آلمان در «پسا-برگزیت» اقدامات محافظه‌کارانه اتخاذ می‌کند

مرکل در جستجوی راهکاری نرم

فرزانه اسکندریان: مواضع اخیر آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان جلوی هرگونه راه‌کار کارامد دیگری را در جریان خروج انگلیس از اتحادیه اروپا بسته‌است. به گفته آلن میشل، در مجله فایننشال رویو، اکنون مرکل از دید یک رهبر ملی به پدیده برگزیت می‌نگرد که بر خود می‌بیند تا‌ ابتدا نگران آینده بازارهای بزرگ صادرات آلمان و در عین حال اتحادیه اروپا باشد.

  1. ۵ ماه،۱ هفته قبل
  2. ۰
مرکل در جستجوی راهکاری نرم
نوآوران -

همچنانکه مقامات عالی‌رتبه فرانسه و اتحادیه اروپا سعی داشته‌اند تا هرچه بیشتر بر انسجام ساختار اتحادیه اروپا متمرکز شوند، نه تنها انگلیس سریعا از این اتحادیه خارج شد بلکه کشورهای دیگر این قاره نیز قصد برگزاری رفراندوم مشابهی را دارند.

البته نمی‌توان به کشورها خرده گرفت، ولی هرچه جنبش‌ها در جهت خروج از اتحادیه اروپا اوج بگیرند،‌ بازارهای مالی در اروپا و حتی فراتر از آن دچار بی‌ثباتی چشمگیری خواهند شد. علاوه‌براین،‌ بانک مرکزی نیز در همین راستا خسارات احتمالی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا را بر اقتصاد جهانی،‌ و منحصرا بر اروپا تخمین زده‌است.

بی‌شک، آنگلا مرکل سعی دارد تا دو هدف اصلی را دنبال کند؛ کاهش هزینه‌ها برای مشتریان انگلیسی آلمان و حفظ اتحاد در اروپا. این در حالی است که دیگر رهبران اتحادیه اروپا نیز سعی دارند تا همین چشم‌انداز را پیش‌گیرند. به‌هرحال، رهبران اروپایی دیگر به این نتیجه رسیده‌اند که با افزایش هزینه خروج از اتحادیه نمی‌توان کشورها را مجبور به ماندن کرد.

میشل ساپین، وزیر دارایی فرانسه نیز در مصاحبه با شبکه 2 تلویزیون فرانسه تاکید کرد که هیچ اختلافی بین پاریس و برلین بر سر اینکه بریتانیا چگونه باید روند خروج از اتحادیه اروپا را طی کند وجود ندارد و هر دو کشور بر این باورند که این روند باید هرچه سریعتر آغاز شود.

وی گفت: فرانسه نیز مانند آلمان می گوید که بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا رای داده است. این طرح باید هر چه سریعتر اجرا شود. ما نمی توانیم در یک وضعیت نامطمئن و مبهم باقی بمانیم.

به گفته تحلیل‌گر فایننشال رویو، مرکل شاید تردید دارد که هرچه زمان بیشتر بگذرد ممکن است نظر انگلیس عوض شود.

وی نه تنها از سوی مقامات اتحادیه اروپا، بلکه از سمت مسئولان ارشد کشورش، مانند «فرانک والتر اشتاین‌مایر» وزیر امورخارجه و دموکرات‌های اجتماعی آلمان نیز تحت فشار است.

هم‌زمان، مرکل هرگونه درخواست برای اصلاحات در حوزه اتحادیه اروپا، حتی تغییر در توافقات کنونی، را از ترس فضا دادن به پوپولیست‌ها رد کرده‌است. صدراعظم آلمان سعی دارد خود را متقاعد کند که روابط اقتصادی‌اش در اروپا چند تکه نشده‌است.   

در حالا حاضر، طرفداران برگزیت‌ دیدگاه‌های مختلفی دارند، این جنبش در حقیقت ائتلافی از چند گروه با دیدگاه‌های مختلف نسبت به آینده شرایط بعد از اجرایی شدن این روند است. گروه میانه‌رو در انگلیس کسانی هستند که می‌توانند ذهنیات صدراعظم آلمان را برآورده کنند. نخست‌وزیری بوریس جانسون بجای دیوید کامرون همکاری‌های از این دست را تسهیل می‌کند، چرا که او شخصیتی عمل‌گرا و در عین حال بسیار متزلزل دارد.

جنبش برگزیت قشر کارگر و صاحبان کسب‌وکارهای کوچک را تا حد زیادی به خود جذب کرده‌است. اما اگر همانطور که وزارت خزانه‌داری انگلیس پیش‌بینی کرده‌بود، روند خروج انگلیس از اتحادیه از لحاظ اقتصادی خسارت وارد کند، خیلی از کسانی که طرفدار پروپاقرص برگزیت بودند صدمات جدی خواهند خورد، و مسلما به دنبال مقصر خواهند گشت.

هوشمندانه‌ترین راهکاری که جانسون اتخاذ می‌کند این خواهد بود که به دنبال در دسترس‌ترین گزینه سیاسی به جای عضویت در اتحادیه اروپا باشد. مرکل و باقی رهبران این اتحادیه سعی دارند تا هرچه سریع‌تر این گزینه را پیش روی وی بگذارند و در عین حال نیز به او زمان بدهند تا حمایت کافی را در کشورش کسب کند. اما در عین حال، باز هم از جنبش‌های دیگر در جهت خروج کشورهای دیگر غافل می‌شوند.

وزاری خارجه اتحادیه اروپا بر این عقیده هستند که هرچه پدیده برگزیت برای انگلیس موفقیت‌آمیزتر باشد، کشورهای دیگر اروپایی بیشتر وسوسه می‌شوند تا مسیر مشابه را بروند. مسئولان این قاره باید سعی کنند تا رای‌دهندگان بیشتری برای عضویت در اتحادیه اروپا و واحد ارزی یورو جذب کنند. اما این حرکت در وضعیت اقتصادی کنونی که وعده و وعیدهای رشد اقتصادی عملی نشد، کار ساده‌ای نیست. فراتر از مسائل اقتصادی، ‌مشخصه‌های دیگر این تحادیه، از جمله تجارت و مسافرت آزاد در کشورهای عضو نیز زیر سوال رفته‌است.

این در حالی است که سازمان تجارت جهانی در گزارشی بیان کرد که بعد از بحران مالی سال 2008، این اولین بار است که اعضای گروه جی 20 برای هفت ماه هر هفته به طور متوسط 5 برنامه حمایتی اجرا می‌کنند.

به گزارش فایننشال تایمز، صدر اعظم آلمان با دو نگرانی عمده مواجه است؛ یکی اینکه همکاری در جریان برگزیت ممکن است باعث ترغیب دیگر کشورها برای خروج شود، دیگر اینکه وی متعهد است تا برای حل بحران‌های کنونی اتحادیه اروپا، مانند مهاجرت، اقدامات لازم را انجام دهد.

این مقام 61 ساله آلمانی که بیشترین سابقه فعالیت در اتحادیه اروپا را دارد،‌ معتقد است که هر تصمیمی باید با آرامی به شکل اقدامات قابل مدیریت اتخاذ شود. اولویت اصلی از دیدگاه مرکل این است که شرایط «بد» کنونی را نباید «بدتر» کرد که به پوپولیسم در جاهای دیگر، مخصوصا اسپانیا، منجر شود. رای‌دهندگان در اسپانیا 6 ماه بعد از انتخابات سراسری دسامبر که نتیجه مشخصی نداشت و نتوانستند بر سر دولتی ائتلافی توافق کنند روز شنبه پای صندوق‌های رای رفتند. جناح‌های راست فرانسه، هلند و جمهوری چک نیز خواستار برگزاری رفراندوم خروج از اتحادیه اروپا شدند.

علاوه‌براین، مرکل مصمم است که در دوران «پسا-برگزیت» برنامه‌های سریع‌الوصول و مجانی ارائه ندهد که رادیکال‌ها بتوانند از آنها به سود خود استفاده کنند. یاروسلاو کاژینسکی رهبر حزب حاکم قانون و عدالت لهستان، و نیکولاس سارکوزی، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه نیز تغییراتی را در معاهده اتحادیه اروپا خواستار شدند.

به هر حال،‌ اتحادیه اروپا به دیدگاه‌‌های تازه و اصلاحات ساختاری جدید فراتر از ابهامات بوروکراتیک بروکسل نیاز دارد. شاید، اروپا جنبش‌های جدید کار و مهاجرت می‌خواهد، از همان جنسی که منجر به خروج انگلیس از اتحادیه اروپا شد. با وجود اینکه این جنبش‌ها به ضرر اتحادیه خواهد بود و بر رشد اقتصادی تاثیر منفی می‌گذارد، اما به هر حال بهتر از ریسک خروج کشورهای بیشتر است.

از طرفی، مرکل به خوبی می‌داند که اگر کشورش بخواهد در جریان برگزیت نقش بزرگی را ایفا کند، ریسک جبران‌ناپذیری برایش خواهد داشت. مرکل انتقادات بعد از ریاضت اقتصادی یونان و بحران پناهندگان اروپا را فراموش نکرده‌است و معتقد است که شرایط کنونی حتی وخیم‌تر هم است.