حسین موسویان : برجام پایدار می ماند چه با کلینتون چه با ترامپ

دشمن با ایران به نفع آمریکا نیست

یک سال از توافق برجام گذشت. در سالگرد این توافق 75 نفر از سناتورها و مسئولان سابق آمریکا در نامهای به اوباما نکاتی را درباره این توافق و رابطه با ایران بیان کردند. در یک ماه اخیر کنگره آمریکا همچنان کارشکنیهای خود در اجرای برجام را در دستور کار داشته است. گزارش بان کی مون نیز با واکنشهای تندی از سوی مقامات ایران روبهرو شد.

  1. ۴ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
دشمن با ایران به نفع آمریکا نیست
نوآوران -

موسویان، معاون پیشین سیاست خارجی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران، عضو تیم پیشین هستهای ایران و سفیر اسبق در آلمان بوده است. وی هماینک پژوهشگر ارشد دانشگاه پرینستون است. در ادامهبخشهایی از  گفتوگوی«فرارو»با سید حسین موسویان را میخوانید.

          آقای دکتر موسویان! همانطور که مستحضر هستید در سالگرد برجام و به ابتکار «ایران پروجکت » 75 نفر از سناتورها، سیاستمداران و مسئولان سابق آمریکا در نامهای به باراک اوباما خواستار بهبود روابط با ایران شده و در این رابطه طرحی سه مادهای نیز در مورد ایجاد کانال ارتباطی مستقیم و دائمی با ایران دادهاند. در این باره چند سوال وجود دارد. چه اتفاقی افتاده که «ایران پروجکت» چنین ابتکاری را به خرج داده است؟

«ایران پروجکت» جمعی از آمریکاییهای معتقد به بهبود روابط ایران و آمریکا هستند. برای آنها منافع ملی آمریکا اصل است منتها دیدی متفاوت با لابی صهیونیستها و جناح تندرو آمریکا و لابی سعودیها دارند. سفرای قبلی ما در نیویورک بهویژه آقایان کمال خرازی در دولت آقای هاشمی، جواد ظریف در دولت اصلاحات و محمد خزاعی در دولت آقای احمدینژاد جلسات زیادی با امثال اعضای این گروه برای تشریح مواضع جمهوری اسلامی و پاسخگویی به ابهامات و شبهات آنها داشتند. نتیجه این جلسات و گفتگوها این بوده که این گروه به این نتیجه برسد که اولا، دشمنی با ایران به نفع آمریکا نیست. ثانیا، «سیاست تغییر رژیم» در ایران نتیجهبخش نیست. ثالثا، تحریم و جنگ با ایران نه راهکار نهایی است و نه به نفع آمریکاست و رابعا، زمینههای زیادی برای همکاریهای دو کشور وجود دارد که به نفع دو کشور است و تامین ثبات در منطقه خاورمیانه بدون گفتوگو و همکاری
 با ایران هم مقدور نیست.

         نویسندگان در این نامه به عدم اطمینان از وضعیت سیاسی هر دو کشور در سال آینده اشاره و در عین حال به تعامل با ایران بهعنوان هدف بلندمدت آمریکا تاکید کردهاند. با توجه به ابراز این عدم اطمینان، جنابعالی تا چه میزان به پایدار ماندن برجام اطمینان دارید؟

از نظر من برجام پایدار میماند و رئیس جمهور بعدی آمریکا اعم از کلینتون یا ترامپ نیز آن را اجرا خواهد کرد. منتها هر چه دامنه خصومت، تقابل و بیاعتمادی آمریکا و ایران بیشتر شود، دامنه اقدامات تخریبی توسط کنگره و رئیس جمهور بعدی آمریکا بیشتر خواهد شد. اقداماتی که نقض نص برجام نخواهد بود اما با روح برجام مغایرت خواهد داشت. ضمن اینکه دامنه همکاریهای بینالمللی اقتصادی – سیاسی ایران را تنگتر خواهد کرد. نهایتا لابی صهیونیسم و اعراب معاند ایران موفقتر خواهند بود.

          نویسندگان نامه در ارتباط با اهداف مدنظر به طرح سه پیشنهاد پرداختند. ارزیابی جنابعالی درباره هر یک از این سه پیشنهاد چیست و آیا امکان اجرای این سه پیشنهاد با توجه به شرایط کنونی میان دو کشور وجود دارد؟

با توجه به نزدیک شدن پایان دوره ریاست جمهوری اوباما و نامشخص بودن آینده سیاست آمریکا در مورد ایران، نویسندگان برای حفظ کانال ارتباطی دو کشور در دوره انتقالی ریاستجمهوری در آمریکا سه پیشنهاد دادهاند. پیشنهاد اول، استمرار کانال دیپلماتیک معاونین وزرای خارجه بهعنوان جایگزین کانال تماس وزرای خارجه، کری - ظریف. این پیشنهاد عملی است چون این تماسها از دوره ریاست جمهوری آقای احمدینژاد شروع شده و همچنان ادامه دارد. برای پیگیری مسائل اجرایی برجام هم آقای عراقچی ناچار است که با همه همتایان خود در گروه 1+5 در تماس مستمر باشد.

پیشنهاد دوم، کانالی برای هماهنگی در موارد اضطراری که اساسا در مورد کانال تماس بخش امنیتی-نظامی است برای هماهنگی در موارد اضطراری و حوادث غیرمترقبه بهمنظور پیشگیری از بروز تقابل ناخواسته شکل گیرد. در مورد این پیشنهاد هم قبلا کانال تماس دستگاههای مرتبط با امور امنیتی بین دو کشور برقرار شد که در مورد آزادی زندانیان دو کشور مذاکرات داشتند و به نتیجه هم رسیدند. حضور نظامی ایران و آمریکا در عراق و سوریه هم میتواند مخاطرات درگیری بر اثر یک اشتباه ناخواسته
 را داشته باشد.

پیشنهاد سوم، کانال تماس مستقیم بین بانک مرکزی و وزارت خزانهداری آمریکا برای پیگیری مستمر مسائل مالی و بانکی مربوط به برجام. در مورد این پیشنهاد هم باید گفت که یکی از مهمترین موانع موجود برجام در بخش مالی سیستم آمریکاست. چند ماه قبل تیم بانک مرکزی با مسئولان مربوطه وزارت خزانهداری آمریکا در واشنگتن جلسه کاری داشتند و مفید هم بود. استمرار این گفتوگوهای کاری بین کارشناسان مالی و بانکی دو کشور برای موفقیت برجام مفید خواهد بود.

          یکی از نمایندگان مجلس ایران در پیشنهادی بر لزوم مذاکره میان نمایندگان مجلس ایران و نمایندگان کنگره آمریکا تاکید کردند. با توجه به نقش مخرب کنگره در اجرای هر چه بهتر برجام، آیا ایران و بهخصوص وزارت خارجه نمیبایست توجه بیشتری به نقش کنگره در ساختار سیاسی آمریکا میداشت؟

در دوران ریاست جمهوری آقای احمدینژاد دیداری بین برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و کنگره آمریکا در واشنگتن صورت گرفت که مثبت هم بود. در دوران همه روسای جمهوری گذشته بعد از جنگ تحمیلی، مقامات دولتی ایران با نمایندگان کنگره آمریکا دیدارهایی داشتهاند. اعضای پیشین کنگره و دولت آمریکا در 20 سال گذشته در همه دورهها در مورد گفتوگو با مقامات جمهوری اسلامی فعالتر بودهاند. نمایندگان کنگره و مجلس، نمایندگان دو ملت هستند. هر دو نهاد در تعیین سرنوشت روابط خارجی بسیار مهم هستند. اکثر اقدامات خصومتآمیز از کنگره نشات میگیرد. سرمایهگذاری لابی ضدایران بهویژه لابی صهیونیستی ایپک و سعودیها نیز روی کنگره است. منافقین هم که روزانه مثل مور و ملخ در کنگره ریختهاند. متاسفانه احدی از ایران نیست که با دروغهایی که این جماعت علیه ایران به کنگره میگویند، مقابله کند و حقایق را به اطلاع آنها برساند.

این یک واقعیت است که دو سال قبل و یک سال بعد از برجام، لابی ضد ایران در آمریکا علیه ایران بهطور بیسابقهای فعال است. مقابله با لابی ضد ایران و روشنگری در مورد واقعیات و حقایق ایران یک مسئله است و رابطه دیپلماتیک مسئله دیگر. موضوع برقراری روابط دیپلماتیک رسمی با آمریکا در حیطه اختیارات و تصمیم مقام معظم رهبری است و معظم له هم به کلیت سیستم آمریکا اعتماد ندارند و لذا به نظرم همه ما باید تابع نظر ایشان باشیم.

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی