تحلیف و دیپلماسی کارآمد

حضور پررنگ مقامات و نمایندگان خارجی در مراسم تحلیف حجت الاسلام «حسن روحانی» رییس جمهوری علاوه بر اینکه نشانه احترام آنان به ملت ایران و رییس جمهوری برگزیده آنان بود از دیپلماسی موفق دولت تدبیر در عرصه سیاست خارجی ناشی می شد.

  1. ۱ هفته،۵ روز قبل
  2. ۰
تحلیف
نوآوران -

مراسم تحلیف رییس جمهوری ایران در حالی چهاردهم مرداد ماه در صحن مجلس شورای اسلامی برگزار شد که حدود 1200 میهمان داخلی و خارجی در آن مشارکت داشتند. در جریان این مراسم حدود 500 میهمان خارجی در قالب هیات های گوناگون از قاره ‌های اروپا، آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا حضور یافتند.

به طور مشخص در بین مقام ‌های عالی رتبه از کشورهای مختلف جهان، هشت رییس‌ جمهوری، 9 معاون رییس ‌جمهوری و نخست وزیر، 19رییس مجلس، هفت معاون رییس مجلس، 11 وزیر امورخارجه و 35 فرستاده ویژه کشور‌ها به مراسم تحلیف حسن روحانی آمدند. ضمن این که صدها خبرنگار از خبرگزاری ها و رسانه های مختلف جهان به ثبت و بازتاب این رویداد پرداختند.


** تعامل گرایی با جهان؛ بازوی توانمند پیشبرد امور

اهداف و ابزارهای دولت یازدهم در حوزه سیاست خارجی از همان زمان رقابت های انتخاباتی در سال 1392 مشخص بود. رییس جمهوری پس از تصدی این مسوولیت مهم مذاکره، مفاهمه و گفت وگو را بیش از هر ابزار دیگری برای پیشبرد اهداف جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه و فرامنطقه مورد توجه قرار داد.

در نخستین مراسم تحلیف این رییس جمهوری تعامل گرا در مرداد ماه 1392 نیز شمار زیادی از شخصیت‌ ها و مقامات خارجی حضور یافتند که 55 هیات خارجی (11 هیات در سطح سران و بقیه در سطح وزیران و روسای مجلس) را شامل می شد. برای نخستین بار از پیروزی انقلاب اسلامی بود که مراسم تحلیف رییس جمهوری با حضور مقامات خارجی انجام گرفت و انعکاس جهانی یافت.

حضور سران و نمایندگان کشورهای مختلف در مراسم تحلیف گذشته و کنونی باعث شده تا سخنان مقامات کشورمان بازتاب جهانی یابد. این جمله روز شنبه روحانی مبنی بر اینکه «امروز زمان روزنمایی از مادر بمب ها و مادر تحریم ها نیست؛ بیایید از مادر مذاکرات رونمایی کنیم» از جمله پیام های انعکاس یافته در سطح جهانی است.

این جمله روحانی نشان می دهد ایران از سیاست تحریمی و رویکرد نظامی گری که برخی بازیگران عرصه بین المللی از جمله آمریکا به آن توجهی ویژه درند، رویگردان است و گفت وگو را راه حل مورد قبول و کارامد برای حل وفصل مسالمت آمیز اختلافات بین المللی می داند.

بیان چنین دیدگاهی از زبان رییس جمهوری آن هم پس از چهار سال مدیریت دستگاه اجرایی از انطباق بین شعار و عمل وی حکایت دارد. رهبران و نمایندگان خارجی با تجربه گسترش روابط کشورهای خود با دولت یازدهم به این نتیجه دست یافته اند که سیاست های اعلامی این دولت بر سیاست های اعمالی آن منطبق است. درک همین واقعیت، بسترساز حضور گسترده آنان در مراسم تحلیف شد.

از طرفی، حضور نمایندگان خارجی در سطوح مختلف فرصتی را فراهم کرد تا در حاشیه آن، دیدارها و گفت وگوهای دوجانبه و چندجانبه ای بین آنها صورت گیرد. همچنین حضور نمایندگان و هیات هایی از 29 کشور جهان در ایران نشان داد که ایران هراسی ساختگی دشمنان جمهوری اسلامی نتیجه ای نداشته و این کشورها به رغم تبلیغات منفی و دامنه دار علیه تهران، در صدد توسعه روابط خود با کشور ما هستند. بنابراین آنان با حضور خود در مراسم تحلیف رییس جمهوری نشان دادند که از روابط خارجی دولت یازدهم خشنودند و از ادامه این رویکرد در چهار سال آینده نیز استقابل می کنند.

پیام دیگر حضور مقامت عالی رتبه خارجی در مراسم تحلیف از اعتقاد آنان به حاکمیت مردمسالاری دینی در ایران حکایت می کند. بنابراین، آنان با حضور خود به آرای مردم کشورمان در انتخابات 29 اردیبهشت ماه احترام گذاشتند.

بدون شک، چنین حضور باشکوهی در ایران به افزایش جایگاه منطقه ای و بین المللی جمهوری اسلامی کمک خواهد کرد ضمن اینکه از اهمیت ایران به عنوان بازیگر موثر و مورد توجه جامعه جهانی پرده بر می دارد. این موضوع همچنین نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در میان منطقه ای آشوب زده از امنیت کامل برخوردار است.


** روابط نزدیک ایران و اروپا، پاسخی به تندروی آمریکا

پس از روی کار آمدن ترامپ، واشنگتن و بروکسل هر کدام راهی جدا در پیش گرفته اند. این موضوع درباره سیاست خاورمیانه ای آنها نیز صادق است به طوری که رییس جمهوری آمریکا بیش از دولت دموکرات اوباما خود را به عربستان سعودی نزدیک کرده از این رو نخستین سفر ترامپ به ریاض با توافق تسلیحاتی 110 میلیارد دلاری همراه بود. در مقابل، واشنگتن تحریم های مختلفی را به بهانه های حقوق بشری، تروریستی و موشکی به ایران تحمیل کرده است.

روابط اتحادیه اروپا با ایران اما در دوره پسا برجام به کلی تغییر کرده است. بروکسل متعهد به اجرای برجام در سه سال گذشته نه تنها هیچ گونه تحریم تازه ای را علیه جمهوری اسلامی وضع نکرده بلکه همواره در پی گسترش مناسبات با تهران بوده است. قراردادها و توافقات موفقیت آمیز در حوزه های انرژی، صنعت خودرو، هواپیما و ... از تمایل و اشتیاق دو طرف حکایت می کند.

جدیدترین مورد آن قرارداد 780 میلیون دلاری بین رنو فرانسه و سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) بود که شانزدهم مردادماه امضا شد. توافق صورت گرفته تنها چند روز پس از تحریم های آمریکا با دو پیام مشخص همراه است؛ نخست اینکه به رغم عدم تمایل کنگره و کاخ سفید، اجرای برجام از طرف بازیگران تاثیرگذار عرصه بین الملل در حال تحقق است. دوم اینکه، با توجه به پایبندی ایران به متن برجام پس از دو سال اجرای آن، نگرانی بنگاه های اقتصادی کشورهای جهان نسبت به سرمایه گذاری در ایران از بین رفته است.

در همین ارتباط مسوول سیاست خارجی اتحادیه در دیدار با رییس جمهوری کشورمان با بیان اینکه اتحادیه اروپا به دنبال برنامه ‌ای جامع برای تضمین اجرای کامل برجام است، اظهار کرد: برجام برای اروپا از اهمیت ویژه ای برخوردار است و با امضای برجام بیش از 80 درصد فعالیت‌های تجاری میان ایران و اتحادیه اروپا به طور موفقیت‌آمیز به انجام رسیده است.

بنابراین، حضور فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در مراسم تحلیف روحانی واکنشی به مسوولیت گریزی آمریکا در قبال برجام بود چرا که هدف از سیاست های خاورمیانه ای آمریکا و تحریم های ضد ایرانی پیشبرد پروژه منزوی سازی تهران و محدودسازی حوزه تحرکات جمهوری اسلامی است.