گزارش «نوآوران» از سفر ظریف به ترکیه

تابستان، یخ روابط تهران-آنکارا را آب کرد

ترکیه با در پیش گرفتن سیاست «تنش صفر با همسایگان» توانسته بودند روابط خوب و سازنده‌ای را با همسایگان خود ازجمله ایران برقرار کند و خود را در کنار ایران به الگویی برای اسلام دموکراتیک در منطقه بدل سازد. این رویکرد صلح‌طلبانه تا جایی پیش رفت که حزب عدالت و توسعه توانست مواجهه با کردها و حزب کارگران کردستان موسم به پ.ک.ک را در اقدامی تاریخی در مسیر مذاکره قرار دهد. از دیگو سر در سایه این دیدگاه بود که ترکیه به‌منظور میانجیگری برای حل مناقشه هسته‌ای ایران با غرب اعلام آمادگی کرد و در همین رابطه بود که شاهد برگزاری نشستی در آنکارا بودیم.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
تابستان، یخ روابط تهران-آنکارا را آب کرد 1
نوآوران -

بااین‌حال، از فردای بروز بحران در سوریه، ترکیه که در خصوص ماهیت اعتراض‌ها علیه بشار اسد دچار اشتباه محاسباتی شده بود، به ناگاه به‌جای تز تنش صفر با همسایگان، تلاش برای سرنگونی اسد حتی به قیمت حمایت از گروه‌های تکفیری ازجمله داعش را به جان خرید. امری که باعث فاصله گرفتن این کشور از ایران، عراق و حتی زمینه‌ساز تیره شدن روابطش با روسیه شد و رفته‌رفته این کشور را به سمت سیاست‌های عربستان و قطر در منطقه سوق داد.

بااین‌حال، سیر تحولات تاریخی و حوادث به‌نحوی پیش رفت که با ماندن اسد در قدرت و تضعیف جبهه تروریست‌ها، سیاست‌گذاران عدالت و توسعه تصمیم به تغییر نگرش‌های منطقه‌ای و ترمیم روابط خود با کشورهای همسایه و روسیه افتادند که در اقتصاد و امنیت این کشور نقشی مهم ایفا می‌کنند. به عبارتی، گذر زمان و تجربه تاریخی به رهبران حزب و عدالت و توسعه ثابت کرد که ایران، عراق و روسیه متحدان و دوستان به‌مراتب قابل‌اتکاتر از عربستان و قطر محسوب می‌شوند. عذرخواهی اردوغان از پوتین و ارسال سیگنال‌های مثبت به ایران در قبال بحران سوریه را در همین راستا می‌توان تفسیر کرد. در چنین شرایطی بود که وقوع کودتا در ترکیه، این روند را سرعت بخشید. ایران با محکوم کردن کودتا و دفاع از دولت قانونی این کشور نشان داد که می‌تواند در روزهای سخت شریک و دوست قابل‌اعتمادی برای ترک‌ها باشد. ترکیه که تا همین مدتی پیش میزبان اجلاسی بود که در آن بیانیه‌ای ضد ایرانی قرائت شد، حال با آغوش باز پذیرای محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه کشورمان است.

ایران، روسیه و ترکیه؛ بازیگران مهم منطقه

وزیر امور خارجه در حالی روز گذشته وارد آنکارا شد که این اولین سفر یک مقام بلندپایه ایرانی به ترکیه بعد از کودتا محسوب می‌شود. در این سفر یک‌روزه هیات عالی‌رتبه از مقامات وزارت امور خارجه، ظریف را همراهی می‌کنند. بنا به گزارش ایسنا، محمدجواد ظریف در بدو ورود به آنکارا در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به تحولات منطقه و رایزنی با کشورهای تاثیرگذار افزود: «ایران، روسیه و ترکیه از بازیگران مهم در منطقه به شمار می‌آیند و نیاز است با یکدیگر گفت‌وگو و همکاری داشته باشند.» او درعین‌حال خاطرنشان کرد: «اگر اختلاف‌نظری هم میان کشورهای منطقه باشد می‌توان آن را از طریق گفت‌وگو برطرف کرد.» وزیر خارجه ایران با اشاره به محکومیت کودتای نافرجام اخیر ترکیه از سوی ایران در همان ساعت‌های اولیه خاطرنشان کرد: «ما معتقدیم دوران زورگویی و کودتا دیگر سپری‌شده و در منطقه ما جایی ندارد و رای و اراده و خواست مردم را نمی‌توان با اقدامات یک گروه نظامی سرکوب کرد و به همین دلیل همه مقام‌های ایران از مقام معظم رهبری، ریاست‌جمهوری، رییس مجلس و من و سایر مقامات ایران کودتا را محکوم کردیم.»

رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان در ادامه سخنان خود در جمع خبرنگاران تصریح کرد: «حرکت و ایستادگی مردم ترکیه در از بین بردن مبانی کودتای نافرجام در ترکیه اقدام بسیار مهمی بود. حضور مردم در صحنه درس مهمی به کودتاگران بود.» ظریف با اشاره به گفت‌وگوهای انجام‌شده میان روسای‌جمهور ایران و روسیه این مذاکرات را مفید و سازنده خواند و افزود: «سه کشور ازجمله بازیگران مهم منطقه هستند و نیاز است که با یکدیگر گفت‌وگو و همکاری داشته باشیم.» او در مورد سفر به ترکیه و نقش این کشور در تحولات منطقه‌ای نیز خاطرنشان کرد: «ترکیه نیز همسایه مهم ما و ازجمله کشورهای تاثیرگذار منطقه است. باید با گفت‌وگو نقاط مشترک را تحکیم و چنانچه اختلاف‌نظری باشد از همین طریق مسائل را حل‌وفصل کنیم.» وی در ادامه سخنان خود افزود: «ما با دوستان ترکیه‌ای از گذشته در مورد موضوعات منطقه‌ای گفت‌وگوهای بسیار فشرده‌ای داشته و این گفت‌وگوها را در این سفر دنبال خواهیم کرد.»

دیدگاه مشترک ایران و ترکیه در مبارزه با تروریسم

محمدجواد ظریف در ادامه سفر یک‌روزه خود به ترکیه با همتای ترک خود، مولود چاوش‌اوغلو دیدار کرد. دو طرف در این دیدار که به‌صورت دوجانبه و پشت درهای بسته انجام شد درباره مهم‌ترین مسایل موردعلاقه دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو کردند. طبق اعلام وزارت امور خارجه ایران، قرار است ظریف با رییس‌جمهور ترکیه نیز دیدار و گفت‌وگو کند. وزیر خارجه کشورمان با اعلام این‌که ایران از نزدیکی روابط میان ترکیه و روسیه استقبال می‌کند گفت: «مبارزه مشترک با تروریسم، افراط‌گرایی و فرقه‌گرایی اهداف مشترک تهران و آنکارا هستند.» محمدجواد ظریف در کنفرانس مطبوعاتی مشترک که با چاووش اغلو، همتای ترک خود برگزار کرد، تاکید کرد که همکاری‌های تهران و آنکارا در زمینه‌های برق، گاز، انرژی و همکاری درزمینهٔ گردشگری با رفع برخی موانع گسترش خواهد یافت. او با اشاره به اهداف مشترک دو کشور در مبارزه با تروریسم، افراط‌گرایی و فرقه‌گرایی، ادامه داد: «هرچند در برخی مسایل اختلاف‌نظرهایی وجود دارد ولی در مورد بر وحدت ارضی سوریه و این‌که باید با داعش و جبهه النصره و دیگر تروریست‌ها برخورد شود دیدگاه‌مان مشترک است.» وزیر امور خارجه کشورمان در این کنفرانس خبری با بیان این‌که همکاری‌مان با ترکیه را در زمینه‌های مختلف گسترش خواهیم داد، گفت: «مایلم از مجلس ترکیه که نماد دموکراسی است و مورد هدف بمباران کودتاگران قرار گرفت بازدید کنم.»

امنیت ایران، امنیت ترکیه است

به گزارش ایلنا، مولود چاووش اوغلو نیز در نشست خبری مشترک با محمدجواد ظریف که پس از دیدار دوجانبه آن‌ها انجام شد، با بیان اینکه در این سفر در مورد برخی موانعی که وجود دارد صحبت شد، اظهار کرد: «تصمیم مشترک بر این شد که باید این را موانع را رفع کنیم.» وزیر خارجه ترکیه همچنین خبر داد که در مورد موضوعات منطقه‌ای صحبت شد و توضیح داد که این رایزنی‌ها مربوط به همکاری‌های انرژی منطقه‌ای و همکاری‌های دوجانبه بود. چاووش اوغلو در ادامه تصریح کرد: «ما می‌خواهیم گاز بیشتری از ایران بخریم. در مورد برخی مشکلات هم تصمیم گرفتیم که حل آن‌ها نیاز به هیات اختلاف ندارد، چراکه قرار شد این مشکلات را با گفت‌وگوی دوطرفه حل کنیم.» وزیر خارجه ترکیه ضمن بیان اینکه درزمینهٔ توریسم صحبت کردیم تا پذیرای میزبان ایرانیان بیشتری در ترکیه باشیم، متذکر شد: «همچنین درزمینهٔ بحران سوریه رایزنی کردیم که با همکاری‌های نزدیک و دوجانبه بیشتری آن را پیگیری می‌کنیم.» چاوش اوغلو در ادامه با تاکید بر لزوم حفظ تمامیت ارضی سوریه در رایزنی دوجانبه امروز، خاطرنشان کرد: «لزوم تقویت همکاری از دیگر بحث‌های مهم امروز بود چراکه ما بر این باوریم که ایران نقش بسیار سازنده و مثبتی در آتش‌بس سوریه دارد.»

چاوش‌اوغلو، امنیت ایران را امنیت ترکیه خواند و گفت: «وزیر خارجه ایران هم همین فکر را می‌کند و امنیت ترکیه را امنیت ایران می‌داند لذا ما با گروه‌هایی نظیر پ‌ک‌ک و داعش امنیت منطقه را به خطر می‌اندازند، مقابله می‌کنیم.» وزیر خارجه ترکیه همچنین از دیدار اردوغان و ظریف خبر داد و گفت: «به مجلس ترکیه در جریان کودتا حمله شد، به همین دلیل آقای ظریف گفتند بازدیدی ازآنجا داشته باشند.» به گزارش ایسنا، چاووش اغلو نیز در دیدار با محمدجواد ظریف گفت: «از برادرم محمدجواد ظریف که به ترکیه سفر کرده‌اند تشکر می‌کنم.» وزیر خارجه ترکیه تاکید کرد که ایشان در همان لحظات اول کودتا و زمانی که هیچ‌گونه تصویر روشنی از شرایط نبود بارها با تماس تلفنی حمایت خود از دولت و ملت ترکیه در مقابل کودتاچیان را ابراز کردند.

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی