آخرین تکاپوی کشورها نسبت به پایبندی به برجام در گفت وگوی نوآوران با کارشناسان بررسی شد

دلالان تحریم دلخوش نباشند؛ برجام پابرجاست!

فضای خبری و رسانه ای در روز گذشته در حالی شکل و شمایل پیدا کرد که برجام بازهم در راس اخبار قرار داشت. پس از تاکیدات فراوانی که از سوی کشورهای آمریکائی و اروپائی برای پایبندی بر برجام دیده می شد.

  1. ۱ هفته،۳ روز قبل
  2. ۰
برجام
نوآوران -

 دیروز  باراک اوباما، رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا گفت که هر طرحی را  که باعث تخریب اجرای توافق هسته ای شود امضا نخواهد کرد. همچنین به گفته مقامات آمریکائی؛ هدف دولت اوباما در تشویق شرکت ها برای کار با ایران امنیت بخشی به توافق هسته ای است. علاوه بر این  سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز در واکنش به اقدام وزارت خزانه‌ داری این کشور برای اعطای مجوز فروش هواپیماهای مسافربری ایرباس به ایران گفت: ما در حال اجرای تعهدات خود طبق توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 هستیم.

جان کربی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در نشست خبری روز سه ‌شنبه خود در پاسخ به سوالی درباره اقدام وزارت خزانه‌داری برای فراهم کردن شرایط فروش هواپیماهای شرکت ایرباس به ایران گفت: برای کسب جزییات بیش‌تر درباره‌ی این مجوز باید به وزارت خزانه‌داری رجوع کنید اما آن چه می‌توانم بگویم این است که این اقدام ارتباط تنگاتنگ با تعهدات، ذیل برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) دارد. این تصمیمات بخشی از روند طبیعی اجرای توافق هسته‌ ای است که هفته‌ ها روی آن کار شده است. بر اساس گزارش پایگاه اینترنتی وزارت امور خارجه آمریکا، کربی در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است دولت بعدی آمریکا، با توجه به تهدید رییس‌جمهور منتخب برای پاره کردن برجام، این تصمیمات را نادیده بگیرد، اظهار کرد: من نمی‌ توانم و نمی‌ خواهم ارزیابی درباره‌ این که دولت بعدی چه کاری با توافق هسته ‌ای انجام خواهد داد، داشته باشم. من تنها می‌توانم درباره‌ی کارهایی که انجام داده و یا انجام خواهیم داد، صحبت کنم. ما به تعهدات‌مان پایبند خواهیم ماند و مجوز فروش ایرباس بخشی از تلاش‌های ما در این راستا است. ما هم‌چنان به طور بسیار قوی و محکم بر این باوریم که توافق هسته‌ای با ایران، توافقی خوب، نه تنها برای ما بلکه برای متحدان ما در منطقه و جهان و به نفع امنیت ملی ما ست. همچنین دبیرکل سازمان ملل  در پاسخ به این سوال که ممکن است توافق هسته‌ای موجب برخورد میان دولت جدید آمریکا و سازمان ملل شود، چرا که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور منتخب آمریکا این توافق را بدترین توافق ممکن توصیف کرده و گفته است که شاید برای مذاکره دوباره تلاش کند یا این که از آن خارج شود، گفت: من معتقدم  که توافق هسته‌ای ایران و گروه 1+5 توافقی محکم است و همه باید به آن احترام بگذاریم. من با مقامات ایران درباره این موضوع صحبت کرده‌ام. آن‌ها نیز نسبت به این‌که اخلال یا تغییری در این توافق حاصل شود، نگرانند و در این صورت هیچ‌کس نمی‌داند که آیا دوباره چنین توافقی به دست خواهد آمد یا نه و به‌طور قطع نیز بسیار زمان‌بر خواهد بود. وی تاکید کرد: بنابراین من از تمام رهبران جهان می‌خواهم که به این توافق پایبند بمانند.  چنین اظهاراتی درست در شرایطی است که برخی از رسانه های دلواپس برجام و مربوط به مخالفان دولت درپی یافتن هر گریزی برای بی فایده نشان دادن برجام هستند. به گفته کارشناسان برجام دارای پشتوانه محمی است که هیچ کشوری نمی تواند به سادگی از آن عبور کند و در چنین شرایطی است که غمگین شدگان از پیروزی برجام و رفع تحریم ها نمی توانند از بازگشت

آن ها خوشحال شوند.

     طرف های برجام امروز نه فقط شامل 1+5، بلکه 26+5 هستند

فریدون مجلسی، کارشناس امور بین المللی در گفت وگو با نوآوران ضمن اشاره به اظهارات اخیر مقامات آمریکایی و اروپایی همچون اوباما، جان کربی و بانکی مون، گفت: کسانی که از ابتدا برای مذاکره به منظور وصول توافق هسته ای پا به میدان گذاشتند، اگرچه1 +5 بوده اما در واقع طرف های برجام امروز نه فقط شامل 1+5، بلکه 26+5 هستند. چرا که امروز کشورهای عضو اتحادیه اروپا به عنوان حامیان و طرف های برجام نسبت به این توافق بین المللی سهم و در آن تاثیر دارند.

وی معتقد است که تمامی این کشورها مردمانی نیستند که نسبت به اصول و قواعد بین المللی نا آگاه باشند. کشورهای جهان یکی از به  اصطلاح سخت ترین مذاکرات را پشت سر گذاشتند.

مجلسی افزود: بعد از جنگ جهانی دوم مذاکراتی به سختی و تاثیرگذاری برجام را میان کشورهای جهان شاهد نبودیم. مذاکرات مربوط به ویتنام در این میان با آن که با جدیت دنبال می شد، اما نتیجه ای نداشت و با جنگ خاتمه یافت. این کارشناس مسائل امور بین المللی معتقد است که برجام برای پایان دادن به بحران و جلوگیری از جنگ احتمالی بود. در برجام اصول حقوق بین الملل و دیپلماسی رعایت شد و به تمامی کشورهای مذاکره کننده اعتبار بخشیده شد.

مجلسی ترامپ را رئیس جمهوری می داند که هیچ سابقه سیاسی نداشته و بیشتر حرفه اش در امور مربوط به قمار بوده است. وی افزود: ترامپ با اتکا به شعارهای عوام فریبانه توانست رای بیاورد و رئیس جمهور هم شد، اما باید توجه کرد که او در اظهارات بعد از انتخابات خود تاکنون اسمی از برجام و مسائل مربوط به آن نیاورده است.

این کارشناس مسائل بین المللی ادامه داد: درست است که ترامپ امروز افراد و مقامات افراطی و تندرو آمریکا را برای مذاکره انتخاب کرده، اما حتی آن ها هم نمی توانند منکر برجام به عنوان حقایقی شوند که امروز دبیرکل سازمان ملل به آن ها تاکید کرده است؛ حقایقی که با واقعیت های دیپلماتیک کشورهای اروپایی هم مطابقت دارد.

وی معتقد است که تمامی کشورهای عضو توافق نامه هسته ای ملزم به رعایت اصولی هستند که اگر خلاف آن عمل کنند، خودشان را در برابر جهان منزوی ساخته اند.

مجلسی همچنین گفت: آن چه درباره برجام در شرایط کنونی دیده می شود، پایبندی به تعهدات از جانب همه طرفین از جمله جمهوری اسلامی ایران، حمایت ها و تاکیدات بانکی مون و رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا است. به گونه ای که اوباما امروز به جانشین خود تاکید می کند تا کاری نکند تا درنهایت به زیان کشورشان تمام شود.

این تحلیل گر مسائل بین المللی افزود: ترامپ به عنوان رئیس جمهوری جدید آمریکا باید مطابق با اصول و قواعد بین المللی عمل کند و به جای تهدیدات بی مورد علیه ایران تعلیمات اندیشکده های حقوقی را در دستورکار خود قرار دهد. مجلسی همچنین ادامه داد: شرایط جهان به گونه ای است که امروز مخالفان جمهوری اسلامی ایران همچون عربستان سعودی و حتی ترکیه در آستانه تحولات سیاسی و اجتماعی بسیاری قرار دارند که این برای آمریکا می تواند مشکل آفرین باشد. فلذا ایالات متحده آمریکا نمی تواند رفتاری کند که تشعشعات منفی آن به خود بازگردد.

     ترامپ هم می داند از نقض برجام سود چندانی نمی برد

احمد بخشایشی اردستانی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و کارشناس مسائل بین‌المللی در گفت وگو با نوآوران در خصوص اظهارات اخیر مقامات اروپایی و آمریکایی نسبت به برجام، گفت: مقامات آمریکایی که هر روز بیشتر از دیروز پایبندی خود را به برجام تحت عناوین مختلفی اعلام می کنند، در واقع به اندازه ای نگران اقدامات احتمالی ترامپ به عنوان ریاست جمهوری این کشور هستند.

وی همچنین افزود: بر همین اساس شاهد هستیم که اوباما و دیگر هم فکران او امروز در تلاش هستند تا در فرصت باقی مانده بسیاری از کارها و مسائل مربوط به توافقات خود را جلو برند تا اگر قرار است در آینده ترامپ نسبت به تعهدات قبلی عهدشکنی کند، با موانع متعددی روبه رو شود.

بخشایشی معتقد است که اوباما و دولت همراه وی از این دل نگران هستند که دونالد ترامپ برجام را برای این که دستاورد آن ها بوده، نقض کند.

این نماینده پیشین مجلس با اشاره به موافقت سازمان خزانه داری آمریکا با 106 هواپیما به ایران گفت: چنین اقداماتی همگی به این معناست که دولت فعلی آمریکا در صدد است تا مرحله پیش روی خود را پشت سر گذارد، چرا که این احتمال وجود دارد؛ ترامپ از ادامه چنین روندی ممانعت کند.

بخشایشی گفت: البته این موارد در جایی است که احتمال این که ترامپ نسبت به برجام پیمان شکنی کند، بسیار ضعیف است، چرا که به خوبی می داند آمریکا از چنین اقدامی سود زیادی نمی برد.

وی برجام را وجه المصالحه میان ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا دانست و افزود: عدم پایبندی ترامپ به برجام می تواند شکافی میان اتحادیه اروپا و دولت آمریکا ایجاد کند و ترامپ را به چالش بکشاند.

     پشتوانه های محکم برجام اجازه نقض به خاطیان نمی دهد

حسن هانی زاده، کارشناس مسائل بین المللی نیز در همین رابطه به نوآوران گفت: برجام دارای مجموعه ای از نقاط است که به عنوان سند بین المللی در دبیرخانه شورای امنیت به ثبت رسیده است.

وی همچنین افزود: درست است که آمریکایی ها بر اساس قواعد داخلی خود یک سری تحریم هایی را علیه جمهوری اسلامی ایران تحمیل کردند، اما هیچ یک از مقامات آمریکایی چه ترامپ و چه اوباما نمی توانند برجام را نادیده بگیرند، چراکه توافق هسته ای میان ایران و 6 کشور مختلف جهانی به امضا رسیده است و همه کشورها متعهد هستند که این توافقنامه را عملیاتی سازند.

هانی زاده ادامه داد: بنابراین ترامپ اگرچه در مبارزات انتخاباتی خود مدعی شد که برجام را نقض خواهد کرد، اما آمریکا در صورت نادیده گرفتن برجام در برابر افکارعمومی جهان محکوم و ترامپ هم منفور خواهد شد. این کارشناس مسائل بین المللی با اشاره به این که در پشت توافقنامه هسته ای پشتوانه محکمی وجود دارد، گفت: سازمان ملل امروز به عنوان پشتوانه برجام در نشر گرفته می شود و هر یک از کشورها اگر نسبت به برجام پیمان شکنی کند، قطعا جمهوری اسلامی ایران گزینه‌هایی برای اقدام متقابل خواهد داشت.

وی با اشاره به اظهارات مقام معظم رهبری در ارتباط با واکنش جمهوری اسلامی ایران ادامه داد: ایران در برابر خاطیان نسبت به برجام دست بسته باقی نخواهد ماند و گزینه های مناسبی را در زمان مناسب به کار خواهد گرفت. هانی زاده با اعتقاد بر این که نوعی تناقض گویی میان کشورهای مختلف و مقامات آمریکا در ارتباط با برجام وجود دارد، گفت: این که وزرات خزانه داری آمریکا اجازه فروش 106 فروند هواپیمای ایرباس را صادر کرده به نوعی نشان دهنده این است که آمریکایی ها ناچار به اجرای برجام هستند.

این کارشناس مسائل بین المللی همچنین افزود: ترامپ به دلیل این که پیشینه سیاسی محکمی ندارد چنین مسائلی همچون پاره کردن برجام را در زمان انتخابات بیان کرد تا از آن ها مصرف داخلی و انتخاباتی به عمل بیاورد و این درحالی است که ترامپی که وارد کاخ سفید خواهد شد با ترامپ دوران انتخابات کاملا تفاوت خواهد کرد، چرا که جهان دارای قواعد و اصول بین المللی است که همگان ملزم به پایبندی به آن هستند.


خبرنگار: بهناز لطفعلی زاده

نوشتارهای مرتبط

تازه های دیپلماسی