سرمقاله - پیرمحمد ملازهی

راه حل نظامی در سوریه پایدار نخواهد بود

کارشناس امور بین الملل

  1. ۱ ماه قبل
  2. ۰
پیرمحمد ملازهی
نوآوران -

این بحث که بهترین و تنهاترین گزینه برای خروج از بحران سوریه راه حل سیاسی است اساساً قول درستی است. چرا که اگر راه حل نظامی را هم در پیش بگیرند، شاید بتواند در یک مقطع زمانی خاص تأثیرگذار باشد اما به هیچ وجه نمی تواند پایدار و دائمی باشد.

 آنطور که دکتر ظریف وزیر محترم امور خارجه کشورمان تاکید داشته اند، ما همواره بر ضرورت برقراری آتش بس همه جانبه، کمک رسانی انسان دوستانه گسترده و پیدا کردن راه حل سیاسی برای موضوع سوریه تاکید کرده ایم. لذا برای اینکه بتوان به این مطلوب دست پیدا کنیم باید به این مسأله توجه داشت که با توجه به پیچیدگی هایی که در بحران سوریه وجود دارد چگونه می توان به این راه حل سیاسی که مورد تاکید همه است دست یافت؟ بحران سیاسی سوریه که از مارس 2011 شروع شده است، از ابعاد منطقه  ای و بین المللی برخوردار است بر همین مبنا  موضع گیری ایران، سوریه، روسیه، آمریکا و دیگر کشورهای منطقه (به عنوان کشورای ذینفع و ذی مدخل) در قبال بحران این کشور هم بر مبنای شماری از ملاحظات راهبردی و منافع این کشور در سطح بین-المللی، منطقه ای و نیز در خود سوریه شکل گرفته  است.

از طرفی شاهد گروه های مخالف هستیم که این گروه ها به طور کلی با توجه به منافع خاصی که در پی آن هستند، متعدد، متفاوتند و در موضوعات مختلف، اختلاف‎نظر‎های اساسی دارند.

از سوی دیگر، نقش و جایگاه کشورهایی است که می توان ازآنها به عنوان کشورهای ذی مدخل(مثل کشورهای منطقه)، کشورهای ذینفع( ایران، آمریکا، روسیه و ...) است که این کشورهای باید در نیل به اهداف و منافع خود در سوریه یا منطقه بتوانند بر سر یک حداقل مشخص اجماع و توافق کنند، در غیر اینصوررت مانعی بزرگ بر سر حل بحران سوریه خواهد بود. بنابراین بحران سوریه سبب شکل گیری دو محور منطقه ای ـ بین المللی در ارتباط با این بحران شده است: محور ایران، حزب الله لبنان، حماس فلسطین، چین و روسیه در مقابل محور ترکیه، عربستان سعودی، کشورهای خلیج فارس، اتحادیه اروپا و آمریکا. درحالی که موضع محور نخست مبتنی بر راه حل سیاسی، گفتگو و انجام اصلاحات است، جهت گیری محور دوم معطوف به سقوط نظام حاکم در سوریه یا مداخله نظامی است. در این میان، روسیه به عنوان یکی از بازیگران اصلی بین المللی، از یک سو بر نیاز به اجرای اصلاحات واقعی در سوریه تأکید می کند و از سوی دیگر، بر جلوگیری از هرگونه مداخله نظامی غرب اصرار می ورزد. و از سوی دیگر سیاست های پوتین در راستای بازیابیِ وجاهت و عظمت روسیه سابق است و برآن است که به عنوان یک «قدرت بزرگ اوراسیایی» تلقی شود و در جهت بازسازی و ترمیم قدرت روسیه به عنوان یک کشور ابر قدرت که آمریکا و دیگر کشورهای جهان آن را به رسمیت بشناسند. و  اگرچه با غرب تعامل دارد، اما اهداف سیاسی خاص خود را نیز دارد.  و به گونه ای حیثیتی بر سر مواضع خود نسبت به حفظ و حمایت از دولت بشار اسد در مقابل غرب ایستاده است. تا جایی که ژنرال ایگور کوناشنکوف سخنگوی وزارت دفاع روسیه درباره هرگونه حملات هوایی علیه مواضع ارتش سوریه یا مناطق تحت کنترل این ارتش به آمریکا و ائتلاف غربی هشدار داد که حمله به مناطق تحت کنترل ارتش سوریه برای نظامیان روسیه خطر ایجاد می کند.و هر گونه طرحی برای حل بحران سوریه که مبتنی بر کناره گیری “بشار اسد” رئیس جمهور سوریه از قدرت باشد غیر قابل اجرا است.

بر این اساس با توجه به جنبه های فوق الذکر، پیچیدگی هایی خاصی در جریان است که این ذهنیت را ایفاد می  کند که راه حل سیاسی به این راحتی هم امکان پذیر نیست، گرچه بهترین راه برای خروج از بحران سوریه است، چون فقدان اشتراک نظر و وحدت رهبری میان مخالفان و کشورهای حامی و مخالف، خود از موانع اصلی رسیدن به یک راه‎حل سیاسی برای مخالفان و دولت اسد است.




نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی