کارشناسان از اهداف و علل سفر دی میستورا به «نوآوران» می‌گویند

حل بحران سوریه بدون نقش‌آفرینی ایران محال است

دامه درگیری‌ها میان شورشیان و نیروهای دولتی در حلب، شرایط زندگی برای بیش از 300 نفر در این شهر را از لحاظ غذایی و دارویی بحرانی کرده است. طبق اعلام سازمان ملل، مایحتاج اساسی در شرق حلب تنها برای سه هفته کافی خواهد بود و بعد از آن در صورت ادامه یافتن درگیری‌ها و محاصره شهر، امکان وقوع یک فاجعه انسانی وجود دارد. به گزارش الجزیره، نیروهای نظامی سوریه و روسیه پیشتر از گشودن کریدورهای امن برای شهروندانی خبر دادند که قصد خرج از مناطق تحت محاصره را دارند اما طبق اعلام دولت روسیه تا روز شنبه کمتر از 200 این مناطق را ترک کرده بودند.  نیروهای طرفدار دولت در حالی به محاصره حلب ادامه می‌دهند که در صورت به دست گرفتن کنترل این شهر، این مساله بزرگ‌ترین پیروزی بشار اسد در صحنه نبرد در پنج سال گذشته محسوب شده و با توجه به بازگشت روسیه به میدان نبرد، می‌تواند ورق را در سوریه به نفع اسد برگرداند.

  1. ۴ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
حل بحران سوریه بدون نقش‌آفرینی ایران محال است
نوآوران -

این در حالی است که استفن دی میستورا، نماینده ویژه سازمان ملل در سوریه برای گفت‌وگو با مقامات ایرانی در خصوص پیدا کردن راه‌حلی برای پایان دادن به بحران سوریه به ایران سفر کرده است. به گزارش ایسنا، حسین جابری‌انصاری، معاون وزیر امور خارجه کشورمان در دیدار با استفان دی‌میستورا با اشاره به پیچیده بودن بحران سوریه و سیاست برخی بازیگران موثر در بحران جهت تحقق اهداف شکست‌خورده در رویارویی‌های نظامی از طریق راه‌حل سیاسی اظهار کرد: «راهبرد جمهوری اسلامی ایران از ابتدای بحران سوریه تاکنون تاکید بر راه‌حل سیاسی به‌عنوان راهبرد پایان بحران سوریه بوده است». او مهم‌ترین گام برای موفقیت راه‌حل سیاسی را توجه به واقعیت‌های موجود در سوریه دانست و افزود: «بدون در نظر گرفتن واقعیت‌های سیاسی و میدانی امکان موفقیت راه‌حل سیاسی وجود ندارد».

وی با اشاره به حمایت‌های کشورمان از راه‌حل سیاسی بحران سوریه تاکید کرد: «جمهوری اسلامی ایران با راه‌حلی که مورد پذیرش دولت و ملت و گروه‌های سیاسی سوریه باشد همراهی خواهد کرد». حسین رویوران، کارشناس مسائل منطقه در خصوص هدف دی‌میستورا از سفر به ایران به «نوآوران» می‌گوید: «ایران به‌عنوان یک بازیگر تاثیرگذار در منطقه می‌تواند زمینه‌ساز تکمیل پازل توافق در منطقه شود. بدون ایران نمی‌توان به توافقی در مورد سوریه دست یافت.» وی با اشاره به این که اعتقاد به راه‌حل سیاسی تضعیف و هم‌زمان گزینه نظامی پررنگ‌تر شده، وظیفه استفان دی میستورا را تقویت اعتماد به راه‌حل سیاسی در منطقه می‌داند.

 

آینده سوریه؛ اتحاد یا تجزیه؟

طبق برآورد سازمان ملل، تا کنون در نتیجه تداوم جنگ داخلی،  400 هزار نفر در سوریه کشته و حدود 11 میلیون نفر از خانه و کاشانه‌شان آواره شده‌اند؛ مساله‌ای که آینده سوریه و بیشتر از همه یکپارچه باقی ماندن آن را تیره و تار کرده است. در حالی که اپوزیسیون سوریه به‌دنبال سرنگون کردن دولت است، بشار اسد وعده داده تا تمام خاک سوریه را از شر نیروهای شورشی و تروریستی پاک کند. به نقل از «دویچه وله» ریاض حجاب، هماهنگ‌کننده کمیته مذاکرات عالی اپوزیسیون (NHC) در گفت‌وگوهای ژنو گفته بود که «هر گونه صحبت از فدرالیسم یا چیزی شبیه آن، می‌تواند سوریه را به مسیری سوق دهد که به هیچ عنوان قابل‌قبول نخواهد بود.» در مقابل، «حزب اتحاد دموکراتیک» (PYD) کردهای سوریه که از نفوذ گسترده‌ای در مناطق کردنشین این کشور برخوردار است، از خواست خود برای ایجاد یک فدراسیون خودمختار در شمال شرق این کشور خبر داده که سه کانتون جزیره، کوبانی و افرین را دربرمی‌گیرد.

در همین رابطه، جان برنان، رئیس سازمان سیا مدتی پیش به جمع آن‌هایی پیوست که نسبت به آینده سوریه در دوران پساجنگ خوش‌بین نیستند. به گزارش «روداو»، او چند روز پیش در نشست سالانه امنیتی آسپن در کلورادو گفت: «نمی‌دانم که آیا می‌توان سوریه را دوباره متحده کرد یا نه. خون‌هایی زیادی بر زمین ریخته و نمی‌دانم آیا تا وقتی زنده‌ام دوباره شاهد سویه واحد و متحده خواهم بود یا نه.» جان کری، وزیر امورخارجه ایالات متحده نیز پیشتر در ماه فوریه در خصوص این مساله ابراز نگرانی کرده و اشاره او به این که ائتلاف در حال بررسی نقشه «ب» است، می‌تواند متضمن این باشد که در صورت عدم‌تحقق آتش‌بس، امکان تجزیه این کشور وجود دارد. کری در این رابطه گفت:‌« اگر خیلی منتظر بمانیم، شاید برای یکپارچه نگه‌داشتن سوریه خیلی دیر شود.» رویوران در خصوص آینده سوریه و امکان تجزیه و یا فدرالی شدن این کشور، با اشاره به این که تحولات بسیاری در سوریه اتفاق افتاده است، می‌گوید: « بدون شک سوریه آتی با سوریه گذشته متفاوت خواهد بود». وی به‌جای اظهارنظر قطعی در مورد آینده سیاسی می‌گوید: «به نظر من به جای یک سوریه ازهم‌گسیخته، شاهد یک سوریه متفاهم با هم خواهیم بود. ممکن است کردها در سوریه جدید به حقوقی دست یابند اما این به معنای جدایی و استقلال‌طلبی نیست.» وی با اشاره به این که مناطق کردنشین در سوریه به سه ناحیه در شرق، میانه شمالی و شمالغرب تقسیم شده و در عمل امکان پیوستگی فیزیکی میان این شهرها وجود ندارد، ادامه می‌دهد: «کردها اگر بخواهند با قهر و  زور به دنبال استقلال‌طلبی باشند، در میان اکثریت عرب به‌عنوان یک اقلیت باقی خواهند ماند.»

استفان دی میستورا، نماینده سازمان ملل در امور سوریه پیشتر عنوان کرده بود که امکان تقسیم فدرالی این کشور هنوز از دستور کار خارج نشده است. او در ماه مارس در گفت‌وگو با الجزیره گفته بود که مردم سوریه با تجزیه این کشور مخالفند و فدرالیسم گزینه‌ای است که می‌توان در مذاکرات بر سر آن گفت‌وگو کرد. از سوی دیگر، باراک اوباما به اتخاذ رویکردی نه چندان متمرکز متهم است، در ماه آوریل در مصاحبه با «بی‌بی‌سی» عنوان کرد که تمام طرف‌های درگیر باید « با نشستن دور میز مذاکره به دنبال یک ایجاد دوره انتقالی باشند.» او با اشاره به این که سوریه نیازمند یک دور انتقالی است، عنوان کرد بود که بدون همکاری بین‌المللی، ائتلاف «ضعیف‌تر از آن خواهد شد که قادر به حل مشکلات باشد.» شاید همین مساله دی میستورا را برای هماهنگی با ایران، عازم تهران کرده باشد.

 

کودتا در ترکیه و حل بحران سوریه

از دیگر سو نمی‌توان نسبت به نقش ترکیه برای حل بحران سوریه بی‌توجه بود. این در حالی است که بسیاری کارشناسان یکی از علل کودتای نافرجام در ترکیه را تغییر رویکرد در سیاست خارجی اردوغان می‌دانند. به نظر ترکیه که تا همین مدتی پیش در هم‌سویی با عربستان و قطر به حمایت و تجهیز گروه‌های تروریستی از جمله داعش می پرداخت، تصمیم گرفته تا در این حمایت بی‌چون و چرا تجدیدنظر کند. تصمیمی که به نظر با حملات انتخاری تروریست‌های داعش در این کشور پاسخ داده شد. رویوران در این رابطه با اشاره به این که ترکیه با حمایت از نیروهای معارض و تکفیری متاسفانه بدترین نقش را در سوریه ایفا کرد، بیان می‌کند: «این که ترکیه درگیر مسائل داخلی خود شده و فشار را از سوریه بردارد، به نفع سوریه تمام خواهد شد.»  این کارشناس مسائل خاورمیانه در پاسخ به این پرسش که آیا ترکیه اساسا عزمی برای تغییر ویکرد خود در قبال سوریه دارد یا نه، می‌گوید: « تا کنون تحولی جدید در مواضع و سیاست‌های ترکیه دیده نشده است. موضع‌گیری باید همراه با عمل باشد. این که آقای اردوغان گفته که با هماهنگی ایران و روسیه به دنبال حل‌وفصل بحران‌های منطقه‌ای است، این به معنای محقق شدن آن نیست. ممکن است اراده‌ای وجود داشته باشد اما تا زمانی که شاهد اقدامات عملی نباشیم نمی‌توان در مورد تغییر موضع ترکیه در قبال سوریه قطعا اظهارنظر کرد.»

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی