بررسی تحلیلی فشارها برای استعفای آخوندی

اژدهای «هفت‌خوان» در کمین دولتمردان

تصادف دو قطار مسافربری در ایستگاه «هفت‌خوان» استان سمنان تبدیل به بهانه‌ای برای مخالفان دولت یازدهم شده تا عملکرد این دولت را به باد انتقاد بگیرند.

  1. ۵ روز،۳ ساعت قبل
  2. ۰
اخوندی
نوآوران -

خبر تلخ و شوک‌آور بود. برخورد دو قطار مسافربری و جان باختن حدود 45 نفر هرجای دنیا که باشد، قلب مخاطب را به درد می‌آورد. چه برسد به اینکه، صبح‌گاه جمعه‌ای سرد و پاییزی در حوالی شهری از موطن خودت، دست روزگار جمعی از هموطنانت را عزادار کرده باشد. از همان دقایق نخست انتشار خبر، گمانه زنی درباره علل وقوع چنین حادثه مرگباری آغاز می‌شود. به یقین برودت ناگهانی هوا و جبهه هوای سردی که از هفته گذشته مرزهای کشور را درنوردید و نیمه شمالی و شمال غربی ایران را بیش از نقاط دیگر پوشش داد، در توقف یکی از قطارها و تصادف دهشتناک آن با قطار بعدی، نقش عمده‌ای دارد. این سانحه مانند هر اتفاق دیگری، آسیب‌شناسی مفصلی می‌طلبد و بدون شک کارگروهی اهل فن و آگاه به مسائل حمل و نقل و شبکه راه‌آهن این تصادف را زیر ذره‌بین قرار خواهند داد تا مسئولان نتایج آن را در اختیار عموم قرار دهند. به هرحال تصادف ایستگاه «هفت‌خوان» و واژگونی واگن‌های مسافربری تا مدت‌ها بحث روز خواهد بود و رسانه‌های داخلی و خارجی، آن را تا روزها مورد کنکاش قرار می‌دهند. افکار عمومی هم به یقین اخبار این حادثه را تا روشن شدن زوایای تاریکش دنبال خواند کرد. این میان شناسایی عواملی که متهم ردیف اول حادثه دلخراش پنجم آذرماه را تشکیل می‌دهند، نخستین دغدغه مسئولان است اما موضع‌گیری برخی جریان‌های سیاسی در قبال چنین حوادثی و گرفتن انگشت اتهام به سوی دولت یازدهم، بدون مطالعه دقیق و اظهار نظر کارشناسانه بدل به چالشی جدید در فضای اجتماعی- سیاسی کشور شده است. گویی برخی  برای حمله به پیکره دولت، انتظار چنین حوادث ناگواری را می‌کشیدند! قصاص قبل از جنایت، این سنت ناپسند که در طول سالیان متمادی به خرده‌فرهنگی نابجا در جامعه بدل گشت، تا ذهنیت عام و خاص را پیش از رسیدن به نتایج روشن و اصولی، تحت تاثیر قراردهد. منتقدان عجول در حالی شتابزده به زمین و زمان می‌تازند و از صدر تا ذیل دولت را به باد انتقاد می‌گیرند که انگار از اتفاقات مشابه که به مراتب از حادثه ایستگاه «هفت‌خوان» دردناک‌تر و عمیق‌تر بودند و از نظر کمی هم بارها در دولت قبل تکرار و تکرار شده‌اند، بی‌خبرند! آگاهی حق مردم است واین میان هرکسی بخواهد با تشویش اذهان عمومی حقیقتی را پنهان کند و با مصادره به مطلوب ماوقع، سعی در انحراف افکاری داشته باشد که تشنه حقیقت‌اند، مصداق بارز جرم قضایی و بزه اجتماعی را مرتکب شده است. تهمت و افترا، در کیش و آیین ما و نیاکان ما هم عملی شنیع و به دور از اخلاق اسلامی، یا هر مکتبی است که بنیانش بر پایه اخلاق استوار شده و به یقین بهتان از نظر قانونی، شرعی و اخلاقی عملی نکوهیده است. به هر روی، حالا که برودت هوای پاییزی، پیش‌درآمدی بر زمستانی سرد و سخت و البته پربرکت شده، جای دوری نرفتیم و سخنی به گزاف نگفتیم اگر به این ضرب‌المثل مانای پارسی اشاره کنیم:«زمستان می‌رود و روسیاهی‌اش به زغال می‌ماند.»

گفتیم و بازهم تاکید می‌کنیم، حوادث طبیعی و غیرطبیعی هر زمانی به وقوع بپیوندد، چیزی جز ماتم و افسوس برای ما و هموطنانمان باقی نمی‌گذارد. دولت‌ها، همه متصدیان اجرای قوانین و ضوابطی‌اند که باید در جامعه مدنی جاری شود اما زمانی که گروهی (منتسب به جریانی خاص) دانسته و سنجیده یا از روی ناآگاهی و کمبود اطلاعات فقط و فقط از موضع انتقاد برمی‌خیزند و این میان فراموش می‌کنند در سنوات پیشین و در روزگاری که دولت را هم از خودشان می‌دانستند (این اتفاق کاملاً دوطرفه بود و دولتمردان گذشته هم در مرزبندی‌ها و تفکیک خودی از غیرخودی آن‌ها را در گروه نخست جای می‌دادند.) سوانح دلخراش و مصیبت‌بار به کرات اتفاق می‌افتاد و آن روزها، شاید منقتدان امروز، تنها خشم طبیعت را دلیل ماوقع می‌دانستند!

            فشار منتقدان و کناره گیری پورسیدآقایی

با نگاهی گذرا به حوادث مرگ‌باری که همزمان با روی کار آمدن دولت نهم و تداوم حیاتش در کالبد دولت دهم، اتفاق افتاد و بسیاری از هموطنان و حتی خود ما را سیاهپوش کرد (سقوط هواپیمای مسافربری سی 130 و درگذشت چند خبرنگار) در می‌یابیم که دست‌کم دولت یازدهم تا اینجا در مدیریت سوانح طبیعی و غیرطبیعی نسبت به 2 دولت گذشته، نمره قبولی می‌گیرد. هرچند فشار انتقاداتی که درصدی عمده آن بی‌پایه، غیرکارشناسانه و هیجانی بود، در نهایت به استعفای مدیرعامل راه‌آهن کشور منتهی شد. محسن پورسیدآقایی48 ساعت پس از تصادف مرگبار دو قطار در ایستگاه هفت‎خوان از سمت خود کناره‌گیری کرد. مدیرعامل راه آهن سراسری ایران هم مانند همه مدیران عامل نهادها و موسسات دولتی و غیردولتی، حدود اختیارات مشخصی دارد و روابط درون سازمانی و برون سازمانی تعریف شده‌ای دارد و به یقین قربانی کردن پورسیدآقایی که پاسخی به فشارها و حملات بی‌امان منتقدان بود، نه تنها چیزی را درست نمی‌کند، بلکه در چرخه تیم تحقیقاتی و کارگروه حقیقت‌یاب حادثه پنجم آذرماه، به عاملی بازدارنده و مانعی سر راه رسیدن به پاسخی روشن برای این ضایعه تبدیل می‌شود.

            استعفای وزیر، پلان دوم تاکتیک منتقدان!

کناره‌گیری پورسیدآقایی نه تنها رضایتمندی منتقدان را در پی نداشت، بلکه آتش توپخانه آن‌ها را متوجه ساختمان وزارت راه  شهرسازی و شخص عباس آخوندی، وزیر کابینه حسن روحانی کرد تا مشخص شود، هدف غایی این حملات دولت یازدهم است. درست در زمانی که دولت با روی کارآمدن دونالد ترامپ در ایالات متحده آمریکا و جان گرفتن دوباره جمهوری‌خواهان در ینگه دنیا، مقوله برجام را دغدغه اصلی سیاست خارجی خود می‌دانست، حالا آن‌ها که از هر فرصتی برای حمله به دولت اعتدال بهره می‌برند، باپیش کشیدن حادثه ایستگاه هفت‌خوان چالش جدیدی بر سر راه دولت ایجاد کردند. شاید برشمردن اتفاقاتی که در دولت‌های نهم و دهم ایران را عزادار کرد، پاسخی به حملات بعضاً غیرمنصفانه‌ای باشد که این روزها پیکانشان تنها دولت یازدهم را هدف قرار گرفته است. ارائه فهرستی از تصادفات مرگ‌بار از میانه‌های دهه 80 تا سال‌های آغازین دهه 90 به خوبی پاسخ این دست از انتفادها را می‌دهد.

 و همه این‌ها در حالی است که آمارهای مقیاسی از حوادث ریلی و هوایی دولت نهم و دهم در کنار دولت یازدهم شگفتی آور است. از سال 84 تا سال 91 به طور دقیق با 11حادثه ریلی و هوایی، آمار تاسف‌باری ثبت شد. نتیجه این حوادث ناگوار که در نهایت هیچ عذرخواهی به همراه از سوی مسوولان به مردم نشد مرگ 557تن از هم‌وطنان بود.

 حسین کاشفی، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی و فعال سیاسی در گفت‌وگو با نوآوران پیرامون هجمه‌های اخیر وارد شده به دولت جهت استعفای وزیر راه و شهرسازی و البته  با تلخ و ناگوار خواندن حادثه تصادف قطار سمنان،‌ گفت: پس از وقوع این حادثه، دولت به سرعت وارد موضوع شده و بسیار به موقع و مسوولانه عمل کرد. معاون اول رئیس‌جمهور به همراه تعدادی از وزرا و نمایندگان قوه قضائیه جلسه‌ای تشکیل دادند و به موضوع رسیدگی کردند. در واقع همه مسئولانی که وظایف آنها با جان انسان‌ها در ارتباط است، باید همواره نسبت به عملکرد خود پاسخگو باشند و بدانند هر لحظه بی‌توجهی از سوی آنها می‌تواند حوادث تلخی را ایجاد کند.

این نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: دولت برخورد دفاعی نسبت به حادثه داشته است و مدیرعامل راه‌آهن هم استعفا داد.همچنان بررسی ها برای پیدا کردن افراد خاطی در این تصادف ادامه دارد. بهتر است به جای استیضاح وزیر به دنبال پاسخگویی باشیم. البته مسئولان ذی‌ربط به خوبی  پاسخگو بوده‌اند و اکنون این حادثه بیشتر در حال بررسی است.

کاشفی تأکید کرد: اینکه مسئولی بگوید چون من در محل حادثه نبودم، پس مسئولیتی ندارم اشتباه است. همه کسانی که در این اتفاق، مسئولیت داشته‌اند باید درصدد جبران باشند، البته استیضاح یا طرح سوال از وزیر جزو اختیارات مجلس است ولی باید دنبال ریشه‌یابی وقوع چنین حوادثی باشیم .از آغاز کار دولت یازدهم، شاهد این اتفاقات نبودیم، درحالی که دولت نهم و دهم بدون هیچ عذر تقصیری درهرسال چند حادثه زمینی و هوایی داشت. آگاه باشیم و بدانیم اگر ایمنی را رعایت کنیم، چنین حوادثی رخ نمی‌دهد.

همچنین به دنبال این اتفاق علی خرم فعال سیاسی اصلاح طلب در گفت و گو با خبرنگار نوآوران ضمن تسلیت به بازماندگان حادثه قطار تبریز- مشهد گفت: دولت در حادثه قطار تبریز-مشهد به گونه ای عمل کرد که سال های سال است مردم انتظار داشته و دارند. ملت می‌خواهند حقوق معنوی آن‌ها محترم شمرده شود و باارزش‌ترین اقدام در مقابل چنین حادثه هولناکی عذرخواهی رسمی ومستقیم بود.

وی ادامه داد: ورود فرهنگ عذرخواهی به ادبیات سیاسی و دولتی کشور بزرگ ترین موهبتی است که به مردم خواهد رسید. از دوستان نگران خواهش می‌کنم هر مسأله مهمی را در کشور با منفعت طلبی جناحی نکنند. جناحی شدن بسیاری از موضوعات در کشور ما شاید دیگر دلیل دیده‌نشدن درست تمام جوانب حوادث و مصایب پیش آمده باشد.

خرم افزود: نوسازی کامل زیرساخت‌های ریلی کشور نیاز به مبلغی بیش از 6 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در کشور دارد و چنین سرمایه‌گذاری نیاز خارجی دارد، جذب سرمایه‌گذاری خارجی مورد مخالفت دلواپسان پسا برجامی است، همان‌ها که در فاجعه قطار سمنان اولین منتقدان بودند.

 در حادثه ای که رخ داد مشاهده کردیم که دولت سریعا وارد عمل شد و تمام توان و تلاش خود را به کار بست تا هرچه زودتر خسارت های به وجود آمده را جبران کند. متاسفانه ما در گذشته کمتر از این دست رفتارها را مشاهد نکرده بودیم.

خرم به استعفای مدیرعامل شرکت راه آهن اشاره کرد و گفت: مردم ما زمانیکه حادثه ای صورت می‌گرفت، رفتار مسوولان کشورمان را با رفتار مسوولان دیگر کشورها مقایسه می کردند و این گله را داشتند که چرا کسی عذر خواهی نمی‌کند و یا مقصر استعفا نمی دهد؟ این اولین بار بود که مشاهده کردیم یک مدیر در رده های بالا استعفا می‌دهد و از مردم عذر خواهی می کند.

او خاطر نشان کرد:عذر خواهی، مسوولیت پذیری و پاسخگویی باید در مدیران به شکل یک فرهنگ در آید و آن‌ها باید بدانند که در محضر مردم رفتارهایشان زیر ذره بین است. سریعا به جبران خسارت های به وجود آمده بپردازند و تدبیری بیاندیشند تا حوادثی از این قبیل کمتر رخ دهد.

خرم در پایان تاکید کرد: درپی این عذرخواهی  پرهیز از توجیه و اعتراف سریع به‌وجود خطای انسانی و تاکید معاون اول رئیس‌جمهور بر مجازات عاملان آن خود نشان از روندی متفاوت لااقل با دولت پیشین دارد. باید در زمینه تکنولوژی های ریلی و حمل و نقل کشور را مجهز کنیم زیرا در ایران بیشتر سفرها از این طریق انجام می شود و با ناوگان‌های  فرسوده نمی شود از جان مردم محافظت کرد.


خبرنگار : خاطره کریمیان

نوشتارهای مرتبط

تازه های سیاست داخلی