ترمیم کابینه و تغییر در مدیران ارشد درجهت تقویت دولت

ضرورت ترمیم

آیت وکیلیان: تغییر در کابینه روحانی جهت برون رفت از وضعیت موجود و خیز برای ارائه کارنامه‌ای موفق در سال۹۶ ـ که انتخابات ریاست جمهوری هم در پیش است ـ یک ضرورت تلقی می‌شود. راه عاقلانه این است که میان مجلس و دولت همگرایی به وجود آید تا دلواپسان فرصتی برای هجمه به دولت نداشته باشند. بعد از فروکش کردن اخبار داغ انتخابات و همزمان با بحث فیش‌های حقوقی میلیونی، حالا زمزمه تغییر و تحول در کابینه دولت به گوش می‌رسد.

  1. ۵ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
ضرورت ترمیم
نوآوران -

به نظر می‌رسد دولت نیز به این نتیجه رسیده، با تغییراتی که در روزهای آینده و در سطوح مختلف خود صورت خواهد داد، راه خود را برای ادامه کار و همچنین تداوم ریاست جمهوری روحانی هموار خواهد کرد. امری که مطمئناً خوشایند مخالفان دولت نخواهد بود؛ در واقع هر چه دولت لایه‌های اضافی و بدون ثمر خود را بتراشد، نگرانی مخالفان و امید موافقان بیشتر از گذشته خواهد شد.

چه کسانی می‌روند و آنها که می‌آیند

در لیست احتمالی برای تغییر نام چهار وزیر بیش از سایرین خودنمایی می‌کند، البته نام یک معاون رئیس‌جمهور و رئیس دفتر دکتر روحانی و یک رئیس سازمان هم در این لیست به چشم می‌خورد؛ محمد شریعتمداری در مقام معاون اجرایی، علی ربیعی در نقش وزیر کار و تعاون اجتماعی، محمدرضا نعمت‌زاده در مقام وزیر صنعت، معدن و تجارت، محمود گودرزی در جایگاه وزارت ورزش و جوانان، علی‌اصغر فانی در جایگاه وزیر آموزش و پرورش و محمود اسلامیان رئیس سازمان بازنشستگی، اسامی لیست احتمالی تغییر هستند. از سوی دیگر، دولت به مجید انصاری پیشنهاد داده که از معاونت پارلمانی به معاونت حقوقی رئیس جمهور منتقل شود. گفته می‌شد، مهمترین گزینه برای معاونت سیاسی وزارت کشور، «احمدی» معاون فعلی شریعتمداری ـ معاون اجرایی رئیس جمهورـ است. به گفته منابع آگاه، علی اصغر مونسان بزودی جایگزین محمود گودرزی در وزارت ورزش و محمود اسلامیان جایگزین محمدرضا نعمت زاده در وزارت صنعت می شود. این تغییرات که قرار بود هفته قبل انجام شود، ظاهراً به دلیل جنجال‌های اخیر و حملات سنگین به دولت به تعویق افتاده و براساس منابع آگاه، به نظر می‌آید پس از شب قدر، وزرای جدید رسما به مجلس معرفی شوند.

تغییرات در وزارت خارجه

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه روز یکشنبه در حکمی چند جابه‌جایی در وزارتخانه متبوع خود انجام داد. او حسین امیرعبداللهیان، معاون عربی و آفریقایی خود را از معاونت کنار گذاشت. او اکنون مشاور ظریف شده و حسین جابری‌انصاری که تا دیروز سخنگوی وزارت خارجه بود، جای او را گرفته‌ است. براساس حکمی که همان روز ظریف صادر کرده است؛ از این پس بهرام قاسمی، سخنگو و رئیس جدید مرکز دیپلماسی عمومی و رسانه‌ای این وزارتخانه خواهد بود.

جابه‌جایی‌ها در وزارت خارجه به مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی نیز رسید و براساس حکم وزیر خارجه، سیدمحمدکاظم سجادپور، ریاست این مرکز را برعهده گرفت. او استاد تمام دانشکده روابط بین‌الملل بوده و پیش از این مسئولیت‌های سفیر در دفتر اروپایی سازمان ملل متحد در ژنو، مدیرکل دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی و مشاور وزیر در امور راهبردی را برعهده داشته است. هادی سلیمان‌پور، رئیس پیشین مرکز آموزش و پژوهش‌های بین‌المللی نیز مانند امیرعبدللهیان به سمت مشاور وزیر منصوب شد. چند جابه‌جایی در وزارتخانه حساسی مانند وزارت خارجه بی‌گمان با گمانه‌زنی‌هایی همراه است و وقتی حرف از تغییر معاون عربی و آفریقایی باشد، ذهن‌ها به سوی این سؤال می‌رود که آیا نتیجه این تغییرات به تغییر در رویکرد جمهوری اسلامی ایران در منطقه می‌انجامد یا خیر؟

جریانات سیاسی و تغییر در کابینه

تغییر کابینه نه فقط پیشنهاد اصلاح‌طلبان بوده، بلکه مطالبه برخی گروه‌های سیاسی از جمله اصول‌گرایان نیز بوده است. رکود و مشکلات اقتصادی دولت، اصلاح‌طلبان را به این صرافت انداخته که پیشنهاد تغییر در کابینه به دولت را علنی کنند. اصلاح‌طلبان پاشنه آشیل دولت را در حوزه اقتصادی می‌دانند و معتقدند که بایستی نیروهای کارآمدتر، عنان امور را به دست بگیرند. در طول سه سالی که از عمر دولت گذشته است، روحانی چندان توجهی به تغییرات در کابینه و نزدیکان خود نمی‌نهد. این مسئله البته علت دارد؛ مجلس نهم کنش دولت را زیر نظر داشت و هر منتخبی که همگرایی سیاسی با دولت داشت، مانع حضور او در بدنه دولت بودند. در نهایت روحانی باید روی فردی انگشت می‌گذاشت که به جریان اصول‌گرایی نزدیک باشد. 

تغییرات در دولت تنها معطوف به وزراء و مدیران و نزدیکان دولت نیست، علاوه بر حوزه اقتصادی، اصلاح‌طلبان بر لزوم تغییر مدیران استانی که از آن‌ها به نام مستعار «احمدی نژادی» یاد می‌کنند، تأکید دارند. آنها بر این باورند که برخی استانداران و فرمانداران، از دولت سابق باقی مانده‌اند و هماهنگی لازم با روحانی را ندارند. ادامه این روند نمی‌تواند مناسب حال دولت در شرایطی باشد که سال بعد انتخابات ریاست جمهوری را نیز برگزار خواهد کرد. ماندن این استانداران و برای شخص روحانی خطرآفرین است.   

به چالش کشاندن دولت با کاتالیزور تغییر کابینه

در کناراصلاح‌طلبان، اصولگرایان نیز به خانه تکانی در دولت چشم دوخته‌اند. برخلاف اصلاح‌طلبان که برای جلوگیری از ریزش آرای حسن روحانی در انتخابات 96، بیشتر در اندیشه اصلاح امور دولت هستند، راست‌ها اما با تأکید بر تغییر در کابینه، به دنبال آنند تا رقیب سیاسی خود را دچار چالش کنند. اصولگرایان هم مانند اصلاح‌طلبان بیشتر روی حوزه اقتصادی و اینکه سیاست‌های اقتصاد مقاومتی از سوی دولت، چندان محلی از اعراب ندارد، تأکید دارند.

واقعیت این است که دولت بر خلاف کارآمدی که در حوزه دیپلماتیک داشته است، در حوزه اقتصادی هنوز نتوانسته است به یک جمع‌بندی کلان برای برون رفت از مشکلات اقتصادی کشور برسد. «یعنی یک جمع کننده وجود ندارد و هر کدام یک مرجع تقلیدند و فتوا، نقد و عملیات انجام می‌دهند.» تیم اقتصادی روحانی با توجه به سابقه کاری آنها، می‌توان دریافت که تا به حال در یک موقعیت عملی و اجرایی هم قرار نداشته‌اند. جدا دانستن اقتصاد مقاومتی از برنامه اقتصادی دولت توسط برخی مسئولان در دولت، بستر حمله به دولت از جانب اصول‌گرایان را فراهم کرده است.

چرا روحانی کابینه را ترمیم می‌کند؟

به نظر می‌رسد مشکل دولت و شخص روحانی فراتر از ترمیم کابینه است؛ روحانی هرچه جلوتر می‌رود، خود را تنهاتر از گذشته می‌بیند. برخی وزرا هم بدون توجه به زنهارهای روحانی، مستقلاً برنامه‌های خود را اجرا می‌کنند

نخستین ترس روحانی و نزدیکان وی از به کارگیری برخی افراد موثری است که تندروها با آن‌ها مشکل دارند و وجود آن‌ها در کنار دولت اعتدال را تهدیدی برای خود می‌دانند. اکنون برخی افراد نزدیک به روحانی برای حذف کردن کسانی که تندروها برای آن‌ها پرونده سازی کرده بودند، گوی سبقت را از دیگران گرفته‌اند. اقدامی که می‌تواند بخشی از حامیان دولت اعتدال را سرخورده کند. آن‌ها حتی در مواردی خود در جلوگیری از فعالیت این افراد پیش‌قدم شده‌اند؛ در واقع در بسیاری موارد با ساز مخالفان کوک می‌شود.

عامل دوم، مخالفت اصولگرایان با حضور برخی افراد در کابینه و اطراف رئیس جمهور است که نمونه آن ندادن رای اعتماد به برخی وزرای پیشنهاد شده بود.

مجموع این دو عامل باعث شده است حامیان اعتدال و‌ گفتمان اعتدال در حاشیه باشند ترمیم کابینه ،و بازنگری در مدیران ارشد و میانی می تواند دولت را در ادامه راه برجام و امید به آینده تقویت کند.

نوشتارهای مرتبط

تازه های سیاست داخلی