهای و اجرایی شدن برجام نیز میتواند مزید بر علت شده باشد تا سعودیها بیشازپیش از قدرتگیری ایران در منطقه به هراس بیفتند. همزمان انتشار سندی از سوی دولت آمریکا مبنی بر دست داشتن سعودیها در حوادث 11 سپتامبر علاوهبر ایجاد یک رسوایی دیگر برای عربستان، با دلخوری این کشور از آمریکا همراه شده است. البته ریشههای این دلخوری را باید در تلاش طرف آمریکایی و شخص جان کری برای به نتیجه رسیدن توافق هستهای دنبال کرد که با رفع تحریمهای بینالمللی و به رسمیت شناخته شدن برنامه صلحآمیز هستهای ایران، عملا آغوش جامعه بینالمللی را به روی کشورمان باز کرد.

     ایران را تحمل نمیکنیم

به نظر همین مساله باعث میشود تا عربستان، شکستهای خود در میدان عمل را بخواهد با اتهامزنی و تبلیغات رسانهای علیه ایران جبران کرده و لاپوشانی کند. به گزارش ایسنا، عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان در گفتوگو با شبکه یورونیوز درباره مسائل مختلف منطقهای و در پاسخ به پرسشی درباره توافق هستهای ایران، گفت: «هر توافقی که دارای مکانیزم نظارت سختگیرانه و تحمیلی باشد و درصورتیکه ایران آن را نقض کند دارای شروطی برای برگشتپذیری تحریمها باشد، توافقی است که از آن استقبال خواهیم کرد». وی هم چنین با ابراز نگرانی در خصوص پولهایی که ایران درنتیجه اجرایی شدن برجام به آن دست خواهد یافت، به انتقاد از حمایت ایران از حزبالله لبنان، در سوریه در عراق و در تلاش برای تامین سلاح برای حوثیها در یمن پرداخت. وزیر خارجه عربستان که ایران را به مداخله در امور کشورهای منطقه متهم می‌کند، درباره توجیه حمله به یمن گفت: «ما یک خلا را (در یمن) دیدیم که این خلا باید پر میشد. ما شاهد فقدان یک رهبری بودیم و باید یک رهبری به وجود میآمد و بنابراین با متحدانمان همکاری و بهمنظور حفاظت از منافعمان این خلا را پر کردیم.» وی ادامه داد: «ما یک شبه نظامیانی را داشتیم که تندرو هستند و با ایران و حزبالله متحد شده بودند که کنترل یمن را به دست گرفته بودند و موشکهای بالستیک و نیروی هوایی داشتند که تهدیدی مستقیم برای عربستان سعودی و کشورهای حوزه خلیج فارس بودند. یک نفر باید کاری درباره آن میکرد و ما مداخله کردیم». وزیر خارجه عربستان در اظهاراتی خصمانه درباره ایران، با اشاره به این که کشور متبوع‌اش دیگر حاضر به تحمل رفتار ایران نیست، گفت: «سی و پنج سال پرخاشگری ایران نسبت به عربستان سعودی و متحدانش کافی است، ما این را تحمل نخواهیم کرد».

     عادل الجبیر سرخورده شده است

 اظهارات عادل الجبیر با واکنش وزارت امور خارجه کشورمان همراه بود. به گزارش ایرنا به نقل از اداره کل دیپلماسی رسانهای وزارت امور خارجه، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در واکنش به اظهارات سخیف، بیپایه و تکراری عادل الجبیر وزیر امور خارجه سعودی درباره کشورمان گفت: «عادل الجبیر که این روزها سخت سرگرم پاک کردن جای پای دخالتهای سران، مقامات و سازمانهای رسمی کشورش در عملیات گوناگون تروریستی چند دهه اخیر است، گمان میبرد با فرافکنی میتواند افکار عمومی جهان را از رسواییهای بیپایان کشورش بهعنوان پدر القاعده و داعش منحرف کند.» بهرام قاسمی با اشاره به این که ٰوزیر خارجه سعودی روزهای سختی را در آستانه انتشار گزارش محرمانه 11 سپتامبر سپری کرده و می‌کند، افزود: «بدون تردید ابعاد و تبعات چنین اطلاعات مهمی در مورد منابع کشور حامی تروریسم از دیدگاه افکار عمومی دنیا و ملتهای قربانی تروریسم در مهرومومهای پس از 11 سپتامبر 2001 مخفی نخواهد ماند.» قاسمی با اشاره به اینکه عادل الجبیر هر موقع دچار سرخوردگی میشود، سخنان مضحکی را در مورد کشورمان به زبان میآورد، به همتای سعودی خود توصیه کرد تا با اندیشیدن به عواقب سخنان خود، در چنین مواقعی از اظهارنظر اجتناب کند. با این حال، تجربه چند سال گذشته نشان داده است که در طرف سعودی گوش شنوایی برای شنیدن حرف حق وجود ندارد. علی بیگدلی، استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی در این رابطه در گفت‌وگو با «نوآوران» بر باور است که مقامات ایرانی علی الخصوص شخصیت‌های نظامی با ابی‌اعتنایی به اظهارات عادل الجبیر، هم‌چنان باید خویشتن‌داری پیشه کنند. از نظر این تحلیل‌گر مسائل بین‌الملل، هرگونه مقابله به مثل با اظهارات وزیر امور خارجه عربستان به معنای وارد شدن به بازی سعودی ها برای ضربه زدن به برجام است.