ترکیه و معمایی چندوجهی در نبرد سوریه

ترکیه، مهره‌ای سوخته در نبرد با داعش

المونیتور در مقاله‌ای پیش‌بینی کرد با توجه به ناکامی نیروهای تحت حمایت آنکارا و پیش‌روی‌های اخیر نیروی دموکراتیک سوریه، بعید به نظر می‌رسد که واشنگتن به رویکرد خود ادامه دهد.

  1. ۶ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
ترکیه و نبرد سوریه
نوآوران -

ناتوانی ترکیه در همکاری با متحدان و به‌کاربستن راهکاری واقع‌گرایانه در سوریه تبدیل به معضلی شده که بعید است به این زودی‌ها حل شود. خصومت آنکارا با حزب کارگران کردستان (پ‌ک‌ک) و جنگ در شمال سوریه به مشکلی اساسی تبدیل شده‌است.

این موضوع پیشرفت ائتلاف آمریکایی ضدـداعش را در منطقه به مشکل مواجه ساخته‌است. از طرفی، آمریکا اعلام کرده که سعی دارد تا بین آنکارا و حزب اتحاد دموکراتیک سوریه (PYD)، به‌عبارتی کردهای سوری،  تعادل برقرار کند.

واشنگتن پیش‌تر اداعا کرد که قصد دارد به‌منظور حفظ روابطش با ترکیه، حمایت خود را از حزب کارگران کردستان و واحدهای دفاع مردمی (YPG) کم‌تر کند. این در حالی‌است که موفقیت نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) با پشتیبانی آمریکا ـ که 60% مبارزان واحدهای دفاع مردمی را تشکیل می‌دهند ـ نشان داد که نیروهای تحت حمایت آنکارا در پیش‌روی علیه دولت بشار اسد از قدرت کم‌تری برخوردار هستند.

المونیتور در مقاله‌ای پیش‌بینی کرد با توجه به ناکامی نیروهای تحت حمایت آنکارا و پیش‌روی‌های اخیر نیروی دموکراتیک سوریه، بعید به نظر می‌رسد که واشنگتن به رویکرد خود ادامه دهد.

از طرف دیگر، پشتیبانی ترکیه از گروه‌های وابسته به القاعده، مانند النصره، عامل بازدارندهء دیگری پیش‌روی روابط آنکارا و واشنگتن است. به‌علاوه، یکی از دلایل اصلی نگرانی ترکیه مبارزه دوش به دوش نیروهای ویژه و جت‌های جنگی آمریکایی در قسمت‌های شمالی رقه است.

در حقیقت، ترکیه محدوده 98 کیلومتری مرزهایش با سوریه ـ بین شهرهای جرابلس تا شرق و اعزاز تا غرب ـ را منطقه ممنوعه برای کردها اعلام کرده است. آنکارا نگران این است که حزب اتحاد دموکراتیک سوریه کنترل این منطقه را در دست بگیرد و کردهای غرب و شرق رود فرات در مرزهای ترکیه با هم متحد شوند. به همین ترتیب، ترکیه از آزادی رقه توسط نیروهای دموکراتیک سوریه هراس دارد. اما از طرفی این نکته را نیز نباید فراموش کرد که ترکیه بر سر دوراهی مبهمی قرار گرفته چرا که همچنان در حال مبارزه علیه گروه تروریستی داعش است.

پیش‌تر، مولود چاووش‌اوغلو، وزیر امورخارجه ترکیه اعلام کرده‌بود کشورش می‌تواند همکاری‌های خود را در عملیات مشترک با آمریکا گسترش دهد، اما به این شرط که حزب اتحاد دموکراتیک سوریه از نبردهای این منطقه حذف شود.

پایگاه خبری حریت دیلی نیوز به نقل از مقامات آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود نوشت که آمریکا هنوز جزئیات دقیق پیشنهاد چاووش‌اوغلو را دریافت نکرده‌است. این در حالی‌است که آن‌ها بر این عقیده هستند که دیدگاه وزیر امورخارجه ترکیه عملی نیست و ابعاد مختلف آن ‌را نمی‌توان در زمان کمی به اجرا دراورد.

نکته دیگر این است که عزیمت جت‌‌های ائتلاف آمریکایی از پایگاه هوایی اینجرلیک برای حمایت از مبارزان واحدهای دفاع مردمی به‌منظور پیش‌روی در رقه به معنی این است که ترکیه در درگیری‌های کنونی منطقه نقش چندانی ندارد و تصمیم‌گیرنده نیست.

آنکارا حتی اشاره‌ای به استفاده ائتلاف ضدـداعشی آمریکایی از پایگاه هوایی‌اش نمی‌کند، چرا که می‌داند این حرکت روابطش را با واشنگتن کدر خواهد کرد.

پیش‌روی اخیر داعش تا خطوط ارتباطی اعزاز ـ ماره،  ترکیه را با چالش دیگری روبرو کرد، ‌به‌طوری‌که پناهندگان هرچه‌بیشتر به مناطق تحت کنترل نیروهای دموکراتیک سوریه، به‌عنوان تنها مکان امن در این ناحیه، حرکت می‌کنند. همین مورد انگیزه بیشتری به آمریکا می‌دهد.

این موضوع حضور حزب اتحاد دموکراتیک سوریه  را در منطقه هرچه‌بیشتر قانونی می‌کند. همچنین اگر پیش‌روی داعش تا خطوط ارتباطی اعزاز ـ ماره کنترل نشود، باز هم ضعف قدرت نیروهای ترکیه بیشتر نمایان می‌شود.

با آغاز حمله گسترده کردها به شهر استراتژیک «منبج» در شمال سوریه که حمایت پررنگ جنگنده‌های آمریکایی را نیز به همراه دارد، دیدبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد که این نیروها به ۱۵ کیلومتری شهر رسیده‌ و بیش از ۱۶ روستا را از چنگ داعش خارج کرده‌اند.

جنگنده‌های آمریکایی نیز چندین حمله به مرکز شهر و حومه منبج داشتند. بمباران ‌جنگنده‌های آمریکایی شامل مدرسه «الغسانیه» بود که منجر به نابودی کامل مدرسه شد. بمباران‌ها همچنین موسسه‌ای در مسیر منطقه الجزیره و نیز روستای العسیله در حومه غربی شهر را هدف قرار دادند که 6 غیرنظامی طی این حملات کشته‌ شدند.

به‌هرجهت، ترکیه در جنگ سوریه کم‌رنگ‌ترین نقش را را داشت و این در حالی است که این کشور بیشترین ضربه را در این درگیری‌ها خورده‌است. ناگفته نماند که این جریان به دلیل تصمیمات نادرست خود ترکیه از آغاز درگیری‌ها بود.

هلاوه‌براین، روابط آنکارا با اروپا نیز کم‌رنگ شده‌است. این در حالی است که اروپا تاکید کرده باید تمام شروط توافق اعلام شده بین دو طرف اجرا شود، وگرنه شهروندان ترکیه نمی‌توانند بدون ویزا در این اتحادیه رفت و آمد کنند و در مقابل، رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه از مواضه خود کوتاه نمیاید.

هنوز توافق بازگرداندن پناهجویان از اتحادیه اروپا به ترکیه در مقابل مزایایی که این اتحادیه به ترکیه می‌دهد، در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. هیچ یک از طرفین تاکنون کوتاه نیامده‌اند و مشخص نیست که سرنوشت این توافق چه شود. اما از طرفی اروپا برای بستن راه‌های سرازیر شدن پناهجویان به سمت این قاره، به ترکیه نیازمند است. اردوغان با آگاهی از این موضوع در پاسخ به اروپا اظهار کرد: «روادید لغو نشود، ما هم شرمنده‌ایم!»