نعمت احمدی

ضعف‌ها را می‌توان در آینده و در مسیر اجرا اصلاح کرد

با وجود اینکه در اصل 168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به جرم سیاسی اشاره شده است اما هرگونه اظهار نظر سیاسی یا قضایی درباره آن در طول دهه‌های گذشته با حساسیت‌های مختلف همراه بوده است.

  1. ۶ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
نعمت احمدی
نوآوران -

با وجود اینکه در اصل 168 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به جرم سیاسی اشاره شده است اما هرگونه اظهار نظر سیاسی یا قضایی درباره آن در طول دهه‌های گذشته با حساسیت‌های مختلف همراه بوده است. در این شرایط، نمایندگان مجلس نهم که این مجلس را منفعل‌ترین مجلس در ادوار آن می‌دانم، کلیات تعریف جرم سیاسی را به تصویب رساند و با تصویب جزئیات طرح 6 ماده‌ای برای نخستین بار جرم و مجرم سیاسی را از جرم و مجرم امنیتی مشخص کردند. مجلس نهم با وجود تمام کاستی‌هایی که داشت اما توانست این بن بست حقوقی را پایان دهد.

اولین اثر و نمود این قانون این است که برابر اصول حقوقی و صراحت قانون، هرگاه قانون جدیدی تصویب شود که اجرای آن به نفع محکوم باشد، یعنی محکومانی که به استناد قانون سابق به اتهام‌های امنیتی مجرم شناخته شده‌اند و حکم علیه آنها صادر شده و در حال تحمل کیفر هستند یا محکومانی که هنوز حکم درباره آنها اجرا نشده است، می‌توانند به استناد قانون جدید از دیوان عالی کشور اعاده دادرسی کنند، تا یک بار دیگر پرونده‌شان در محاکم قضایی کیفری توسط سه قاضی و با حضور هیات منصفه رسیدگی شود.

در حالی که قبل از تصویب قانون جرم سیاسی، متهمانی که امنیتی نامیده می‌شدند و اتهاماتی همچون فعالیت تبلیغی، توهین یا افترا علیه مقامات، اقدام علیه امنیت ملی داشتند. از چنین امکانی برخوردار نبودند.

پیش از این طبق قانون، محکوم امنیتی، در دادگاه انقلاب توسط یک قاضی محاکمه می‌شد و خود شخص قاضی تصمیم گیرنده بود اما پس از اجرایی شدن این قانون دیگر یک قاضی به تنهایی نمی‌تواند درباره متهمان تصمیم بگیرد، بلکه برای هر پرونده سه قاضی و با حضور هیات منصفه تصمیم‌گیری خواهد شد.

موضوع بسیار مهم و اساسی محکومانی هستند که اکنون به اتهام امنیتی یا جرایم سیاسی در زندان‌ها حبس می‌کشند. این افراد می‌توانند به استناد این مصوبه از دیوانعالی کشور اعاده دادرسی کنند تا پرونده‌شان در دادگاه‌های کیفری با حضور هیأت منصفه رسیدگی شود. با این حال قانون جرم سیاسی نیز همانند بسیاری از قوانین دیگر بی‌عیب نیست اما ضعف‌ها را می‌توان در آینده و در مسیر اجرا اصلاح کرد.