پس لرزهای نهی رئیس دولت‌های نهم و دهم از ورود دوباره به فضای انتخابات

سرنوشت سرگردان احمدی‌نژادی‌ها

نوآوران: در عالم سیاست این امکان وجود دارد که اگر رئیس جمهوری سودای ریاست دوباره را در سر بپروراند، به صورت طبیعی در ورطه دیکتاتوری افتد و امکان قدرت مشروع سیاسی آن نزد مردم نزول پیدا کند. خطای استراتژیکی که آیت‌الله هاشمی مرتکب آن شد که بعدها سیاستمدار پیر و شهیر دیگر آن محبوبیت آن گذشته را نداشت. کاری که البته رئیس دولت اصلاحات به شکلی حرفه‌ای عطای ریاست جمهوری دوباره را به لقایش سپرد و سخن از ناهمزمانی زمان‌ها در پوشیدن ردای رئیس جمهوری گفت. اما گویی عطش ریاست جمهوری همچنان در محمود احمدی‌نژاد وجود دارد؛ تحرکات گاه و بی‌گاه (متناوب) وی در یکساله اخیر گواهی بر این مدعاست.

  1. ۲ ماه،۲ هفته قبل
  2. ۰
احمدی نژاد
نوآوران -

محمود احمدی‌نژاد به سفرهای زودهنگام تبلیغی برای انتخابات ریاست جمهوری بعدی می‌رفت. احتمالاً او بر آن بود تا با دو تاکتیک، بار دیگر فضای کشور را معطوف به خود کند و برای سومین بار رئیس جمهور ایران شود: اول آن که با دادن وعده‌هایی مانند افزایش یارانه‌ها و نظایر آن که برآمده از خصایص پوپولیستی اوست، توده‌ها را به خود جذب کند. دومین روش نیز، آلوده‌سازی فضای رقابت‌ها با نسبت دادن اتهامات مختلف به این و آن است تا هم رقبا را منکوب کند و هم در برابر اتهاماتی که متوجه خود و تیمش هست، به شکل تهاجمی، دفاع کند. گذشته سیاسی او این امکان را نیز تقویت می‌کند که او نه ـ الزاماً ـ برای ریاست جمهوری که برای جریان‌سازی سیاسی و اهداف دیگری وارد میدان می‌شود که قبلاً بدان پرداخته‌ایم. اینک اما چند روزی است که خبری از احمدی‌نژاد نیست و این خبر پیچیده است که او به درخواست و پیگیری خود نزد رهبری رفته و با نهی صریح ایشان برای کاندیداتوری مجدد مواجه شده است.

جلوگیری از احتمال جمهوری سوم احمدی‌نژاد

خبر نهی ورود احمدی‌نژاد را اولین بار خبرگزاری فارس به نقل از «مهدی فضائلی»، مدیر عامل سابق فارس منتشر کرد و افرادی مانند «حمید رسایی» نیز تلویحاً آن را تأیید کردند. این خبر در حالی است که روش رهبری تاکنون، امر و نهی افراد به کاندیداتوری نبوده است اما آنطور که مدیر عامل سابق فارس نوشته، «حضرت آقا این بار نه به شیوه معمول و غالب خود - و البته نه همیشگی- بلکه مبتنی بر مصالح کشور و مشابه موارد خاص و استثنا، در برابر آمدن دکتر احمدی‌نژاد به میدان رقابت‌های ریاست‌جمهوری سکوت نکرده و صراحتاً نظر مخالف خود را ابراز کرده‌اند.» البته در این میان برداشت‌های متناقض نیز این اتفاق صورت می‌گیرد؛ می‌توان به نمونه مهدی کوچک‌زاده اشاره کرد که در سخنان خود به نوعی نخواسته این اتفاق را باور کند.

واکنش یا عدم واکنش احمدی‌نژاد

هنوز دفتر رهبری درباره این خبر، واکنشی نداشته است و لذا نمی‌توان آنچه منتشر شده را با قاطعیت رد یا تأیید کرد چه آن که پیشتر دفتر رهبر انقلاب تصریح داشته است که هر آنچه منسوب به ایشان است، صرفاً توسط شخص رهبری یا دفتر ایشان اعلام می شود. این که احمدی نژاد همچنان به روند خود برای کاندیداتوری اش ادامه دهد یا نه، موضوعی است که هنوز نمی توان با اطمینان بدان پاسخ گفت چرا که اولاً خبر منتشره در فارس، هنوز از سوی دفتر رهبری رد یا تایید نشده است و ثانیاً نمی توان به ضرس قاطع رفتار احمدی نژاد را پیش بینی کرد، چه آن که او پیشتر نشان داده است که "غیرمنتظره" است؛ کما این که در برابر حکم رهبری در ماجرای عزل وزیر اطلاعات، همین احمدی نژاد 11 روز خانه نشینی کرد. حتی اگر خبر نهی رهبری صریح باشد و احمدی نژاد نیز آن را بپذیرد، باز هم این احتمال وجود دارد که او همچنان به فعالیت های معطوف به انتخابات ادامه دهد اما هدفش ثبت نام در انتخابات نباشد. بدین گونه که او ادامه دهد و موجی را با خود به عنوان «سرمایه سیاسی» همراه کند و از این سرمایه استفاده مطلوبش را بنماید.

اگر خبر منتشره درباره نهی رهبری مقرون به واقع باشد، احمدی نژاد با آن همه ادعای اصولگرایانه اش، در معرض آزمون مهمی قرار گرفته است که آیا به خانه بر می گردد یا همچنان به تبلیغات انتخاباتی اش ادامه می دهد؟

طرفداران احمدی‌نژاد به کدام سمت می‌روند؟

احمدی‌نژاد سراشیبی سقوط را با سرعت غیرمطمئن طی کرد. چرخ زمانه، آن‌طور که پیش‌بینی می‌کرد نچرخید. ۱۱ سال روی آنتن بودن برای شهردار اسبق و رییس‌جمهور سابق، پیمانه‌اش را پر کرد و او که می‌خواست با احداث دانشگاه ایرانیان، ژست علمی و دانشگاهی‌اش را حفظ کند و در ساختمان ولنجک، در دیدارهای خصوصی، آینده‌اش را طراحی کند.

محمود احمدی‌نژاد، از همان فردای ترک پاستور، برای بازگشت به آنجا نقشه کشید. اما مانند اصولگرایانی که از نتیجه انتخابات خرداد۹۲ عصبانی بودند، رفتار هیستریک نشان نداد. او می‌دانست چاله‌های بزرگی را که در دوران دولت‌های نهم و دهم کنده است، آنقدر بزرگ هست که دولت بعدی را برای مدت طولانی درگیر کند. این جمله معروف منتسب به او که:«یارانه‌ها کاری کرده که تا سال‌ها هیچ دولتی نمی‌تواند از آن رها شود» به تنهایی حفره بزرگی برای بلعیدن بودجه کشور بود و رییس دولت‌های نهم و دهم بسیار بهتر از اصولگرایان همراهش، متوجه بود که فراغت کافی دارد تا در اوج سرگرمی‌های دولت روحانی، با خیال راحت برای بازگشت به قدرت برنامه‌ریزی کند. تدارک سفرهای استانی و وارد نشدن به دعواهای اصولگرا با دولت یازدهم، روشی بود که او برای ورود کم‌چالش به انتخابات۹۶ برگزید. احمدی‌نژاد یقین داشت قاطبه اصولگرایان در دقیقه ۹۰ در فضای دوقطبی که ایجاد خواهد کرد، او را بر هر کاندیدای دیگری ترجیح خواهند داد. شوکی که این روزها بر احمدی‌نژادی‌ها وارد شده کمتر از شوکی نیست که برای شخص او ایجاد شده. حامیان رییس دولت دهم ابتدا سعی کردند مانند بیماری که حاضر نیست اتقاقات بد را بپذیرد، منکر همه‌چیز شوند. وقتی مطمئن شدند «نهی احمدی‌نژاد از ورود به انتخابات» جدی و قاطع است، با آن کنار آمدند. طرفداران احمدی‌نژاد، همچون خود او این تصور را در ذهن می‌پرورانند که بیشترین رای در میان نامزدهای اصولگرایان، متعلق به آنهاست. همین تصور به اندازه کافی این انگیزه را به‌وجود می‌آورد که از کارزار سیاسی عقب ننشینند و سبد رای‌شان را به فردی دیگر تقدیم کنند. اما چه کسی می‌تواند شانس بیشتری داشته باشد؟ سایر مقامات دولت احمدی‌نژاد که از آنها به‌عنوان کاندیدا نام برده می‌شود، به مراتب از ظرفیت پایین‌تری نسبت به او برخوردارند و برخی از آنها همچون پرویز فتاح، هیچ انگیزه‌ای برای ورود به این عرصه ندارند.

احمدی‌نژادی‌ها و حلقه جدید

تصور برخورداری از چند میلیون رأی، احمدی‌نژادی‌ها را برای یک قشون‌کشی سیاسی تمام‌عیار انگیزه می‌بخشد. آنها می‌دانند اگر در انتخابات ریاست‌جمهوری دوازدهم، با کسی همراه شوند که مخالف صریح دولت روحانی - در قول و عمل- باشد، می‌توانند وارد یک معامله شوند. محمدباقر قالیباف، بهترین گزینه مطلوب احمدی‌نژادی‌هاست و پالس‌هایی که فرستاده می‌تواند به مذاق یاران رییس دولت دهم خوش بیاید. بی‌تردید، در میان اصولگرایان، قالیباف و جریان او بیشترین خرسندی را از حذف احمدی‌نژاد دارند، اما یاران دولت دهم این قانون شطرنج را خوب می‌دانند که اگر در بازی، وزیرشان حذف شود با زیرکی می‌توانند یکی از مهره‌های سرباز را به خانه آخر برسانند و از او وزیر بسازند. این قاعده شطرنج، به زعم آنان در صحنه سیاست هم جواب خواهد داد.


نوشتارهای مرتبط

تازه های سیاست داخلی