41 کشته و 239 زخمی در حادثه تروریستی فرودگاه آتاتورک

ترکیه به دنبال آشتی منطقه ای

فرزانه اسکندریان: حمله تروریستی به فرودگاه بین المللی استانبول که 41 کشته (10 خارجی و 3 دوملیتی) و بیش از 239 زخمی بر جا گذاشت، موجب تخلیه فرودگاه و لغو پروازها شد.

  1. ۵ ماه قبل
  2. ۰
ترکیه و «شطرنج دیپلماتیک» در منطقه
نوآوران -

بین‌المللبه گزارش خبرگزاری راشاتودی این سه انفجار در ورودی ترمینال پروازهای بین المللی این فرودگاه رخ داد. مقامات ترکیه اعلام کرده‌اند که این انفجارها انتحاری بوده اند. این در حالی است که وزیر دادگستری ترکیه نیز اعلام کرد که یکی از تروریست‌ها با سلاح خودکار به سوی مردم آتش گشود و سپس خود را منفجر کرد.

طبق اظهارات یک مقام رسمی ترکیه که نخواست نامش فاش شود، نیروهای امنیتی در تلاش برای خنثی سازی این ‌عملیات تروریستی،‌ در ورودی این ترمینال به سوی مظنونان شلیک کردند. در پی این اقدام نیروهای امنیتی، دو مظنون بمب‌های خود را منفجر کردند.

شبکه «اِن تی وی» ترکیه نیز گزارش داد که پس از وقوع این انفجارها در فرودگاه آتاتورک،‌ چهار تروریست در حالیکه به اطراف تیراندازی می کردند،‌ سوار اتومبیل شخصی شده و از محل گریختند. طبق گزارش‌ها فرودگاه آتاتورک ترکیه به صورت کامل تخلیه و تمامی پروازها تا اطلاع بعدی لغو شد. یک شاهد عینی به شبکه سی‌ان‌ان ترک گفت که از محل پارکینگ فرودگاه صدای تیراندازی به گوش می رسید. «بینالی ایلدیریم» نخست وزیر ترکیه نیز در واکنش به این حادثه تروریستی دستور تشکیل یک «میز بحران» را صادر کرد.

یک ایرانی در میان کشته‌شدگان حادثه ترکیه

به گزارش خبرگزاری ایسنا، حسن قشقاوی، معاون پارلمانی و کنسولی و امور ایرانیان خارج از کشور در وزارت خارجه ایران تأئید کرد در انفجار فرودگاه استانبول 1 ایرانی کشته و 5 تن دیگر مجروح شده‌اند که حال یکی از آنها وخیم است.

قشقاوی افزود این اطلاعات از سوی سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در استانبول دریافت شده است.

معاون وزارت خارجه ایران گفت: این اطلاعات و آماری است که تاکنون به دست ما رسیده و امیدواریم تعداد مجروحین و کشته‌شدگان ایرانی در این حادثه افزایش پیدا نکند.

خبرگزاری رویترز نیز از کشته شدن یک شهروند اوکراینی و چند تبعه خارجی دیگر در این حمله خبر داده است. پس از این انفجار، شرکت‌های هواپیمایی ایرانی همه پروازها به استانبول را لغو کردند.

درخواست اردوغان برای حمایت‌های بین‌المللی

به گزارش هافینگتن پست، رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه نیز گفت:‌ حادثه‌ای که در ماه‌ مبارک رمضان اتفاق افتاد نشان می‌دهد که تروریسم بدون توجه به ایمان و ارزش انسان‌ها در حال رخ دادن است.

وی همچنین از جامعه جهانی درخواست کرد تا اقدامات راسخی علیه پدیده تروریسم عملی کنند. در همین راستا، بسیاری از مقامات جهانی، از جمله بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان حملات شب گذشته در فرودگاه آتاتورک استانبول را به شدت محکوم کردند .

قاسمی اظهار داشت: جمهوری اسلامی ایران این جنایت غیرانسانی را که منجر به درگذشت و مجروح شدن تعداد کثیری از انسان‌های بیگناه شد را به دولت و ملت دوست و برادر ترکیه تسلیت گفته و با خانواده‌های داغدار ابراز همدردی می‌کند. سخنگوی وزارت خارجه همچنین مجدداً بر آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری با کشورهای منطقه به منظور ریشه کنی این پدیده شوم و خطرناک تأکید کرد.

مقامات دیگری نیز از بلژیک، روسیه، فرانسه، آمریکا، انگلیس، سازمان ملل و ناتو ضمن ابراز همدردی در پیام‌های جداگانه انفجارهای تروریستی فرودگاه آتاتورک استانبول را به دولت و مردم ترکیه تسلیت گفتند و حمایت خود را در مبارزه از تروریسم اعلام کردند.

ترکیه متاثر از درگیری‌های منطقه

جاناتان مارکوس، خبرنگار دیپلماسی بی‌بی‌سی در مقاله‌ای نوشت که ترکیه در منطقه خاورمیانه در حال بازی کردن «شطرنج دیپلماتیک» است. وی با اشاره به توافق امضاشده بین ترکیه و اسرائیل در جهت عادی‌سازی روابط نوشت که این دو کشور وارد فاز جدیدی از روابط خواهند شد.

خیلی بعید به نظر می‌رسد که روابط این دو کشور به نزدیکی دهه 90 میلادی برسد. عادی‌سازی روابط ترکیه و اسرائیل در حال حاضر به این معناست که سفیران دو طرف برای مذاکرات نزدیک‌تری وارد عمل خواهند شد.

ترکیه و اسرائیل، به عنوان کشورهای غیرعرب، حامی غرب و نزدیک با آمریکا، از قبل روابط نظامی نزدیکی داشته‌اند. روابط دوجانبه بین این دو تا حد چشمگیری پیشرفت کرده‌بود، به طوری که ترکیه سیستم‌های مورد نیاز نظامی خود را از اسرائیل می‌گرفت و خلبانان مورد آموزش قرار می‌گرفتند.

روابط دو جانبه آن‌ها در تاریخ 31 می 2010 (10 خرداد 1389) پس از حمله کماندوهای اسرائیلی به کشتی «ماوی مرمره» ترکیه که حامل کمک‌های بشردوستانه برای ساکنان نوار غزه بود، تیره شد. در این حمله 10 فعال حقوق بشر ترکیه کشته شدند. در پی این حادثه و عذرخواهی نکردن مقامات تل آویو از آنکارا، ترکیه در سپتامبر 2010 (شهریور 1389) همکاری‌های نظامی خود را با اسرائیل قطع کرد.

به هر حال، برخی از تحلیل‌گران اسرائیلی بر این عقیده هستند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر کشورشان خیلی زودتر می‌توانست روابط دوجانبه را تسهیل کند؛ اما مسائلی مانند نکوهش، جبران، غرور ملی و استراتژی‌های بلندمدت همه با هم مانع از این اقدامات شده‌بود. ترکیه که نتوانسته بود روابط خود را با اسرائیل بهبود ببخشد، با چالش سوریه و اقلیت کرد نیز روبرو شد.

از طرف دیگر،‌ حمایت واشنگتن از نیروهای کرد چراغ‌های خطر را در آنکارا روشن کرد.

تنش‌ها بین ترکیه و کردها

مارکوس در ادامه گزارش خود نوشت که بحران سوریه ضربه محکمی بر پیکر ترکیه وارد کرد. ترکیه طرفدار فعال برکنار کردن بشار اسد از قدرت بوده و گروه‌های مختلفی را هم از لحاظ مالی و هم از لحاظ نظامی حمایت کرده‌است. فعالیت ترکیه در این راستا باعث شد تا روابطش با آمریکا که دیگر مانند قبل در منطقه خاورمیانه نفوذ ندارد نیز کمرنگ شود.

جنگ (بحران) سوریه که با تظاهرات گسترده و در نهایت درگیری‌های نظامی در این کشور از ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱ ( ۶ بهمن ۱۳۸۹) شروع شد متاثر از تحولات سیاسی منطقه خاورمیانه موسوم به «بهار عربی» بود. حملات تروریستی جبهه‌النصره، شاخه القاعده در سوریه، و داعش و چندین گروه افراطی-تکفیری به ناچار کشور همسایه را نیز تحت تاثیر قرار دادند.

در این میان، گروه‌های کرد به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت خود نگرانی رهبران سیاسی ترکیه را تشدید کردند. کردها که در جنگ با داعش، با دولت سوریه متحد هستند، ترکیه را با معمای چندگانه‌ی منطقه‌ای روبرو کردند.

کشمکش بین ترکیه و روسیه

این در حالی است که  ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه و رجب طیب اردوغان، همتای ترک وی برای نخستین بار پس از تیره شدن روابط دو کشور در آذر سال 94، ارتباط تلفنی برقرار کردند. پس از برقراری این مکالمه، مقامات ترکیه اعلام کردند این تماس تلفنی «بسیار سازنده و مثبت» بوده و به زودی بیانیه‌ای دربار‌ی آن منتشر خواهد شد.

خبرگزاری رویترز به نقل از منابعی در ریاست جمهوری ترکیه نوشت پوتین و اردوغان توافق کردند که به زودی با یکدیگر ملاقاتی داشته باشند.

با وجود اینکه کرملین روز دوشنبه اعلام کرد رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه بابت ساقط شدن جنگنده روسیه در حریم هوایی سوریه عذرخواهی کرده است اما مقام‌های ترک می‌گویند اردوغان در نامه‌ای که به ولادیمیر پوتین، همتای روس خود نوشته «ابراز تاسف» کرده است نه عذرخواهی.

الکساندر زورین، نماینده روسیه در نشست  گروه بین‌المللی نظارت بر آتش‌بس در سوریه اعلام کرد: صدها موشک ضد هوایی و ضد تانک و تعداد نامعلومی تانک ظرف سه ماه گذشته یعنی در طول دوره برقراری آتش‌بس به دست گروه تروریستی جبهه النصره رسیده است.

وی با ارائه اطلاعات دقیقی از ورود تانک‌های جدید و موشک‌های ضد تانک و نیز صدها موشک ضد هوایی به مناطق تحت نفوذ جبهه النصره تاکید کرد: کشور بزرگ واقع در مرزهای شمالی سوریه (ترکیه) منبع ارسال این سلاح‌هاست.

پایگاه خبری العهد افزود:‌ زورین در این نشست درخواست‌های سازمان ملل مبنی بر توقف حمایت مالی و تسلیحاتی از گروه‌های تروریستی را یادآور شده و گفت:‌ ترکیه به فراخوان‌های جهانی بی‌اعتنا بوده و به قطعنامه‌های بین‌المللی پایبند نیست.

یک منبع روس حاضر در ژنو نیز با اشاره به اینکه این سلاح‌های پیشرفته در حقیقت وارد مناطق شمالی روسیه شده‌اند، گفت: اطلاعاتی مبنی بر حضور نیروهای فرانسوی در سوریه در اختیار ندارم اما روسیه از فرانسوی‌ها خواسته در زمینه جنگ در سوریه با یکدیگر هماهنگی بالایی داشته باشند.

به گفته این منبع، زورین در این جلسه اظهار داشت: برق و تلفن در برخی مناطق شمالی قطع شده اما اینترنت همچنان وجود دارد و تلفن‌های همراه با ماهواره کار می‌کنند. یک کشور بزرگ در شمال سوریه تمامی مختصات و اطلاعات را در اختیار گروه تروریستی جبهه النصره قرار می‌دهد و به شکل مستمر با آنها در ارتباط است.

ایجاد روابط دوستانه با قدرت‌های منطقه

این در حالی است که از 7 ژوئن 2016، حداقل 15 حمله تروریستی در ترکیه صورت گرفته و جان تعداد قابل توجهی از شهروندان این کشور به خطر افتاده‌است. لذا، ییلدیریم اخیرا تصریح کرده که کشورش در پی این است تا وابط خود را با قدرت‌های منطقه دوستانه کند. بنابراین به خوبی قابل مشاهده است که ترکیه در حال گشایش روابط با روسیه (به عنوان حامی یبشار اسد) و اسرائیل (به عنوان متحد همیشگی آمریکا) می‌باشد. اکنون، اسرائیل هم با دادن جایگاه ویژه‌ای به ترکیه در نوار غزه امیدوار است تا قدرت بیشتری بر حماس پیدا کند.

این تحلیل‌گر بی‌بی‌سی در ادامه گزارش خود خاطرنشان کرد که باید منتظر روابط بیشتر پشت پرده‌‌ی ترکیه با قدرت‌های منطقه‌ای، مانند مصر، نیز باشیم. به هر حال، خاورمیانه همچنان در آشوب به‌سر می‌برد و تا آینده‌‌ی نه چندان دوری نیز این اغتشاشات ادامه خواهند داشت و کشورهای منطقه را نیز تحت تاثیر قرار خواهند داد. حتی اگر جنگ‌ها تمام شوند، کشورهای جنگ زده همچنان شاهد خیزش گروه‌های افراطی برای بازسازی خواهند بود.