سفیر سابق ایران در مکزیک از فصل جدید روابط ایران و شیلی به «نوآوران» گفت:

طرفداران پینوشه هم به دنبال رابطه با ایران بودند / چپ‌گرایان شیلی، برخلاف ونزوئلا و بولیوی، میانه‌رو هستند

روابط ایران با کشورهای آمریکای جنوبی در سال‌های گذشته به‌خصوص در دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد تحت الشاع کشورمان با ونزوئلا بود. در حالی که از چاوز و جانشین خلف او، مادرو به‌عنوان یار غار رئیس‌جمهور سابق ایران یاد می‌شد، با روی کار آمدن دولت یازدهم به‌نظر ونزوئلا که در انزوای سیاسی آن روزهای ایران، برای پر کردن خلاء دیپلماتیک ایران، برد زیادی داشت، رفته‌رفته آن جایگاه یار غار خود را از دست داد.

  1. ۳ ماه،۳ هفته قبل
  2. ۰
طرفداران پینوشه هم به دنبال رابطه با ایران بودند
نوآوران -

بااین‌حال، کشورهای آمریکای جنوبی به‌لحاظ مواضع ضدآمریکایی‌شان به‌نظر همواره می‌توانند حکم متحدی بالقوه برای ایران در آن سوی اقیانوس آرام را داشته باشند. بااین‌حال، آن‌چه بار دیگر آمریکای جنوبی را در کانون دیپلماسی ایران قرار می‌دهد، سفر هفته آینده محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان به شیلی است. البته این تنها تحول در روابط میان ایران و شیلی نیست. همین چند ماه پیش بود که شیلی بعد از 35 سال بار دیگر سفارت خود را در تهران بازگشایی و کاردار موقت به ایران اعزام کرد.

مهرماه سال گذشته و در حاشیه اجلاس سران سازمان ملل در نیویورک بود که محمد جواد ظریف در مورد بازگشایی سفارت شیلی در تهران و گسترش روابط دو جانبه در زمینه‌های مختلف با همتای شیلیایی خود دیدار و گفت‌وگو کرد. در این ملاقات وزیر امور خارجه شیلی تمایل دولت متبوعش برای اعزام دیپلماتی عالی‌رتبه به تهران به عنوان اولین قدم در راستای ارتقای روابط سیاسی شیلی با جمهوری اسلامی ایران به سطح سفیر و بازگشایی سفارت این کشور در تهران اعلام کرد که مورد استقبال همتای ایرانی‌اش قرار گرفت. پس‌ازاین دیدار رایزنی مقدماتی برای این موضوع بین وزارت خارجه‌های دو کشور انجام شد و شیلی در ماه‌های پایانی ۹۴ بعد از 35 سال سفارت خود را در تهران بازگشایی کرد و پس از مدتی نیز کاردار موقت خود را جهت انجام ماموریت به تهران اعزام کرد.

ایران-شیلی؛ یک رابطه پر فراز و نشیب

بااین‌حال، به‌نظر می‌رسد که رابطه ایران و شیلی همواره این‌قدر به‌ دور از تنش نبوده است. در سال ۱۳۵۹ و پس از روی کار آمدن دیکتاتوری پینوشه بود که وزیر امور خارجه وقت ایران در یادداشتی به سفارت شیلی در تهران خواستار تعطیلی این سفارت شد و ارتباط دو کشور قطع شد. در سال 1371 پس از این‌که دولت دیکتاتوری پینوشه برکنار شد و با برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در این کشور بار دیگر شاهد استقرار دموکراسی در این کشور آمریکای لاتین بودیم. در همین راستا دولت جمهوری اسلامی ایران در سی‌ام فروردین ۱۳۷۱ در مصوبه‌ای اجازه برقراری روابط سیاسی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت شیلی را صادر کرد. در این مصوبه که به امضای حسن حبیبی معاون اول وقت رئیس‌جمهور رسیده، آمده است: «هیات وزیران بنا به پیشنهاد وزارت خارجه تصویب کرد که این وزارت‌خانه مجاز است نسبت به برقراری روابط سیاسی بین دو کشور ایران و شیلی اقدام کند.» در همان سال و به دنبال صدور اعلامیه مشترک دو کشور مبنی بر برقراری مجدد مناسبات دیپلماتیک، سفارت ایران در سانتیاگو افتتاح شد و تا سال ۱۳۷۸ به صورت یک جانبه فعال بود.بااین‌حال، عمر سفارت ایران در شیلی از 7 سال تجاوز نکرد و در سال 1378 به دلایلی از جمله مسائل مادی، جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفت که تعدادی از نمایندگی‌های خود در خارج از کشور از جمله سفارت کشورمان در شیلی را تعطیل کند. دولت شیلی در آن مقطع تلاش کرد تا ایران را از این تصمیم منصرف کند. در همین راستا وزیر معادن آن کشور به تهران سفر کرد. سرخیو خیمنس به همراه یک هیات تجاری و صنعتی به تهران آمد و پیام کتبی رئیس‌جمهور کشورش را به رئیس‌جمهور وقت ایران سید محمد خاتمی ارائه کرد.

 باوجود این تلاش‌ها فعالیت سفارت ایران در شیلی متوقف شد ولی ایران بعد از مدتی تصمیم به معرفی سفیر ترددی به این کشور کرد که این موضوع با استقبال دولت شیلی مواجه شد و در کمترین فاصله موافقت خود را اعلام کرد. پس از چندین سال در راستای توسعه مناسبات در تمامی ابعاد سیاسی، اقتصادی و پارلمانی میان ایران و شیلی و حضور فعال‌تر در این کشور آمریکای لاتین ایران در سال ۱۳۸۵ بار دیگر تصمیم به اعزام سفیر مقیم و بازگشایی مجدد سفارت به صورت دائم در این کشور کرد، چنان‌چه پس از یک دوره وقفه تقریبا هشت ساله، در تاریخ شش تیرماه ۱۳۸۶ سفیر جدید ایران استوارنامه خود را به رئیس‌جمهور وقت شیلی ارائه داد و رسما فعالیت خود را به عنوان سفیر مقیم آغاز کرد. به گزارش ایسنا، در این مدت شیلی سفیر آکردیته به ایران معرفی کرده بود، چنان‌که در مقطعی سفیر این کشور در سوریه سفیر آکردیته در تهران بود. در اواخر سال ۷۹ شیلی سفیر خود در سازمان ملل را به عنوان سفیر جدید آکردیته در ایران معرفی کرد و بعد از مدتی این مسئولیت را به سفیر خود در هند واگذار کرد. آخرین سفیر اکرودیته شیلی در جمهوری اسلامی کریستین باروس، سفیر این کشور در سازمان ملل است که در آبان ماه 1393 در دیدار با مرتضی سرمدی قائم مقام وزیر امور خارجه کشورمان رونوشت استوارنامه خود را تقدیم وی کرد.

ایران می‌تواند به هاب محصولات شیلی تبدیل شود

احمد سبحانی، مدیرکل سابق آمریکای جنوبی وزارت خارجه در گفت‌وگو با «نوآوران» با اشاره به این‌که ایران هیچ‌گاه مشکلی جدی با شیلی نداشته، می‌گوید: «روابط ما با شیلی تقریبا در مدار ثابتی بوده است.» او با اشاره به این‌که تعطیل شدن سفارت ایران در شیلی در برخی مقاطعی به دلایل سیاسی نبوده، خاطرنشان می‌کند: «تعطیلی سفارت ایران در شیلی به مسائلی مانند صرفه‌جویی اقتصادی مرتبط می‌شود.» از نظر سفیر سابق ایران در مکزیک، اولویت شیلی در رابطه با ایران مسائل اقتصادی بوده و بر این باور است که ایران و شیلی در بحث صادرات و واردات می‌توانند تعامل خوبی با هم داشته باشند. او در همین رابطه می‌گوید: «ما می‌توانیم به هاب محصولات شیلی در منطقه بدل شویم. در حال حاضر، از آن‌جا که کشورهای منطقه ازجمله کشورهای شوروی سابق، مشتری محصولات باغی هستند، ما می‌توانیم با وارد کردن محصولات شیلی و سپس صادر کردن آن‌ها، نیاز کشورهای منطقه را تامین بکنیم.» این کارشناس مسائل کشورهای آمریکای لاتین، واردات را در صورتی آسیب‌زا می‌داند که بخواهد جایگزین تولیدات داخلی شود. وی با اشاره به این‌که کشورهای منطقه در تمامی فصول سال خواهان محصولات باغی بوده و ایران در تمامی فصول قادر به تامین نیاز آن‌ها نیست، چاره را در وارد کردن این محصولات از کشورهایی چون شیلی و بازتوزیع آن‌ها در منطقه می‌داند. وی با اشاره به این‌که از نظر شیلی، ایران یک بازار باثبات است، می‌گوید:‌«نگاه شیلی به ایران، اقتصادی است». سفیر سابق ایران در مکزیک در خصوص تعطیلی سفارت ایران بعد از روی کار آمدن پینوشه، دیکتاتور معروف شیلی، دوره حکومت پینوشه بر این کشور را دوره خاصی دانسته و می‌گوید: «در حال حاضر، بخشی از گروهی که در شیلی در قدرت هستند، طرفداران پینوشه‌ هستند. این‌گونه نیست که با طرفداران شیلی نتوانیم همکاری کنیم». او با اشاره به این‌که در ایران، برخی بر این باورند که پینوشه دولت دموکراتیک آلنده را از بین برده، بااین‌حال این مساله را نافی آن نمی‌داند که طرفداران پینوشه خواهان رابطه با ایران نباشند. او با اشاره به حضور برخی مقامات شیلیایی طرفدار پینوشه در ایران می‌گوید: «مشکل حادی در رابطه میان ایران و شیلی وجود نداشته که قابل‌حل نباشد.»

وی با اشاره به این‌که گرایش‌های سیاسی مختلفی در شیلی سر کار هستند، پیوندهای اقتصادی را عاملی می‌داند که این دو کشور را به هم نزدیک کرده است. او در خصوص مباحث سیاسی میان دو کشور، با اشاره به دوران حضور چپ‌گرایان در این کشور، می‌گوید: «چپ‌های شیلی برخلاف اوا مورالس یا چاوز، چپ‌گرایانی متعادل و میانه‌رو محسوب می‌شوند.» وی در ادامه با بیان این‌که ایران با تمام کشورهای آمریکای جنوبی رابطه خوبی داشته و این رابطه فقط به ونزوئلا محدود نمی‌شود، می‌گوید: «نه در گذشته و نه د ر حال، امکان این‌که بخواهیم در همه این کشورها سفارت باز بکنیم را نداشته و نداریم اما توانسته‌ایم رابطه خوب و سازنده‌ای هم با کشورهای متمایل به غرب مانند کلمبیا و هم کشورهای انقلابی مانند ونزوئلا برقرار کنیم.» از نظر این کارشناس مسائل آمریکای جنوبی، مباحث اقتصادی می‌تواند ایران و شیلی را حتی ازلحاظ سیاسی به‌هم نزدیک بکند. سبحانی در خصوص اهمیت سیاسی شیلی می‌گوید: «شیلی دارای یک رای در سازمان ملل و هم‌چنین عضو سازمان‌های مختلفی بوده و این روابط دوجانبه می‌تواند به توسعه و گسترش روابط بین‌المللی ما نیز کمک کند.» سبحانی در پایان با بیان این‌که روابط ما با کشوری چون ونزوئلا از بحث سیاسی به همکاری اقتصادی رسید، بر این باور است که در مورد شیلی، همکاری اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز همکاری و نزدیکی سیاسی باشد.