سر مقاله - غلامرضا ظریفیان

فساد درونی از حالت طبیعی خود خارج شده است

  1. ۳ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
غلامرضا ظریفیان
نوآوران -

 مهم‌ترین آسیبی که جامعه ما را در معرض خطر جدی قرار می‌دهد، دو عامل مهم است؛ یک فساد و دیگری دور زدن قانون. ما در گفتمان خود نگران نفوذ خارجی، جنگ و مشکلات فرهنگی هستیم، اما این دو آسیب(فساد و دور زدن قانون) به شدت کشور ما را در معرض خطر جدی قرار داده است. فساد که بیشترین صورت و شکل خود را در مناسبات اقتصادی نشان می‌دهد و دور زدن قانون که به اشکال مختلف ما را درنوردیده است. ما قانون بسیار داریم، اما دور زدن قانون و هر گونه سوء استفاده از آن بسیار رایج شده است. بنابراین این دو اصل و بحث رانت در جامعه بسیار جدی شده است و در مرموزترین شکل خود دامنه آن گسترده شده است. اگر به شکلی، اقدامی در رفع آن صورت نگیرد، کلیت بدنه‌نظام را دربر خواهد گرفت. از جمله این مصادیق در وضعیت فعلی پرونده بنیاد شهید است. خود این عبارت یعنی پرونده «فساد در بنیاد شهید» در واقع یک مفهوم متناقض است که در کنار همدیگر قرار گرفته است. جامعه شهیدان در جامعه ما که حداکثر گذشت را از خود نشان داده‌اند، زمانی که این طیف ارزشمند در برابر اینگونه مفاهیم قرار می‌گیرد، می‌تواند در جامعه نوعی بی‌انگیزگی ایجاد کند. به این دلیل که این نهادها نهادهایی ارزشی هستند و در پیشگاه جامعه دارای ارج هستند. این مسأله خود هشداری است که توسط مسئولان باید مورد رسیدگی جدی قرار گیرد.

مسأله‌ای که در این میان می‌توان به آن اشاره کرد و در بین مردم حائز اهمیت فراوان است و همچنین برای مردم ایجاد سئوال خواهد کرد، این است که چرا اینگونه پرونده‌ها به سرانجام نمی‌رسد یا به اشکال مختلف مانع پیگیری آن می‌شوند. این مسأله باز حکایت از این دارد که فساد در جامعه ما از یک حالت تصادفی به یک شکل مافیایی تبدیل شده است. اگر مانع جدی و یک عزم جدی برای آن شکل نگیرد، متأسفانه به یک جریان نهادی تبدیل می‌شود که در این شرایط آثار بسیار خطرناکی را برای جامعه شکل می‌دهد. کمترین اثر آن این است که جامعه نسبت به فساد احساس بی‌اعتنایی خواهد داشت و به یک امر دست‌نیافتنی تبدیل می‌شود. به نظر می‌رسد مسأله فساد در جامعه ما از یک امر عادی عبور کرده و شاهد این هستیم که بخشی از نهادهایی که نامشان مقدس است، باید عناوین اینچنینی در کنار آن قرار گیرد که ارزش و ماهیت خود را نزد شهروندان از دست می‌دهد. ما تعداد قابل توجهی دستگاه‌های نظارتی داریم، اما این دستگاه‌ها به دلایل ساختاری با مشکلات جدی در امر وظایف خود روبه‌رو هستند. اگر یک مبارزه جدی با مافیایی که در عرصه ثروت و قدرت شکل گرفته است و این مافیا می‌تواند با دور زدن قانون به آسودگی از نظارت‌های جدی خیالش راحت باشد که می‌تواند مقادیر بسیار زیادی را به اشکال مختلف اختلاس کند یا از مسیرهای غیرطبیعی منفعت حاصل کند. ماحصل آن این است که بعد از اینکه تازه این مسأله کشف می‌شود، در پروسه‌های طولانی مجاری گوناگون می‌تواند ورود پیدا کند و کار را از مسیر طبیعی خود خارج کند و مانع از اطلاع‌رسانی به جامعه شود و از سوی دیگر مانع از پیگیری مسأله می‌شود و زمانی که این مسائل را در کنار همدیگر قرار می‌دهیم، به این مسأله اصلی و مهم برمی‌گردیم که بیش از آنکه تهدیدات خارجی جامعه ما را تهدیدکند، این فساد درونی است که آن را تهدید می‌کند.