سرمقاله - صباح زنگنه

نصیحت های ایران ترکیه را از موضع خسارت مضاعف خارج خواهد ساخت

تحلیلگر مسائل منطقه

  1. ۱ هفته،۵ روز قبل
  2. ۰
صباح زنگنه
نوآوران -

من یک روز بعد از کودتای ترکیه اعلام کردم که از این پس آقای اردوغان رفتار تندتری را در منطقه در پیش خواهد گرفت. مسائل داخلی به خصوص مسائل مربوط به ارتش ترکیه، اخراج ها، زندانی کردن بسیاری از فرماندهان ارتش، بازداشت خبرنگاران، تعطیل کردن و توقیف بسیاری از مطبوعات و مسائلی از این قبیل این طور اقتضا می کرد که اردوغان برای جبران آن ها به مسائل برون مرزی توجه کند و برای ایجاد فضایی تلاش کند که در آن حواس داخلی ترکیه به فضا و شرایط مذکور متمرکز شود. این به آن معناست که اردوغان پس از کودتای ترکیه در پی ایجاد اتحادی حول محور مسائل بیرونی خواهد بود. اکنون با رصد آن چه در حال وقوع است می توان این طور ارزیابی کرد که آن چه گمان می رفت جامه عمل به خود پوشانید.

اکنون در سالگرد سقوط هواپیمای روسی به دست ترکیه هستیم. پس از وقوع این حادثه در سال گذشته اردوغان سعی کرد با عذرخواهی کردن از پوتین و پرداخت خسارت و حتی دیه با خانواده خلبان روسیه را آرام کند و این کشور را به برقراری روابط اقتصادی و رفت و آمد عادی با خود تشویق کند. روسیه که با آمریکا و اروپا بر سر مسائلی همچون اوکراین اختلافات عدیده ای داشت، عذرخواهی اردوغان را پذیرفت و فیتیله اختلافات را پایین کشید و به دنبال آن روابط ترکیه و روسیه تاحدی عادی شد، اما با این وجود همچنان شاهد انفجارهایی در مناطق مختلف ترکیه همچون آدانا بودیم که حکایت از درگیری های داخلی این کشور دارد. اردوغان در چنین شرایطی سعی دارد؛ ارتش را درگیر مسائل برون مرزی ترکیه کند تا احزاب و جناح های مخالف و ناراضی را مجبور به سکوت و عدم اتخاذ مواضع اعتراض آمیز کند و در نهایت از میزان مخالفت ها بکاهد. در چنین معادله ای ورود نیروهای شمالی ترکیه به سوریه عکس العمل دولت این کشور و روسیه را به همراه داشت.  همچنین شاهد بودیم که در دو روز گذشته سه نفر از نظامیان ترکیه در خاک روسیه در پی بمباران هواپیماهای دولت این کشور کشته شدند و این به نوبه خود اخطار جدی سوریه به ترکیه مبنی بر خروج نیروهای نظامی این کشور از سوریه بود. اکنون دولت ترکیه برای پاسخ به چنین حادثه ای چند راه متفاوت را در پیش دارد. نخست آن که این کشور می تواند اقدام اخیر سوریه را با حمله نظامی پاسخ دهد و یا می تواند نیروهای خود را از خاک این کشور عقب ببرد. تصمیم گیری برای اردوغان سخت است و پاسخ نظامی دولت وی به معنای تجدید یک جنگ نه فقط در داخل بلکه به مفهوم جنگی منظم است که ممکن است از مرزهای ترکیه به سوی روسیه نیز کشیده شود. چنین موضوعی در عراق هم تکرار شد. طبعا ارتش عراق با اتحاد بی نظیر خود آزاد سازی موصل و اطراف آن را در نظر داشت و به سمت آزاد سازی این مناطق پیش می رفت که در چنین شرایطی ترکیه همان اشتباه خود را در عراق هم تکرار کرد و این درحالیست که این کشور نباید تن به چنین اقدامی می داد. چرا که اتحاد بی نظیر میان مردم و ارتش عراق به همراه پشتوانه مردمی وسیع خود چنانچه نیروهای ترکی در خاک این کشور باشند، آن ها را با شکست مفتضحانه ای روبه رو خواهد ساخت. در این میان نصیحت های جمهوری اسلامی ایران و مواضع دوستانه کشورمان می تواند برای ترکیه راهگشا باشد و نقشی کمک کننده را برای ترکیه ایفا کند. در همین میان به واسطه نصیحت های ایران ترکیه می تواند از موضع خسارت دیدن مضاعف خارج شود، چرا که آینده خوشی برای جایگاه ترکیه در داخل و خارج از مرزهای این کشور دیده نمی شود و به همین منظور رایزنی با جمهوری اسلامی ایران می تواند کمک کننده ای قوی باشد تا ترکیه به انتهای خط نزدیک نشود.